Ισίδωρος Ζουργός «Η ψίχα εκείνου του καλοκαιριού». Εκδόσεις Πατάκη 2001.
Καλοκαίρι 1974. Ένα ορεινό χωριό αρκετά έξω από τη Θεσσαλονίκη. Έχει μόνιμους κατοίκους, αλλά είναι και τόπος παραθερισμού. Η μαμά Ευρυδίκη, ο μπαμπάς Ορέστης, ο μεγάλος γιός Δήμος, στα 12, ο μικρός, ο Νικόλας, έναν χρόνο μικρότερος.
Αντάμωμα με τις παλιές παρέες. Χωρισμός σε «συμμορίες», ανάλογα με τον μαχαλά που κατοικούν στο χωριό.
Αγόρια και κορίτσια παίζουν μαζί στις μικρές ηλικίες.
Πρώτα ερωτικά σκιρτήματα. Πρώτα «κρούσματα» εφηβείας.
Παιδικοί καυγάδες. Ψευτονταηλίκια. Επιστράτευση. Πτώση της χούντας. Επιστροφή του Καραμανλή. Απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων. Συγκίνηση με την επιστροφή τους στα σπίτια, στις οικογένειες. Το τέλος του καλοκαιριού, η επιστροφή στη ρουτίνα.
210 σελίδες που διαβάζονται πολύ ευχάριστα. Συχνά ένα χαμόγελο νοσταλγίας απλώνεται στο πρόσωπο του αναγνώστη. Συγκινητική η περιγραφή της επιστροφής και της υποδοχής των εξορίστων.
Η αφήγηση είναι γεμάτη από λέξεις και εκφράσεις της εποχής εκείνης. «Ποιος θα το κάνει; Η Μαρίκα;»· Άγνωστος Πόλεμος· Stratego· ελβιέλες, γκαζόζα Μπίλια, κασκορσές, αχούρι, γκιούμι, τα μνήματα,η κούρσα. Το κούρεμα με την ψιλή για τιμωρία. Η διατήρηση του κουρέματος εις μνήμην. Και η ψίχα; Τι ρόλο παίζει η ψίχα;
Είναι ένα μικρό χρονικό της μετάβασης από τη χούντα στη δημοκρατία, όπως τη βίωσαν σε ένα ορεινό χωριό. Είναι ένα ανασκάλεμα της μνήμης που προκάλεσε η επιστράτευση, η συσκότιση, ο φόβος του πολέμου.
Οι γεννημένοι γύρω στο 1960 θα διαβάσουν ένα πολύ όμορφο, πολύ τρυφερό «ημερολόγιο» της ύστερης παιδικής ηλικίας τους. Ένα ημερολόγιο γραμμένο με πολύ μεγάλη αγάπη για την εποχή, για τα παιδιά, για το ελληνικό χωριό. Και πίσω από τις λέξεις κρύβεται η μεγάλη αγάπη του Ζουργού για την ελληνική γλώσσα.
Γραμμένο πριν από 25 χρόνια, είναι μόλις το τρίτο μυθιστόρημα του συγγραφέα, το οποίο μας προϊδεάζει για την εξαιρετική εξέλιξη της γραφής του.
