Κάθε εβδομάδα ένας συγγραφέας απαντά σε 15 ερωτήσεις. Σήμερα ο Γιάννης Καφάτος
Γιατί γράφετε;
Γράφω γιατί ως δημοσιογράφος είναι δουλειά μου. Πολλά χρόνια γράφω και για να βάζω στο χαρτί – οκ σε αρχεία Word – σκέψεις και ιδέες που προσπαθούν να είναι ιστορίες. Γράφω για να αδειάζω και συγρόνως να γεμίζω το κεφάλι μου!
Τι κάνετε όταν δεν γράφετε;
Ακούω μουσικές, παίζω μουσικές ως dj σε κλαμπ της Αθήνας – πολλά χρόνια τώρα. Πηγαίνω σε κλαμπ ή σε πάρτυ για χορό Προσπαθώ να βλέπω θέατρο και συναυλίες και φυσικά Διαβάζω!
Είστε πρωτίστως αναγνώστης ή συγγραφέας;
Κοίτα το «συγγραφέας» ακόμη δεν μου κάθεται καλά να το βάλω δίπλα στο όνομά μου, με ένα μόλις βιβλίο. Αλλά το αναγνώστης είναι μια ιδιότητα που με χαρακτηρίζει από την εφηβεία μου και, ευτυχώς, διατηρείται και εμπλουτίζεται συνεχώς. Πάντα έχω ένα βιβλίο είτε στην τσάντα, είτε σε κάποια μεγάλη τσέπη.
Τι διαβάζετε αυτό το διάστημα;
Διαβάζω το βιβλίο «Βάρδια στον Μόμπι-Ντικ: 6+1 σημειώματα για τη Φάλαινα του Χέρμαν Μέλβιλ» του Κώστα Ακρίβου και έχω πορωθεί πρώτον γιατί ο Μόμπι Ντικ είναι από τα αγαπημένα μου βιβλία και γιατί θέλω να κάνουμε μια συνέντευξη με τον συγγραφέα.
Με ποιες προσωπικότητες της Λογοτεχνίας θα βγαίνατε για ποτό;
Προφανώς θα ήθελα να βρεθώ σε ένα καπηλειό με τον Κουίκουεκ, τον Ισμαήλ και τον κάπτεν Άχαμπ – για να μιλήσω για ήρωες που λατρεύω. Είχα την τύχη να φάμε και να πιούμε κρασί με τον Λούις Σεπούλβεδα πριν από πολλά χρόνια εδώ στην Αθήνα. Και με τον Καβάφη, δεν ξέρω αν έπινε αλλά έστω έναν περίπατο μαζί του θα τον ήθελα
Ισχύει ακόμα ο «θάνατος του συγγραφέα» στην εποχή των social media;
Πάντα κάτι έβγαινε, σε κάθε εποχή που θα μπορούσε να σημαίνει τον «θάνατο του συγγραφέα». Ευτυχώς ο κόσμος γράφει πολύ. Πολλοί με αξιώσεις. Οπότε δεν με φοβίζει η εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Κανένα ποστ δε θα υποκαταστήσει τη συγγραφή ή τα βιβλία – με όποια μορφή παρουν στο μέλλον.
Γίνεται να βιοπορίζεσαι στην Ελλάδα μόνο από τη συγγραφή;
Όπως προείπα δεν θεωρώ τον εαυτό μου συγγραφέα. Η εμπειρία μου λέει ότι κάποιοι ευπώλητοι ίσως καταφέρνουν να έχουν κάποιο καλό εισόδημα. Οι περισσότεροι πάντως Έλληνες συγγραφείς που γνωρίζω κάνουν κι άλλες δουλειές για να βιοπορίζονται.
Διδάσκεται η γραφή;
Σίγουρα διδάσκεται η φόρμα, ο τρόπος, η ιστορία και οι τεχνικές της. Αυτό δε σημαίνει ότι κάποιος χωρίς «σπουδές» δεν μπορεί να γράψει. Επίσης πιστεύω ότι όποιος διαβάζει μπορεί να γράψει κουβαλώντας τη «μαθητεία» της ανάγνωσης στο κεφάλι του!
Ποιο θα ήταν το δικό σας «γράμμα σ’ ένα νέο ποιητή»;
Να προσπαθείς, να δοκιμάζεις, να συνεχίζεις. Δεν ξέρω αν είναι «γράμμα σε έναν νέο ποιητή» είναι όμως συμβουλές που θα έδινα και στα παιδιά μου. Η ποίηση, που θα μπορούσε να είναι ένα «εθνικό προϊόν» είναι μια δύσκολη υπόθεση με βαριά ιστορία, στιβαρό παρών και εύχομαι λαμπρό μέλλον.
Η Λογοτεχνία είναι ενιαία ή επιδέχεται διακρίσεων;
Μετά από χιλιάδες βιβλία που έχουν περάσει από τα μάτια μου νομίζω η διάκριση είναι ανάμεσα σε καλή και κακή λογοτεχνία! Τα είδη χρειάζονται για λόγους ταξινόμησης στα ράφια του βιβλιοπωλείου.
Υπάρχουν must read βιβλία; Ποια είναι για εσάς;
Αυτή η τάση του must read/listen/watch είναι μια κατασκευή, συνθήκη (να πω τη λέξη της μόδας) που απλώς δημιουργεί σε άλλους αίσθημα υπεροχής και σε άλλους – τους περισσότερους – ένα αίσθημα άγχους. Νομίζω ότι κάθε αναγνώστης κάνει τη δική του λίστα ανάλογα με την αισθητική του, την συναισθηματική του κατάσταση, αλλά και με ηλικία του. Θα σου αναφέρω μερικά βιβλία που δεν ξέρω αν είναι Must read, αλλά δεν θα ήθελα να τα χάσω: Μόμπυ Ντικ – Χέρμαν Μέλβιλ, Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα – Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, Εκατό χρόνια μοναξιά – Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές, Άπαντα του Καβάφη, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά – Νίκος Καζαντζάκης, Ένας γέρος που διάβαζε ιστορίες αγάπης – Λουίς Σεπούλβεδα, Το τρίτο Στεφάνι – Κώστας Ταχτσής, Ο ωραίος λοχαγός – Μένης Κουμανταρέας, Το Ζεν και η Τέχνη της Συντήρησης της Μοτοσυκλέτας – Ρόμπερτ Πίρσιγκ
Πώς είναι να γράφεις στον καιρό της πολιτικής ορθότητας;
Μερικές φορές είναι δύσκολο ακόμη και να κάνεις πλάκα. Πρέπει να σκέφτεσαι δυο φορές. Κουβεντιάζοντας το θέμα με φίλους πολλές φορές φέρνω το παράδειγμα: Αν έβγαζε σήμερα ο Γιοκαρίνης το «Αχ Ευλαμπία» θα γινόταν πανικός. Είναι πάντως άλλο ο σεβασμός που πρέπει να καλλιεργείται κι άλλο η καλλιτεχνική ελευθερία – που και αυτή οφείλει να σέβεται την εποχή που αναφέρεται. Πάντως είμαι απέναντι σε αυτές τις γελοιότητες να αλλάζουν λέξεις, τίτλους κλασικών έργων επειδή σήμερα δεν λέμε (και σωστά) «νέγρους» τους μαύρους.
Γιατί οι Έλληνες γράφουν περισσότερο απ’ ό, τι διαβάζουν;
Ο μακρινός παππούς Όμηρος κυκλοφορεί μέσα μας. Επί της ουσίας δεν ξέρω αν οι Έλληνες γράφουν περισσότερο από ό,τι διαβάζουν. Υπάρχουν άνθρωποι που αισθάνονται την ανάγκη να εκφραστούν και καλά κάνουν. Ευτυχώς πάντως υπάρχουν ακόμη αναγνώστες.
Πώς σας επηρεάζει η πολιτική επικαιρότητα;
Ως επαγγελματία είναι το αντικείμενο της δουλειάς μου ως αρχισυντάκτη της βραδινής πολιτικής εκπομπής στο Kontra Channel. Ως πολίτη, καίρια στον τρόπο ζωής μας που τον έχει καταρρακώσει τα τελευταία χρόνια. Η πολιτική πια στην Ελλάδα στερείται πολιτικού λόγου. Οι περισσότεροι πολιτικοί μιλούν σαν ποστ στο Tik-Tok και στο Instagram και στο Facebook, με τα γνωστά σε όλους μας αποτελέσματα.
Η Λογοτεχνία, τελικά, σας έχει αλλάξει τη ζωή;
Τη ζωή μας μπορεί να την αλλάξουν οι προσπάθειες μας, το πείσμα, η αλληλεγγύη μεταξύ μας, οι φίλοι μας, τα παιδιά μας. Η λογοτεχνία στη δική μου περίπτωση και η μουσική κάνουν τη ζωή πιο υποφερτή!
Βιογραφικό
O Γιάννης Καφάτος είναι ο μπαμπάς του Αντώνη και της Μαρίνας. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1969, κατοικεί στο Παλαιό Φάληρο και ζει το κέντρο της πόλης που πάντα δίνει αφορμές… Πτυχιούχος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι δημοσιογράφος από την έναρξη της ιδιωτικής τηλεόρασης ως ρεπόρτερ, στέλεχος προγράμματος και αρχισυντάκτης ενημερωτικών και ψυχαγωγικών εκπομπών. Έχει εργαστεί στον ΑΝΤ1, Mega, ΕΡΤ, ΣΚΑΪ, Open & Attica TV. Σήμερα είναι αρχισυντάκτης της καθημερινής πολιτικής εκπομπής στο Κontra Channel. Πέραν της δημοσιογραφίας στην τηλεόραση έχει αρθρογραφήσει σε περιοδικά και ήταν παραγωγός εκπομπών σε ενημερωτικούς και μουσικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς. Τα τελευταία χρόνια ως dj παίζει μουσικές σε κλαμπ και μπαρ και παράλληλα κάνει τατουάζ σε όσους τον εμπιστεύονται. Δύο διηγήματα του έχουν διακριθεί σε διαγωνισμούς του Ιανού και κυκλοφορούν σε συλλογικούς τόμους. Η «Μαίρη Πολύβουα» είναι το πρώτο του βιβλίο.
