Μπορεί μια θεατρική σκηνή να γίνει χώρος ψυχικής φροντίδας; Μπορεί ένα τραγούδι, μια αφήγηση ή μια ανθρώπινη ιστορία να λειτουργήσουν ως αφορμή για αυτογνωσία και ουσιαστική σύνδεση; Η ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια Εύχαρις Παναγοπούλου, με 25 χρόνια κλινικής εμπειρίας, απαντά καταφατικά μέσα από την «Πολυθρόνα με την Εύχαρις», μια πρωτότυπη βιωματική δράση που παντρεύει την επιστήμη της ψυχολογίας με τον πολιτισμό και τις τέχνες.
Με αφορμή τη νέα θεματική ενότητα «Διαδρομές», μιλά για τη δύναμη της τέχνης ως γέφυρας προς την ψυχική υγεία, για τη σημασία της συλλογικής εμπειρίας, αλλά και για την ευθύνη που απαιτείται όταν προσωπικές ιστορίες συναντούν το φως της σκηνής. Μια συζήτηση για τη θεραπευτική αξία της ανθρώπινης σύνδεσης, τη δύναμη της κοινότητας και την ανάγκη να δημιουργούμε χώρους όπου οι άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους μέσα στις ιστορίες των άλλων.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα της «Πολυθρόνας με την Εύχαρις» και τι ανάγκη ήρθε να καλύψει;
Γεννήθηκε από μια πολύ απλή αλλά επείγουσα διαπίστωση: υπάρχει πολλή επιστημονική γνώση για την ψυχική υγεία, αλλά δεν φτάνει πάντα στους ανθρώπους που τη χρειάζονται. Δουλεύοντας 25 χρόνια ως ψυχοθεραπεύτρια, ήθελα να δημιουργησω συμπληρωματικά έναν χώρο όπου η ψυχολογία γίνεται εμπειρία, όχι διάλεξη. Η «Πολυθρόνα» ήρθε να καλύψει την ανάγκη για ψυχικό εγγραμματισμό, σύνδεση, ανακούφιση και αυτό-βελτιωση μέσα από έναν τρόπο επιστημονικα τεκμηριωμένο, αλλα ταυτόχρονα ζωντανό, ανθρώπινο και πολιτιστικά οικείο.
Τι διαφοροποιεί αυτές τις «πολιτιστικές ψυχοθεραπείες» από μια κλασική θεραπευτική συνεδρία;
Δεν πρόκειται για ατομική θεραπεία ούτε την αντικαθιστά. Είναι μια ανοιχτή, σκηνική, βιωματική συνάντηση όπου η ψυχοθεραπευτική σκέψη συναντά τη μουσική, το θέατρο, την αφήγηση, τον χορό και τον αυτοσχεδιασμό. Στην κλασική συνεδρία ο άνθρωπος εκτίθεται προσωπικά μέσα σε ένα ασφαλές θεραπευτικό πλαίσιο. Εδώ το κοινό συμμετέχει κυρίως μέσα από την ταύτιση, την παρατήρηση και τη συγκίνηση, χωρίς να χρειάζεται να εκτεθεί.
Πώς μεταφράζεται η ψυχολογική θεωρία σε σκηνική εμπειρία χωρίς να χάνει την επιστημονική της βάση;
Ξεκινάμε πάντα από την επιστήμη: τη θεωρία, την κλινική εμπειρία, τα ερευνητικά δεδομένα. Μετά αναζητούμε τη γλώσσα με την οποία αυτά μπορούν να γίνουν αισθητά. Η τέχνη δεν απλοποιεί πρόχειρα την ψυχολογία· της δίνει σώμα, εικόνα, ήχο και συναίσθημα. Έτσι, η θεωρία δεν χάνει τη βάση της, αλλά γίνεται προσβάσιμη και βιώσιμη.
Πώς επιλέγετε κάθε φορά τον θεματικό άξονα, όπως τώρα οι «Διαδρομές»;
Ο άξονας προκύπτει από αυτό που αισθανόμαστε ότι απασχολεί συλλογικά τους ανθρώπους εκείνη τη στιγμή. Οι «Διαδρομές» γεννήθηκαν από την ανάγκη να μιλήσουμε για τις ρίζες μας, τις οικογενειακές μνήμες, τις εμπειρίες που μας διαμόρφωσαν, αλλά και για τα όρια που καλούμαστε να υπερβούμε. Κάθε θέμα πρέπει να έχει προσωπικό βάθος, κοινωνική σημασία και καλλιτεχνική δυνατότητα.
Μπορεί η τέχνη να λειτουργήσει ως γέφυρα για την ψυχική υγεία;
Απολύτως. Η τέχνη ανοίγει πόρτες που πολλές φορές η επιστημονική γλώσσα μόνη της δεν μπορεί να ανοίξει. Ένας άνθρωπος που δεν θα πήγαινε εύκολα σε μια διάλεξη ψυχολογίας ή σε μια θεραπευτική ομάδα μπορεί να συγκινηθεί από μια σκηνή, ένα τραγούδι, μια αφήγηση. Από εκεί ξεκινά συχνά η πρώτη εσωτερική ερώτηση.
Πώς προετοιμάζετε ψυχοθεραπευτικά μια τόσο δημόσια σκηνική συνεδρία;
Με πολλή ευθύνη. Υπάρχει προετοιμασία ως προς το θέμα, τα όρια, τη ροή, τους καλεσμένους και το επίπεδο έκθεσης. Δεν μας ενδιαφέρει να προκαλέσουμε εξομολόγηση για χάρη της συγκίνησης. Μας ενδιαφέρει να δημιουργηθεί ένα ασφαλές πλαίσιο, όπου κάτι προσωπικό μπορεί να ειπωθεί με αξιοπρέπεια και να αποκτήσει συλλογικό νόημα. Εκτός από τους «γνωστούς» καλεσμένους συμμετέχουν πάνω από 60 ενήλικες, έφηβοι, παιδιά, ομάδες της πόλης που με την καθοδήγηση καταξιωμένων καλλιτεχνών μοιράζονται το βίωμα τους
Τι ρόλο παίζει το κοινό;
Το κοινό δεν είναι απλός θεατής. Είναι συμμέτοχος, ακόμη κι όταν δεν μιλά. Συμμετέχει με την ταύτιση, τη σιωπή, το γέλιο, τη συγκίνηση, τις εσωτερικές του απαντήσεις. Το σημαντικό είναι ότι μπορεί να συμμετέχει χωρίς να εκτεθεί.
Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση;
Να αγγίζεις προσωπικά θέματα χωρίς να τα καταναλώνεις. Να κρατάς την αλήθεια, αλλά και το μέτρο. Η σκηνή μπορεί να μεγεθύνει το συναίσθημα· άρα χρειάζεται διαρκώς ψυχοθεραπευτική εγρήγορση, ώστε η εμπειρία να είναι βαθιά αλλά όχι τραυματική.
Πώς επιλέγετε τις προσωπικότητες που κάθονται στην πολυθρόνα;
Δεν επιλέγονται μόνο με βάση την αναγνωρισιμότητα. Με ενδιαφέρουν άνθρωποι που κουβαλούν μια διαδρομή, μια αυθεντικότητα, μια σχέση με το θέμα. Θέλω να μπορούν να συναντηθούν με το κοινό όχι ως «εικόνες», αλλά ως άνθρωποι.
Πώς διαχειρίζεστε την έκθεση των καλεσμένων;
Με σεβασμό στα όρια. Η προσωπική ιστορία δεν είναι υλικό προς εκμετάλλευση. Ο καλεσμένος χρειάζεται να νιώθει ότι έχει έλεγχο, ότι μπορεί να σταματήσει, να μη μοιραστεί κάτι, να προστατεύσει πλευρές του εαυτού του. Η ευθύνη του συντονισμού είναι να κρατά το πλαίσιο ασφαλές.
Τι ρόλο μπορούν να παίξουν τέτοιες υβριδικές δράσεις σήμερα;
Σε μια εποχή πίεσης, μοναξιάς και αβεβαιότητας, τέτοιες δράσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως χώροι συλλογικής αναπνοής. Δεν λύνουν όλα τα προβλήματα, αλλά δημιουργούν κοινό λεξιλόγιο, μειώνουν το στίγμα και υπενθυμίζουν ότι αυτό που ζούμε ατομικά συχνά έχει συλλογική διάσταση.
Πώς μπορεί η τέχνη να ενδυναμώσει τη σύγχρονη οικογένεια και τις γενιές;
Η τέχνη βοηθά τις γενιές να μιλήσουν μεταξύ τους με λιγότερη άμυνα. Ένα τραγούδι, μια ιστορία ή μια σκηνική εικόνα μπορεί να φέρει κοντά γονείς, παιδιά, παππούδες και γιαγιάδες. Μπορεί να ανοίξει συζητήσεις για όσα συχνά μένουν ανείπωτα: τη φροντίδα, την ενοχή, την αγάπη, τη συγγνώμη, τη μνήμη.
Μπορεί ένα τέτοιο project να λειτουργήσει θεραπευτικά ή κυρίως ως αφορμή αυτοπαρατήρησης;
Μπορεί να είναι θεραπευτικό με την ευρεία έννοια: να ανακουφίσει, να ευαισθητοποιήσει, να ανοίξει έναν δρόμο. Δεν αντικαθιστά την προσωπική ψυχοθεραπεία. Λειτουργεί όμως ως αφορμή αυτοπαρατήρησης και, για κάποιους, ως πρώτο βήμα προς βαθύτερη προσωπική δουλειά.
Ποιο είναι το πιο δυνατό feedback που έχετε λάβει από το κοινό;
Το πιο δυνατό feedback είναι όταν άνθρωποι λένε ότι ένιωσαν πως «δεν είναι μόνοι». Ότι άκουσαν κάτι δικό τους μέσα από την ιστορία ενός άλλου. Επίσης, είναι πολύ συγκινητικό όταν μετά από μια δράση άνθρωποι ρωτούν πώς μπορούν να βοηθήσουν, να συμμετάσχουν, να στηρίξουν το όραμα. Εκεί καταλαβαίνεις ότι η εμπειρία δεν τελείωσε με το τέλος της παράστασης· συνέχισε μέσα τους. Έχουμε μια ομάδα με πάνω από 20 εθελοντές. Με συγκινεί ότι με σταματάνε στο δρόμο άνθρωποι και μου λένε, αυτή η φράση που είπες μας άγγιξε.
Πολιτιστική Ψυχοθεραπεία “Διαδρομές” Στην Πολυθρόνα με την Εύχαρις: Μιμή Ντενίση και Λάκης Γαβαλάς
Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026 Ώρα 20:30 Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης
Μετά από μία σειρά επιτυχημένων Πολιτιστικών Ψυχοθεραπειών που αγκαλιάστηκαν θερμά από το κοινό, η Πολυθρόνα με την Εύχαρις, του Κέντρου Επιστήμης, Τέχνης και Οικογένειας «Σύζευξη», επιστρέφει, αυτή τη φορά στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης.
Η νέα Πολιτιστική Ψυχοθεραπεία με τίτλο «Διαδρομές» είναι αφιερωμένη στις ορατές και αόρατες ρίζες που διαμορφώνουν την ταυτότητά μας. Ρίζες που γεννιούνται μέσα από εμπειρίες, βιώματα, οικογενειακές μνήμες, πολιτιστικές επιρροές και καθοριστικές στιγμές. Ρίζες που άλλοτε μας στηρίζουν και άλλοτε δημιουργούν όρια, τα οποία καλούμαστε να αναγνωρίσουμε, να κατανοήσουμε και ενδεχομένως να υπερβούμε.
Σε αυτή τη μοναδική συνάντηση, δύο εμβληματικές προσωπικότητες του πολιτισμού, η Μιμή Ντενίση και ο Λάκης Γαβαλάς, θα μοιραστούν στην Πολυθρόνα με την Εύχαρις τη δική τους διαδρομή.
Η Ψυχολόγος -Ψυχοθεραπεύτρια Εύχαρις Παναγοπούλου, καθοδηγεί το κοινό σε ένα μοναδικό πολιτιστικά θεραπευτικό ταξίδι από τις ρίζες μας στην αυτοπραγμάτωση:
- Ποια είναι η προσωπική διαδρομή του καθενός από εμάς;
- Ποια φράση καθόρισε τη ζωή και την πορεία μας;
- Είναι η γονεϊκότητα μία διαδρομή διαρκούς μεταμόρφωσης;
- Ποιες είναι οι ορατές και ποιες οι αόρατες ρίζες που μας συνοδεύουν;
- Πότε οι ρίζες λειτουργούν ως δύναμη και πότε ως όρια που μας περιορίζουν;
Οι απαντήσεις θα αναζητηθούν μέσα από μία πολυδιάστατη σκηνική εμπειρία που ενώνει ανθρώπους, γενιές και πολιτισμικές αναφορές, αναδεικνύοντας πως οι πιο διαφορετικές διαδρομές μπορούν τελικά να συναντηθούν.
Όπως και σε κάθε Πολιτιστική Ψυχοθεραπεία στη σκηνή θα συνυπάρξουν διαφορετικοί κόσμοι που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν αντιφατικοί, αποκαλύπτοντας τελικά τα κοινά τους σημεία.
- Από την ραπ στην κλασική μουσική
- Από το Cheerleading στο Λύκειο Ελληνίδων.
- Από τον παραδοσιακό χορό στο Lindy Hop.
- Από την θεατρική έκφραση στον αθλητισμό
- Από την προσωπική ιστορία στη συλλογική μνήμη.
Την Σκηνοθεσία υπογράφουν η Αλεξάνδρα Κασιούμη και ο Δημήτρης Βασιλειάδης.
Την Μουσική και το Τραγούδι επιμελείται η Εύα Νούλα.
Στην εκδήλωση συμμετέχουν το Λύκειο Ελληνίδων, η Ελληνική Ομοσπονδία Cheerleading “Ελληνικό Αστέρι”, η Εφηβική Ομάδα Thrauσις το Swing Academy, η θεατρική ομάδα “Όλα Καλά” και το Θεατρικό Εργαστήρι “Thespians”
Η εκδήλωση διοργανώνεται με το ΠΜΣ «Εφαρμογές της Ψυχολογίας στην Υγεία» του Τμήματος Ιατρικής, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Μέσα από τη μοναδική συνάντηση επιστήμης, τέχνης και βιωματικής συμμετοχής, η σκηνή μετατρέπεται σε έναν χώρο συλλογικής εμπειρίας, όπου οι προσωπικές διαδρομές αποκτούν συλλογικό νόημα και η αφήγηση μετατρέπεται σε μια ζωντανή, βιωματική εμπειρία.
Η Πολυθρόνα με την Εύχαρις δημιουργεί για ακόμη μία φορά ένα ασφαλές και δημιουργικό περιβάλλον, όπου το κοινό δεν είναι απλός θεατής αλλά ενεργό μέρος μιας ζωντανής ψυχοθεραπευτικής και πολιτιστικής εμπειρίας.
Γιατί τελικά… οι διαδρομές μας είναι η ιστορία μας
Η εκδήλωση γίνεται για την στήριξη του έργου της ΣύΖευξις για την ενδυνάμωσή κάθε μορφή οικογένειας σήμερα
Για πληροφορίες και κρατήσεις θέσεων: 2310999154, [email protected] και μέσω του συνδέσμου: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScRyMNgWnW3dE9VSF-aEPmmd8wGHp_SUc_r-ptAOx4OgLP1Pg/viewform?usp=header
Το κέντρο Επιστήμης, Τέχνης και Οικογένειας, ΣύΖευξη (www. syzefxi. org) είναι ο μοναδικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός σε όλη την Ελλάδα, με έδρα τη Θεσσαλονίκη που αξιοποιεί την επιστημονική γνώση ταυτόχρονα με την καλλιτεχνική δημιουργία, για την προαγωγή του ψυχικού εγγραμματισμού, και την ενδυνάμωση κάθε οικογένειας στην Ελλάδα σήμερα. Η ΣύΖευξη με μια σειρά προγραμμάτων αξιοποιεί την καλλιτεχνική δημιουργία για να στηρίξει και να ενδυναμώσει τη σύγχρονη οικογένεια και κάθε μέλος χωριστά, στην διαχείριση τόσο των καθημερινών προκλήσεων όσο και των πιο δύσκολων μεταβάσεων (υγείας, τραυματικά γεγονότα, απώλεια, θάνατος, βία). Ειδικά για το 2026 , το έργο της ΣύΖευξης στοχεύει στην παιδική ενδυνάμωση με τρεις άξονες, ( 1 ) την πρόληψη της εξάρτησης στις οθόνες στην παιδική ηλικία, ( 2 ) τη διασύνδεση της τρίτης ηλικίας με την παιδική ηλικία, ( 3 ) την αντιμετώπιση του bullying στην εφηβεία, (4) στη διαχειριση τραυματικών γεγονότων
