Ο αρχαιολόγος Ντάνιελ Σαλαζάρ Λάμα εξετάζει την ηλικίας 2.000 ετών τοιχογραφία του Καλακμούλ δίπλα σε μια ανακατασκευή του μυθικού ήρωα των Μάγια, Χουν Αχάου (Juun Ajaw), για τον οποίο υποστηρίζει ότι απεικονίζεται σε μία από τις παλαιότερες γνωστές αναπαραστάσεις της θρυλικής αυτής μορφής. Πηγή: Centro INAH Campeche/Instituto Nacional de Antropología e Historia, México
Μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη στο Μεξικό ρίχνει νέο φως στον πολιτισμό των Μάγια, καθώς ερευνητές κατάφεραν να ταυτοποιήσουν μια μυθική μορφή που απεικονίζεται σε τοιχογραφία ηλικίας περίπου 2.000 ετών, λύνοντας ένα αίνιγμα που απασχολούσε την επιστημονική κοινότητα.
Η τοιχογραφία βρίσκεται στην αρχαία πόλη Καλακμούλ, μία από τις σημαντικότερες πόλεις των Μάγια, και απεικονίζει έναν επιβλητικό πολεμιστή να στέκεται μέσα σε στροβιλιζόμενα νερά κρατώντας μια λόγχη. Η μορφή είναι ντυμένη με περίτεχνα ενδύματα, φέρει εντυπωσιακό φτερωτό κάλυμμα κεφαλής διακοσμημένο με ιάσπη, ενώ τα κοσμήματα και τα τατουάζ της υποδηλώνουν την υψηλή κοινωνική της θέση.
Παρότι στην τοιχογραφία δεν υπήρχε επιγραφή που να αποκαλύπτει την ταυτότητά του, μια τριετής επιστημονική έρευνα επέτρεψε στους αρχαιολόγους να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για τον μυθικό ήρωα των Μάγια Χουν Αχάου (Juun Ajaw), σε μία από τις αρχαιότερες γνωστές απεικονίσεις του.
Τριετής έρευνα αποκάλυψε την ταυτότητα του μυθικού ήρωα
Τα ευρήματα βασίζονται σε τρία χρόνια τεκμηρίωσης και ψηφιακής ανάλυσης, με επικεφαλής τον αρχαιολόγο Ντάνιελ Σαλαζάρ Λάμα, ο οποίος θα παρουσιάσει την έρευνα σε δημόσια διάλεξη με θέμα τον Χουν Αχάου και τη σημασία της τοιχογραφίας για την κατανόηση της μυθολογίας των Μάγια.
Η μελέτη επικεντρώθηκε στη Δομή II του Καλακμούλ, όπου εντοπίζεται η αρχαιότερη γνωστή τοιχογραφία της περιοχής.
Η ψηφιακή ανακατασκευή αποκάλυψε έναν ιερό κόσμο
Χάρη σε προηγμένες τεχνικές ψηφιακής απεικόνισης και τρισδιάστατης αρχιτεκτονικής ανακατασκευής, οι επιστήμονες κατάφεραν να ανασυνθέσουν τόσο την τοιχογραφία όσο και τον χώρο όπου αυτή βρισκόταν.
Η ανάλυση έδειξε ότι ο Χουν Αχάου απεικονίζεται σε σκηνή υποβρύχιου κυνηγιού, ενώ ο θάλαμος που φιλοξενεί την παράσταση είχε σχεδιαστεί ώστε να θυμίζει το εσωτερικό μιας σπηλιάς. Για τους Μάγια, οι σπηλιές αποτελούσαν ιερούς τόπους με ιδιαίτερη κοσμολογική σημασία και συνδέονταν με τη δημιουργία, τη ζωή και τον κάτω κόσμο.
Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν σύμβολα που πιθανότατα παραπέμπουν στο τελετουργικό ημερολόγιο των 260 ημερών, γνωστό ως Τζόλκιν (Tzolk’in), αλλά και ενδείξεις που σχετίζονται με το ηλιακό ημερολόγιο των 365 ημερών, το Χάαμπ (Haab).
Νέα στοιχεία για τη μυθολογία και τον χρόνο στους Μάγια
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ανακάλυψη αποκαλύπτει με ποιον τρόπο οι αρχαίοι Μάγια συνέδεαν τη μυθολογία, την ιερή αρχιτεκτονική και τον τελετουργικό χρόνο.
Η συγκεκριμένη τοιχογραφία φαίνεται να αποτελεί ένα από τα παλαιότερα παραδείγματα της πρακτικής να συνδέονται μυθικά γεγονότα με συγκεκριμένες ημερολογιακές ημερομηνίες, στοιχείο που είχε παρατηρηθεί και σε άλλες προκλασικές τοποθεσίες, αλλά ποτέ τόσο πρώιμα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα νέα δεδομένα συμβάλλουν ουσιαστικά στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι μυθολογικές αφηγήσεις ενσωματώνονταν τόσο στον χώρο όσο και στον χρόνο κατά την εξέλιξη του πολιτισμού των Μάγια.
Διεθνής συνεργασία πίσω από την ανακάλυψη
Ο Ντάνιελ Σαλαζάρ Λάμα, ειδικός στην τέχνη και την εικονογραφία των Μάγια και της ευρύτερης Μεσοαμερικής από το 2011, ηγείται από το 2020 της έρευνας στην Υποδομή II-C του Καλακμούλ.
Το ερευνητικό πρόγραμμα υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τον οργανισμό Archaios, το Γαλλικό Κέντρο Μελετών για το Μεξικό και την Κεντρική Αμερική (CEMCA) και το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Μεξικού (INAH), προσφέροντας νέα στοιχεία για έναν από τους σημαντικότερους πολιτισμούς της προκολομβιανής Αμερικής.
