συνέντευξη στον Δημήτρη Πλιάκα
Μια σύγχρονη μεγαλούπολη με αξιόλογο λογοτεχνικό αποτύπωμα, αναπόφευκτα διεκδικεί την θέση της (και) στον παγκόσμιο χάρτη του αστυνομικού είδους. Και η Θεσσαλονίκη; Ανήκει σε αυτόν τον άτυπο κανόνα; Υπάρχουν τα δημοσιευμένα διηγήματα του είδους σε προπολεμικές ακόμη εφημερίδες. Οι αστυνομικές ιστορίες των Πέτρου Μαρτινίδη και Αργύρη Παυλιώτη. Και οι συλλογικοί τόμοι των τελευταίων χρόνων, με συμμετοχή δεκάδων συγγραφέων. Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν το προφανές.
Η γοητεία του crime fiction προσελκύει ικανούς συγγραφείς να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους σε αυτό. Τέτοια περίπτωση αποτελεί και η Βάσω Καλαντίδου. Έχει δημοσιεύσει δύο νουβέλες. Ασχολείται με την δημιουργική γραφή, σημαντικό βοήθημα κατά την γνώμη της, ενός/μιας συγγραφέα. Συμμετείχε σε συλλογικό τόμο αστυνομικών διηγημάτων.
Με ενδιαφέρον για την λογοτεχνία γενικότερα, αλλά και για το αστυνομικό είδος ειδικότερα, η Βάσω Καλαντίδου δέχθηκε να απαντήσει σε ορισμένες ερωτήσεις.
Ο δεύτερος τόμος της αστυνομικής σειράς Fedora, “Θεσσαλονίκη Νουάρ: Απειλητική Νύμφη” (Αρχέτυπο 2023), περιέχει το ενδιαφέρον διήγημα σας “Φρόυντ”. Είχατε κάποια επιρροή (λογοτεχνική ή κινηματογραφική) κατά την συγγραφή του; Σε ποιο υποείδος ανήκει;
Όχι, δεν είχα κάποια επιρροή για το συγκεκριμένο διήγημα. Ή τουλάχιστον δεν είχα κάποια συνειδητή επιρροή, γιατί πολλές φορές διαβάζουμε ή βλέπουμε κάτι που καταγράφεται μέσα μας χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε και εμφανίζεται ήσυχα, αργότερα, με νέα μορφή. Όσον αφορά στο υποείδος, θεωρώ ότι τα όρια είναι ρευστά και δεν μπορώ να το εντάξω κάπου πιο συγκεκριμένα. Ο όρος “νουάρ” είναι ο πιο κοντινός.
Στο βιογραφικό σας αναφέρετε την ιδιότητα της εισηγήτριας, σε σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής. Ποια απάντηση θα δίνατε σε εκείνους που θεωρούν πως το (συγγραφικό) ταλέντο δεν διδάσκεται;
Το συγγραφικό ταλέντο δεν διδάσκεται, συμφωνώ. Σίγουρα όμως μπορεί να βελτιωθεί ή ακόμη και να απογειωθεί. Ένας εισηγητής δεν μπορεί να μεταδώσει το όραμα, το αποτύπωμα που θέλει να αφήσει ένας συγγραφέας. Αυτό που μπορούν να κάνουν τα σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής είναι να του δείξουν τα εργαλεία που υπάρχουν, τις αφηγηματικές τεχνικές, τα είδη της πλοκής, κλπ. Θεωρώ ότι τα σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής είναι μία πιο εξειδικευμένη μορφή ανάγνωσης.
Η ανάγνωση βιβλίων είναι απαραίτητη για ένα άνθρωπο που ασχολείται με τη συγγραφή. Εκτός από την απόλαυση της ίδιας της ανάγνωσης, μαθαίνει. Μπορεί να δει μέσα από τα βιβλία την ιστορία της λογοτεχνίας. Να δει πως κινείται η λογοτεχνία της εποχής του. Τα σεμινάρια, λοιπόν, μπορούν να του τα μάθουν με πιο ακαδημαϊκό (αν μου επιτρέπεται ο όρος) τρόπο.
Η γνώμη σας για την Ε.Λ.Σ.Α.Λ. (Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας);
Γνωρίζω την ύπαρξη της. Όχι κάτι παραπάνω, δυστυχώς.
Διαβάζετε συστηματικά έργα του αστυνομικού είδους; Δοκίμια ή εξειδικευμένα περιοδικά;
Δεν θα έλεγα ότι διαβάζω συστηματικά έργα του αστυνομικού είδους. Είναι ένα είδος που παρακολουθώ και έχω συγγραφείς που περιμένω πάντα να διαβάσω το νέο τους βιβλίο ή ξαναδιαβάζω παλιότερα έργα τους. Όμως, δεν θεωρώ ότι είμαι φανατική αναγνώστρια της αστυνομικής λογοτεχνίας. Είμαι φανατική αναγνώστρια σκέτο.
Η Θεσσαλονίκη μια σύγχρονη μεγαλούπολη, αποτελεί σκηνικό ικανό για την μυθοπλασία του εγκλήματος (crime fiction);
Φυσικά. Η Θεσσαλονίκη υπήρξε πάντα ένα αμάλγαμα εθνοτήτων, θρησκειών, πολιτισμών. Το φυσικό στοιχείο της, η ιστορία της, οι άνθρωποι που την κατοίκησαν και την κατοικούν, είναι εξαιρετικά υλικά για μία ή και περισσότερες ιστορίες crime fiction.
Τρία αγαπημένα σας φιλμ νουάρ που θα προτείνατε στους αναγνώστες.
Το γεράκι της Μάλτας (The Maltese Falcon 1941), Η κυρία από τη Σαγκάη (The Lady from Shanghai 1947), Chinatown (1974).
Τέλος, μυθιστόρημα ή διήγημα; Ποια φόρμα (γραφής) προτιμάτε;
Προτιμώ τις μικρότερες φόρμες γραφής. Τα δείγματα γραφής μου μέχρι τώρα είναι νουβέλες και διηγήματα. Είναι πρόκληση για εμένα να περιορίσω την αφήγηση της ιστορίας μου σε ένα κείμενο πιο σφιχτό, χωρίς όμως να το “αφυδατώνω”. Να αφαιρέσω οτιδήποτε περιττό, καθετί που δεν υπηρετεί την ιστορία ή τους ήρωες με τρόπο ουσιαστικό και ταυτόχρονα να έχει ρυθμό και ζωντάνια. Βέβαια, ποτέ δεν ξέρεις τι επιφυλάσσει το μέλλον.
