Γράφει ο Τάσος Γέροντας
Arthur C. Clarke «Ραντεβού με τον Ράμα». Μετάφραση Βασίλης Αθανασιάδης. Εκδόσεις Anubis 2025.
320 σελίδες στο ελαφρύ οικολογικό χαρτί του εκδότη, με ελαφρώς βελούδινη υφή, με εξαιρετική επιμέλεια, σελιδοποίηση και εκτύπωση, κι ένα όμορφο εξώφυλλο, το οποίο προσπαθεί να δώσει μια εικόνα του Ράμα.
Το 1973 ο Κλαρκ στο βιβλίο αυτό έγραψε πως στις 11 Σεπτεμβρίου ήρθε ο τρόμος από τον ουρανό και σκότωσε πολλούς. Ήταν το 2077 και ένας μετεωρίτης έπεσε στη Βόρεια Ιταλία, σκοτώνοντας 600.000 ανθρώπους και καταστρέφοντας έργα τέχνης και ιστορικά μνημεία. Τότε όλα τα κράτη συμφώνησαν να φτιάξουν τη «Φρουρά του Διαστήματος», ένα σύστημα με ραντάρ εγκατεστημένα στον Άρη, τα οποία παρακολουθούν αστεροειδείς, μήπως και κάποιος έδειχνε πρόθεση να επισκεφθεί τη Γη.
Και φθάνουμε στο σήμερα. Βρισκόμαστε στο 2131. Οι άνθρωποι, οι Γήινοι, έχουν αποικήσει τη Σελήνη, τον Ερμή, τον Άρη, τον Γανυμήδη, δορυφόρο του Δία, τον Τιτάνα, δορυφόρο του Κρόνου και τον Τρίτωνα, δορυφόρο του Ποσειδώνα. Πρέσβεις από αυτά τα μέρη απαρτίζουν την Επιτροπή Ηνωμένων Πλανητών, η οποία επιβλέπει τη Φρουρά του Διαστήματος. Το τετρακοσιοστό τριακοστό ένατο αντικείμενο που ανιχνεύθηκε βρισκόταν έξω από την τροχιά του Δία. Τι το ιδιαίτερο είχε αυτό; Ασυνήθιστα μεγάλο μέγεθος. Κι όσο πλησίαζε, οι αστρονόμοι διαπίστωναν κι άλλες ιδιαιτερότητες: ταχύτητα, σχήμα, σύσταση. Έχοντας εξαντλήσει τα ονόματα της ελληνικής και της ρωμαϊκής μυθολογίας, το ονόμασαν Ράμα, σημαντική θεότητα του Ινδουισμού, και συνέχισαν να το παρακολουθούν.
Όταν ο Ράμα πλησίασε αρκετά ώστε να μπορούν να τον μελετήσουν με λεπτομέρεια, διαπίστωσαν πως δεν είναι αστεροειδής. Έμοιαζε να είναι φτιαχτός, τεχνητός, αλλά ήταν τέτοιος που … δεν θα μπορούσε να φτιαχτεί.
Οι πρέσβεις των Ηνωμένων Πλανητών θα αποφασίσουν να σχηματίσουν μια ολιγομελή ομάδα αστροναυτών/επιστημόνων, η οποία θα προσπαθήσει να προσεγγίσει τον Ράμα. Θα επιστρατευθεί ο καλύτερος κυβερνήτης και το πλησιέστερο διαθέσιμο διαστημόπλοιο. Μετά από τις απαραίτητες προετοιμασίες θα ξεκινήσουν για το ραντεβού με τον Ράμα. Κι όταν τελικά προσεδαφιστούν σ’ αυτήν την τεράστια κατασκευή (κύλινδρος με μήκος 50 χιλιόμετρα και διάμετρο 20 χιλιόμετρα), θα αρχίσουν οι εκπλήξεις.
Δεν έχει νόημα να σας αναπτύξω τι θα βρουν και τι θα αντιμετωπίσουν. Μόνον τούτο θα πω: η φαντασία του Κλαρκ ξεπερνάει κάθε… φαντασία. Όλη η κατασκευή του Ράμα, το περιεχόμενό του, η μορφή του, οι μεταβολές λόγω της προσέγγισης του Ηλίου, αυτά που συνάντησαν, αυτά που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν, αυτά που μηχανεύτηκαν, όλα προκαλούν μέγιστο θαυμασμό για την έμπνευση. Έχοντας περιγράψει με πολλές λεπτομέρειες το εσωτερικό του αχανούς Ράμα, ο Κλαρκ έχει αφήσει κάπως στην άκρη τους χαρακτήρες των πρωταγωνιστών, αστροναυτών, πρέσβεων, ειδημόνων, εκτός ίσως λίγο από τον κυβερνήτη. Μικρές πινελιές χιούμορ θα συναντήσουμε διάσπαρτες στο βιβλίο. Όμως η μεγάλη έκπληξη έρχεται με την τελευταία πρόταση του βιβλίου. Είναι εκεί που φαίνεται το μεγαλείο της γραφής του Κλαρκ.
«Ακόμα και στον 22ο αιώνα η ανθρωπότητα δεν είχε ανακαλύψει ακόμα κάποιον τρόπο να εμποδίσει ηλικιωμένους και συντηρητικούς επιστήμονες να καταλαμβάνουν σημαντικές διοικητικές θέσεις. Ήταν ένα πρόβλημα για το οποίο έμοιαζε αμφίβολο ότι θα μπορούσε ποτέ να βρεθεί λύση.»
«Η απουσία ήχου δεν είναι φυσική κατάσταση – όλες οι αισθήσεις του ανθρώπου χρειάζονται κάποιο είδος τροφοδοσίας. Αν υπάρξει στέρηση, το μυαλό κατασκευάζει υποκατάστατα.»
