Υπάρχουν δίσκοι που τους ακούς και λες «ωραία, αυτό είναι καλό».Υπάρχουν όμως και εκείνοι που πατάς play και για τα επόμενα 51 λεπτά δεν θέλεις να σε ενοχλήσει ούτε ο ντελιβεράς.
Το Somewhere in Time ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Κυκλοφόρησε στις 29 Σεπτεμβρίου 1986, μετά το μαραθώνιο World Slavery Tour, και οι Maiden μπήκαν εδώ σε μια κάπως πιο φουτουριστική εποχή, με guitar synthesizers και έναν ήχο διαφορετικό χωρίς να χάσουν την ταυτότητά τους. Και το σημαντικότερο; Ο δίσκος δεν έχει ούτε ένα κομμάτι που να νιώθεις ότι μπήκε για να συμπληρωθεί το tracklist.
Πάμε λοιπόν track by track.
- Caught Somewhere in Time
Για μένα, το απόλυτο opener. Δεν είναι απλώς ότι ξεκινάει δυνατά. Είναι ότι σε βάζει μέσα στον κόσμο του δίσκου από το πρώτο δευτερόλεπτο. Η εισαγωγή είναι σαν να ανοίγει μια μεταλλική πύλη και να σου λέει: «μπες, αλλά μετά μην παραπονιέσαι».
Το riff είναι καθαρό Maiden, αλλά ταυτόχρονα έχει αυτή τη φουτουριστική γυαλάδα λόγω των Guitarsynths που κάνει το Somewhere in Time να ξεχωρίζει. Και μετά μπαίνει ο Bruce. Αυτό που λατρεύω είναι ότι το κομμάτι έχει τρομερή αίσθηση κίνησης. Δεν κάθεται. Προχωράει συνέχεια. Ρυθμικά, μελωδικά, ενορχηστρωτικά. Και ως opener; Τι να συζητάμε τώρα. Μόνο που συνδέεται με το BladeRunner κάνει κάθε έναρξη show κατευθείαν ανατριχιαστική. Το τραγούδι που λέει από μόνο του τι πρόκειται να ακολουθήσει.
- Wasted Years
Εδώ, για μένα, έχουμε το πιο catchy ρεφρέν που έγραψαν ποτέ οι Maiden.Και ναι, το ξέρω. Πολύ μεγάλη κουβέντα. Αλλά ακούστε το ξανά και προσπαθήστε μετά να βγάλετε το ρεφρέν από το κεφάλι σας. Καλή τύχη. Το εντυπωσιακό είναι ότι το WastedYears είναι τόσο εύκολο να αγαπηθεί χωρίς να είναι καθόλου απλοϊκό. Ο AdrianSmith παίρνει μια πολύ προσωπική εμπειρία από τα ατελείωτα χρόνια περιοδειών και τη μετατρέπει σε ένα από τα πιο διαχρονικά Maiden τραγούδια. Ο ίδιος έχει μιλήσει για το πώς το κομμάτι και το Stranger in a Strange Land προέκυψαν μέσα από εκείνη την περίοδο.
Και υπάρχει αυτή η αντίθεση που μου αρέσει πάρα πολύ, οι στίχοι μιλάνε για τον χρόνο που φεύγει και την ανάγκη να μη ζεις κολλημένος στο παρελθόν, αλλά μουσικά το τραγούδι σε κάνει να θέλεις να το ακούσεις… Ξανά, σαν να μην υπάρχει αύριο. Και φυσικά έχουμε και το solo του Adrian, που είναι ακριβώς εκεί που πρέπει. Μελωδικό, τραγουδιστό και χωρίς να προσπαθεί να σου αποδείξει ότι μπορεί να παίξει 800 νότες το δευτερόλεπτο. Αν ένα ρεφρέν μπορούσε να ζητήσει πνευματικά δικαιώματα από τον εγκέφαλό σου, θα ήταν αυτό.
- Sea of Madness
Αυτό είναι ένα από τα κομμάτια του δίσκου που θεωρώ παρεξηγημένα. Το Sea of Madness έχει αυτό που λέμε «γκρουβατό» Maiden. Δεν είναι το προφανές, το μεγαλειώδες, το «κοίτα με πόσο έπος είμαι». Είναι πιο ύπουλο. Μπαίνει, σε πιάνει από τον ρυθμό και αρχίζει να σε σέρνει.
Μου αρέσει επίσης το πώς λειτουργούν οι κιθάρες. Δεν έχουμε απλώς «riff και solo». Υπάρχει συνεχής κίνηση, μελωδίες, αρμονίες και μια αίσθηση ότι η μπάντα παίζει πάνω σε κύμα. Δεν είναι το τραγούδι που θα σου ζητήσει ο πλέον casual ακροατής. Αλλά για αυτό ακριβώς το αγαπάνε περισσότερο όσοι έχουν λιώσει τον δίσκο.
- Heaven Can Wait
Εδώ τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά. Το Heaven Can Wait είναι από εκείνα τα Maiden κομμάτια που, όταν τα ακούς μόνος σου, λες «ωραία, πολύ καλό». Όταν τα ακούς σε συναυλία, λες «ΑΑΑΑ, ΝΑΙ, ΓΙ’ ΑΥΤΟ ΓΡΑΦΤΗΚΕ!».
Έχει αυτό το τεράστιο, συλλογικό στοιχείο.Τα ρεφρέν, οι επαναλήψεις, η δομή του, όλα φωνάζουν «σήκω από την καρέκλα και τραγούδα». Ο Steve Harris εδώ κάνει αυτό που ξέρει πολύ καλά, παίρνει μια σχετικά απλή βασική ιδέα και την χτίζει σταδιακά μέχρι να αποκτήσει αυτή τη χαρακτηριστική Maiden μεγαλοπρέπεια. Και είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι μπήκε στο liveset από το ξεκίνημα του Somewhere on Tour το 1986.Καθαρά συναυλιακό κομμάτι.
- The Loneliness of the Long Distance Runner
Εδώ έχουμε ένα από τα καλύτερα «τι στο καλό σκέφτονταν που το άφησαν;» της ιστορίας των Maiden.Το κομμάτι έχει όλα όσα θέλεις από κλασικό Maiden, μελωδικές κιθάρες, galloping ρυθμό, τεράστιο refrain και αυτή την αίσθηση ότι τρέχεις πράγμα πολύ βολικό γιατί αν δεν τρέχεις πραγματικά, τουλάχιστον το ακούς και αισθάνεσαι ότι αθλείσαι. Ιστορικό fan fact, παίχτηκε live μόνο μία φορά.
Ήταν στις 10 Σεπτεμβρίου 1986, στο Βελιγράδι, στο πρώτο show του Somewhere on Tour. Και έκτοτε δεν ξαναμπήκε σε setlist. Το ίδιο το tour ξεκίνησε στο Βελιγράδι, ενώ οι διαθέσιμες καταγραφές σημειώνουν μία και μοναδική live εμφάνιση του τραγουδιού εκείνο το βράδυ.
6. Stranger in a Strange Land
Και φτάνουμε εδώ. Το καλύτερο solo του AdrianSmith.Ναι, το λέω ευθέως. Το Stranger in a Strange Land είναι από τα κομμάτια που δεν χρειάζονται την ταχύτητα για να σε κερδίσουν. Βασίζονται στην ατμόσφαιρα.
Το riff είναι πιο αργό, πιο «παγωμένο», πιο κινηματογραφικό. Έχει μια μοναχική αίσθηση που ταιριάζει τέλεια με το θέμα του τραγουδιού. Ο Smith έχει εξηγήσει ότι η αρχική ιδέα για το riff τού ήρθε ενώ επέστρεφε από τον οδοντίατρο, κοιτάζοντας τη βροχή και τη θάλασσα από το πίσω κάθισμα ενός ταξί κάτι αρκετά metal για να γίνει και αυτό Maiden ιστορία. Και μετά έρχεται το solo.
Εδώ ο Adrian κάνει κάτι που λίγοι κιθαρίστες μπορούν πραγματικά να κάνουν, αφηγείται. Ξεκινά μελωδικά, χτίζει ένταση, ανοίγει, ξεφεύγει και καταλήγει σε κορύφωση. Δεν είναι απλώς «τεχνικό». Έχει προσωπικότητα.
Και δεν είναι μόνο δική μας τρέλα: σε μεγάλο fan poll για τα Maidensolos, το solo του Stranger in a Strange Land βγήκε πρώτο συνολικά, πρώτο solo των 80s και πρώτο solo του AdrianSmith.Εμένα πάντως αυτό μου αρκεί. Αν μου ζητήσεις να σου δείξω ένα solo που εξηγεί γιατί ο Adrian Smith είναι Adrian Smith, θα σου βάλω αυτό.
- Déjà-Vu
Αυτό το τραγούδι είναι ο ορισμός του hiddengem.Πρώτα απ’ όλα έχει έναν ήχο αρκετά διαφορετικό από τα μεγάλα hits του δίσκου. Είναι πιο σφιχτό, πιο νευρικό και με πολύ ωραία κιθαριστική δουλειά.
Και μετά υπάρχει το μεγάλο παράδοξο. Δεν παίχτηκε ποτέ live από τους IronMaiden.Και με τα σημερινά δεδομένα παραμένει το μοναδικό κομμάτι του Somewhere in Time που δεν έχει ακουστεί ποτέ σε συναυλία της μπάντας. Το Alexander the Great, που για δεκαετίες είχε την ίδια τύχη, έκανε τελικά το live ντεμπούτο του στην Future Past Tour το 2023.Και είναι κρίμα. Γιατί το Déjà-Vu έχει αυτό το «μη με αγνοείς επειδή δεν είμαι single» συναίσθημα. Είναι ένα από τα κομμάτια που, όσο περισσότερο ακούς τον δίσκο, τόσο περισσότερο ανεβαίνει.
Και υπάρχει και το περίφημο fun fact για την τονικότητα, καταγράφεται σε F minor, κάτι αρκετά ασυνήθιστο μέσα στον κατάλογο των Maiden και πράγματι αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση για τη μπάντα.
Άλλο ένα κομμάτι που περιμένεις κάποια στιγμή να πεις «Έλα τώρα, δεν γίνεται να μην το παίξετε.»
- Alexander the Great
Και φτάνουμε στο απόλυτο έπος. Το τραγούδι που για δεκαετίες ήταν το μεγαλύτερο απωθημένο των Maidenfans.Το Alexander the Great είναι Steve Harris σε κατάσταση «θα σας κάνω ιστορικό μάθημα αλλά θα το κάνω με twin guitars και 8μιση λεπτά».
Έχει όλα τα χαρακτηριστικά του μεγάλου Maidenepic: αφηγηματικότητα, αλλαγές, μελωδίες, instrumental μέρη, κιθαριστικές αρμονίες και αυτή την ικανότητα να σε κάνει να νιώθεις ότι βλέπεις ολόκληρη ιστορική ταινία με κλειστά μάτια ή αλλιώς η επιτομή του theatre of the mind. Και εδώ στην Ελλάδα το τραγούδι έχει μια επιπλέον βαρύτητα. Για χρόνια ήταν και παραμένει το μεγάλο ελληνικό απωθημένο. Και το αστείο είναι ότι έπρεπε να περιμένουμε μέχρι το 2023 για να το ακούσουμε επίσημα live από τη μπάντα, όταν παίχτηκε για πρώτη φορά στη Ljubljana, στην έναρξη του Future Past Tour.
Με άλλα λόγια, χρειάστηκαν μόνο…37 χρόνια. Καθόλου βιαστικοί οι άνθρωποι. Μουσικά, πάντως, το τραγούδι δικαιώνει κάθε δευτερόλεπτο αναμονής. Τα κιθαριστικά μέρη είναι εξαιρετικά και η εναλλαγή μελωδικών και πιο επιθετικών περασμάτων το κάνει πραγματικό centerpiece του δίσκου.
