Κάθε εβδομάδα ένας συγγραφέας απαντά σε 15 ερωτήσεις. Σήμερα ο Δημήτρης Νάσκος
- Γιατί γράφετε;
Γίνεται αλλιώς; Πρόκειται για μια εσωτερική ανάγκη έκφρασης. Γράφεις όταν έχεις κάτι να πεις και όταν δεν έχεις… πάλι συνεχίζεις να γράφεις, ακονίζοντας το ύφος σου. Η απόλυτη ικανοποίηση έρχεται όταν στερεώνεται στο χαρτί (στο word) αυτό ακριβώς που είχες αρχικά ως ιδέα στο νου σου.
- Τι κάνετε όταν δε γράφετε;
Στον ελεύθερο χρόνο διαβάζω, βλέπω μπάσκετ, περπατάω στην παραλία, πίνω καφέδες μόνος ή με παρέα, παίζω κιθάρα και τραγουδάω. Δεν θα έλεγα ότι η καθημερινότητα μου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Θα ήθελα να ταξιδεύω περισσότερο, αλλά μάλλον είμαι… ιδανικός κι ανάξιος εραστής των γαλάζιων πόντων.
- Είστε πρωτίστως αναγνώστης ή συγγραφέας;
Εννοείται αναγνώστης. Για μένα, όλα από την ανάγνωση ξεκινάνε. Από εκεί έρχεται κυρίως η έμπνευση και στη συνέχεια ανακατεύεται με τα βιώματα σου. Το ζήτημα είναι να είσαι ενεργός αναγνώστης, όχι παθητικός. Δηλαδή παράλληλα με την ευχαρίστηση που νιώθεις όταν διαβάζεις, να ανακαλύπτεις και τα κρυμμένα υλικά του κειμένου. Φόρμα, πλοκή, λεκτικό ύφος, τεχνικές αφήγησης, περιγραφή σκηνικού κτλ. Με αυτόν τον τρόπο αποκτά νόημα η διαδικασία της ανάγνωσης και ολοκληρώνεται.
- Τι διαβάζετε αυτό το διάστημα;
Λογοτεχνία cyberpunk, όπως ο Νευρομάντης του Γουίλιαμ Γκίμπσον. Επίσης, βιβλία ποίησης φίλων μου, αλλά και θεωρία λογοτεχνίας.
- Με ποιες προσωπικότητες της Λογοτεχνίας θα βγαίνατε για ποτό;
Χαρακτήρες ή συγγραφείς; Από συγγραφείς… σίγουρα με τον Χέμινγουεϊ, τη Βιρτζίνια Γουλφ και τον Κάφκα. Από χαρακτήρες… θα πρότεινα ένα ουισκάκι στον Γκάνταλφ, στην psycho κυρία από το Misery του Στίβεν Κινγκ και στον Ρόμπερτ Λάνγκτον.
- Ισχύει ακόμα ο «θάνατος του συγγραφέα» στην εποχή των social media;
Αυτή η φράση αναφέρεται μάλλον σε κάτι άλλο, δεν σχετίζεται με τα media. Εγώ θα έλεγα πάντως ότι, με τη ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, ο θάνατος του συγγραφέα είναι ορατός. Λένε πως το AI θα μπορεί να γράφει ολόκληρα μυθιστορήματα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και ο άνθρωπος απλώς θα παίζει τον ρόλο του επόπτη καθοδηγητή. Τι θα θεωρείται ανθρώπινη λογοτεχνία, κανείς δεν ξέρει…
- Γίνεται να βιοπορίζεσαι στην Ελλάδα μόνο από τη συγγραφή;
Φυσικά… Εξασφαλίζεις και το μέλλον των παιδιών σου (LOL). Όχι απλώς δεν βιοπορίζεσαι από τη συγγραφή, αλλά πολλές φορές βάζεις και από την τσέπη σου χρήματα για να στηρίξεις το έργο σου.
- Διδάσκεται η γραφή;
Η γνώμη μου είναι πως διδάσκεται. Υπάρχουν σε όλο τον κόσμο εργαστήρια και επιστημονικά προγράμματα δημιουργικής γραφής που σε βοηθάνε να «κόψεις» δρόμο. Παρέχουν οργανωμένη γνώση και συγκροτούν τη θεωρία, τη βάζουν σε μια σειρά. Από εκεί και ύστερα, όλα εξαρτώνται από τη δική σου ενασχόληση και προσπάθεια. Αυτό που μάλλον δεν διδάσκεται είναι το ταλέντο, το χάρισμα.
- Ποιο θα ήταν το δικό σας «γράμμα σ’ ένα νέο ποιητή»;
Να ακολουθεί πάντα το μονοπάτι που οδηγεί στη μεταφυσική, στην άλλη πραγματικότητα, στην αιώνια και άφθαρτη διάσταση. Εκεί να ζει χωρίς κανέναν συμβιβασμό, στην πόλη των ιδεών.
- Η Λογοτεχνία είναι ενιαία ή επιδέχεται διακρίσεων;
Τι εννοούμε «διάκριση»; Αν εννοούμε τα λογοτεχνικά είδη, τότε ναι υπάρχουν διάφορα. Στη γενική της έννοια, όμως, η λογοτεχνία μάλλον είναι ενιαία. Ίσως να διακρίναμε μονάχα την ποίηση από την πεζογραφία, αλλά κι αυτό είναι υπό συζήτηση.
- Υπάρχουν must read βιβλία; Ποια είναι για εσάς;
Ο καθένας έχει τον δικό του λογοτεχνικό κανόνα, τη δικιά του χρυσή λίστα. Είναι πάρα πολλά, δεν γίνεται να αναφερθούν όλα. Πάντως τα βιβλία must read είναι εκείνα που σου αλλάζουν την κοσμοθέαση και θέλεις να τα ξαναδιαβάσεις – είναι κάτι σαν τις χαμένες πατρίδες στις οποίες πάντα επιστρέφεις.
- Πώς είναι να γράφεις στον καιρό της πολιτικής ορθότητας;
Νομίζω πως στην τέχνη δεν πρέπει να υπάρχει πολιτική ορθότητα. Ο δημιουργός πρέπει να λειτουργεί ελεύθερα, να είναι ο εαυτός του χωρίς εξωτερικούς περιορισμούς. Από εκεί και ύστερα θα κριθεί από το αποτέλεσμα. Το έργο του ή θα μείνει στον χρόνο ή θα χαθεί στις θυρίδες της ιστορίας.
- Γιατί οι Έλληνες γράφουν περισσότερο απ’ ό, τι διαβάζουν;
Ισχύει κάτι τέτοιο; Δεν το γνωρίζω… Αυτή η ερώτηση ακούγεται σαν άλυτος γρίφος, σαν μυστηριώδες αίνιγμα. Ποιος δύναται να απαντήσει;
- Πώς σας επηρεάζει η πολιτική επικαιρότητα;
Ίσως δεν είναι σωστό, αλλά προσπαθώ να μην ενημερώνομαι καθημερινά, εκτός βέβαια κι αν πρόκειται για πολύ σημαντικά γεγονότα. Ο λόγος είναι πως, πέρα από το ότι οι ειδήσεις προωθούν τον εκφοβισμό, τη χειραγώγηση και τη στρεβλή συνείδηση, ο κόσμος της πολιτικής βρίσκεται στο ναδίρ. Ποτέ άλλοτε το επίπεδο της πολιτικής – της παγκόσμιας θα έλεγα – δεν κυμαινόταν σε τέτοια βαρομετρικά χαμηλά. Προτιμώ να διαβάζω ανεξάρτητους δημοσιογράφους του διαδικτύου.
- Η Λογοτεχνία, τελικά, σας έχει αλλάξει τη ζωή;
Δεν θα το έλεγα. Είναι δημιουργική ενασχόληση, ταξίδι φαντασίας, καλλιέργεια αισθητικής, μετάδοση γνώσεων και πολλά άλλα. Δεν μου αλλάζει τη ζωή με την κυριολεκτική σημασία, με πηγαίνει όμως σε άλλες σφαίρες αντίληψης και αυτό είναι κάτι παραπάνω από αρκετό.
O Δημήτριος Π. Νάσκος και οι εκδόσεις ΤΡΙ.ΕΝΑ πολιτισμού σας καλούν στην παρουσίαση της ποιητικής του συλλογής με τίτλο «meta-κόσμος» (ποιητικά σχόλια για έναν κόσμο που αποδομεί τον εαυτό του).
«meta-κόσμος»
Ένα βιβλίο που κοιτάζει τον σύγχρονο κόσμο χωρίς αυταπάτες και χωρίς φίλτρα. Μέσα από σύντομα, αιχμηρά ποιητικά κείμενα, ο ποιητής καταγράφει μια εποχή όπου οι βεβαιότητες καταρρέουν, οι ταυτότητες μετακινούνται και η πραγματικότητα διαμεσολαβείται από οθόνες, αλγόριθμους και νέες μορφές πίστης. Ο «meta-κόσμος» είναι μια τολμηρή και καινοτόμα ποιητική σύνθεση που κινείται ανάμεσα στη φιλοσοφία, την ιστορία, την πολιτική, την τεχνολογία και την pop κουλτούρα. Ένα ποιητικό ταξίδι όπου ο άνθρωπος του σήμερα αναζητά νόημα μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει ριζικά. Ένα βιβλίο που δεν φοβάται να θέσει ερωτήματα: Ποιοι είμαστε μέσα στο ψηφιακό σύμπαν; Πού βρίσκεται η αλήθεια; Και τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος στον αιώνα της τεχνητής νοημοσύνης;
Βιογραφικό:
Ο Δημήτριος Π. Νάσκος γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε μουσικές επιστήμες, πολιτισμικές σπουδές, σημειωτική και δημιουργική γραφή. Εργάζεται ως καθηγητής μουσικής στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και διδάσκει ποίηση και στιχουργική στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Δημιουργική Γραφή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Είναι υπ. διδάκτορας Δημιουργικής Γραφής.
Άλλα έργα του ίδιου:
And the Nobel Prize in Literature Goes to… Bob Dylan?
Koehler Books, West Virginia, USA
