Το να αποκλειστεί κανείς ισόβια από τα Όσκαρ δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ωστόσο, για τη Susan Sarandon, αρκούσε μία και μόνο φράση ώστε η Academy of Motion Picture Arts and Sciences να τη χαρακτηρίσει persona non grata.
Σε σχεδόν έναν αιώνα απονομών, οι ισόβιοι αποκλεισμοί είναι εξαιρετικά σπάνιοι και επιβάλλονται μόνο σε ακραίες περιπτώσεις. Ο Roman Polanski και ο Harvey Weinstein έχουν αποκλειστεί για ευρέως γνωστούς λόγους, ενώ ο Carmine Caridi διαγράφηκε επειδή διέρρευσε πειρατικά αντίγραφα ταινιών (screeners).
Ο Will Smith ενδέχεται να επιστρέψει μετά την ολοκλήρωση της ποινής του για το χαστούκι στον Chris Rock μπροστά σε εκατομμύρια τηλεθεατές, κάτι που δύσκολα θα συμβεί με τον οπερατέρ Adam Kimmel.
Το περιστατικό του 1993
Το 1993 αποδείχθηκε χρονιά-ορόσημο για την Ακαδημία, καθώς τρεις σημαντικές προσωπικότητες βρέθηκαν στο στόχαστρό της. Ο Richard Gere τιμωρήθηκε με 20ετή «εξορία» επειδή, παρουσιάζοντας το βραβείο Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης, αναφέρθηκε σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα.
Την ίδια χρονιά, η Susan Sarandon και ο Tim Robbins ανέβηκαν στη σκηνή για να απονείμουν το Όσκαρ Καλύτερου Μοντάζ. Αντί να περιοριστούν στον τυπικό ρόλο τους, χρησιμοποίησαν το βήμα για να αναδείξουν ένα πολιτικό ζήτημα: τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν HIV-θετικοί Αϊτινοί, στους οποίους αρνούνταν την είσοδο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Sarandon δήλωσε:
«Εκ μέρους τους, και εκ μέρους όλων όσοι ζουν με HIV σε αυτή τη χώρα, θα θέλαμε να ζητήσουμε από τους κυβερνητικούς αξιωματούχους στην Ουάσινγκτον να παραδεχθούν ότι ο HIV δεν είναι έγκλημα και να επιτρέψουν σε αυτούς τους ανθρώπους να εισέλθουν στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Αυτή η μία φράση ήταν αρκετή για να ξεσπάσει θύελλα αντιδράσεων. Λίγο αργότερα, η ηθοποιός ενημερώθηκε ότι δεν ήταν ευπρόσδεκτη στην επόμενη τελετή — ούτε σε οποιαδήποτε μελλοντική διοργάνωση.
«Δεν με ένοιαζε καθόλου»
Η ίδια, ωστόσο, δεν έδειξε μεταμέλεια. Σε συνέντευξή της στον Guardian, δήλωσε:
«Όταν ξέσπασε ο σάλος και μας απέκλεισαν, δεν με ένοιαζε καθόλου. Έλαβα πολλά ρατσιστικά γράμματα και σκέφτηκα: “Καλώς. Χαίρομαι που μίλησα”».
Στο Χόλιγουντ, όμως, οι ισορροπίες αλλάζουν γρήγορα. Είτε επειδή η Ακαδημία δεν ήθελε να κλιμακώσει το σκάνδαλο είτε επειδή αναγνώρισε το βάρος της καλλιτεχνικής της αξίας, η «ισόβια» τιμωρία δεν κράτησε για πάντα.
Η επιστροφή και το Όσκαρ
Μόλις τρία χρόνια μετά τον αποκλεισμό της, η Sarandon όχι μόνο βρέθηκε υποψήφια για Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου για την ερμηνεία της στο Dead Man Walking του Sean Penn, αλλά κέρδισε και το χρυσό αγαλματίδιο.
Την προηγούμενη χρονιά είχε προταθεί για το The Client, απουσιάζοντας από την τελετή. Όταν όμως έγινε σαφές ότι ήταν εκ νέου φαβορί, η Ακαδημία φέρεται να της άπλωσε «κλάδο ελαίας».
Σε αντίθεση με τον Richard Gere, που έμεινε για δύο δεκαετίες εκτός, η Sarandon επέστρεψε σχετικά γρήγορα — ίσως γιατί ήταν δύσκολο για τον θεσμό να αγνοήσει μια νικήτρια Όσκαρ χωρίς να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη αμηχανία.
Η υπόθεσή της παραμένει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς μια και μόνο φράση μπορεί να προκαλέσει σεισμό στο Χόλιγουντ — και πώς, τελικά, η βαρύτητα του ταλέντου μπορεί να ανατρέψει ακόμη και τις πιο αυστηρές αποφάσεις.
