Social Waste: «Η μουσική δεν είναι διαφυγή, είναι τρόπος να μείνεις ξύπνιος»

Σπάνια συναντάς συγκροτήματα που καταφέρνουν να ενώσουν την τέχνη, τη μνήμη και την πολιτική χωρίς διδακτισμό. Οι Social Waste είναι ένα από αυτά. Με ρίζες στην ελληνική hip hop σκηνή και βλέμμα στραμμένο στη Μεσόγειο, επιστρέφουν με νέο δίσκο, νέες ιστορίες και την ίδια αφοσίωση στο να λένε τα πράγματα με το όνομά τους.

Μιλήσαμε μαζί τους για τη μουσική, τον πολιτισμό, την εποχή μας — και για το τι σημαίνει να παραμένεις “ανυπότακτος” το 2025.

Να ξεκινήσουμε από τα βασικά: Πώς πήρατε την απόφαση να κάνετε φέτος τις πρώτες χειμερινές εμφανίσεις της πορείας σας;

Είναι ένα σύνολο συγκυριών. Απο τη μια , επειδή ο Λεωνίδας τους χειμώνες ήταν σχεδόν πάντα είτε στο εξωτερικό στα Πανεπιστήμια που δούλευε, είτε στη Λ.Αμερική όπου πραγματοποιούσε έρευνα, εκ των πραγμάτων δε μπορούσαμε να κάνουμε χειμερινές συναυλίες, οπότε παίζαμε μόνο τα καλοκαίρια. Από την άλλη, μας έχει λείψει η συναυλία σε μικρό χώρο, με μια ατμόσφαιρα μουσικής σκηνής, λιγότερο κόσμο, περισσότερη αλληλεπίδραση και εγγύτητα με τον κόσμο, πράγμα το οποίο μας κρατάει και ενεργούς ως μπάντα. Ξεσκούριαστους. Είναι και μια ευκαιρία να ξαναπάμε σε πόλεις όπου βρισκόμαστε μόνο καλοκαίρια, ή σε πόλεις που δεν έχουμε πάει ποτέ.

Ο τελευταίος σας δίσκος ο REBELDE έχει έναν ιδιαίτερο ήχο και έντονη θεματολογία. Πώς γεννήθηκε; Ποια ήταν η σπίθα πίσω από τη δημιουργία του;

Είναι ένας δίσκος ο οποίος μουσικά πάει το χιπ χοπ της Μεσογείου λίγο παραπέρα, τόσο πιο νότια, όσο και πιο δυτικά, ειδικά με την συμβολή της Ναταλίας Κοτσάνη. Κάποια στιγμή διαπιστώσαμε οτι ναι μεν κάνουμε το χιπ χοπ της Μεσογείου, αλλά μέχρι τώρα κάναμε ουσιαστικά το χιπ χοπ της ανατολικής μεσογείου. Οπότε μουσικά ανοίξαμε τους ορίζοντές μας, θεματολογικά παραμένουμε στα γνώριμα τοπικά αλλά και παγκόσμια ερεθίσματά μας. Από την άλλη, στο Rebelde βρήκαν την ευκαιρία να ενταχθούν τραγούδια που για κάποιο λόγο δεν είχαν προλάβει να μπουν σε παλαιότερους δίσκους, όπως το ομώνυμο τραγούδι, ή Το όνειρο του Σκλάβου, αλλά και καινούρια τραγούδια που γράφτηκαν για αυτόν εδώ το δίσκο.

Στη μουσική σας μπλέκετε hip hop, παραδοσιακά όργανα και μεσογειακούς ρυθμούς. Πώς προκύπτει αυτή η μίξη; Είναι πιο πολύ μουσική ανάγκη ή πολιτιστική δήλωση;

Ή και πολιτική, απο-αποικιοκρατική δήλωση αν θες. Η ραπ, και η κουλτούρα του χιπ χοπ, είναι βορειοαμερικάνικα πολιτισμικά προϊόντα. Βεβαίως προέρχονται από κοινωνικά αποκλεισμένες ομάδες στις Η.Π.Α., αργότερα αφομοιώνονται, γίνονται ηγεμονικά σχεδόν, τόσο το τραγούδι όσο και η κουλτούρα, και  -προφανώς και λόγω πολιτισμικής ηγεμονίας των βορειοαμερικανικών δισκογραφικών εταιρειών, κινηματογραφικών ταινιών κλπ – ταξίδεψε και  η ραπ και το χιπ χοπ και σε άλλα μέρη του κόσμου. Εμείς, είπαμε να μην το δεχτούμε αυτό το πράγμα άκριτα, αλλά αποφασίσαμε να το φέρουμε στα μέτρα των τόπων και των πολιτισμών και ιστοριών της περιοχής μας. Του αλλάξαμε γλώσσα, ιστορικές και πολιτισμικές αναφορές, του φορέσαμε όργανα και ήχους της περιοχής μας, θεματολογίες δικές μας, και κρατήσαμε μόνο τη ρυθμική απαγγελία στίχου στην πραγματικότητα. Του αλλάξαμε τα φώτα δηλαδή, απο- αποικιοποιώντας το κατά μια έννοια.

Πολλοί λένε πως κάθε σας δίσκος είναι και ένα “χρονικό της εποχής του”. Νιώθετε ότι με τη μουσική σας καταγράφετε την ιστορία από τη δική σας οπτική;

Ναι, σίγουρα συμβαίνει αυτό, με μια προσπάθεια να γίνεται μια καταγραφή της λαϊκής ιστορίας, ή της ιστορίας “από τα κάτω”. Από την άλλη είμαστε και  προσεκτικοί πλέον με τα τραγούδια επικαιρότητας, δεν γράφουμε – δεν το κάναμε ποτέ – για να προλάβουμε να είμαστε οι πρώτοι που θα μιλήσουν για ένα γεγονός που συμβαίνει στη χώρα, να πάρουμε τα κλικς πρώτοι, να είμαστε στο προσκήνιο κλπ. Εμείς γράφουμε πιο κατασταλαγμένα, πιο λυρικά ίσως, με μια προσπάθεια να συνδέσουμε τοπικά γεγονότα με μεγαλύτερες διαδικασίες, παγκόσμιες πλέον, όχι τοπικές. Το Ποτοσί είναι ένα τέτοιο παράδειγμα ας πούμε. Δεν λέει απλά πόσο κακός είναι ο εξορυκτισμός στη Χαλκιδική, αλλά ξεκινάει από το Ποτοσί της Βολιβίας το 16ο αιώνα, και κάπως σε φέρνει στη Χαλκιδική στον τελευταίο στίχο. Ένας φίλος Ολλανδός λέει οτι είναι ένα χιπ χοπ μάθημα παγκόσμιας πολιτικής οικονομίας.

Πιστεύετε ότι η μουσική μπορεί όντως να φέρει αλλαγή ή περισσότερο να “ξυπνήσει” συνειδήσεις;

Φυσικά και μπορεί. Είναι άλλωστε από τα πρώτα ερεθίσματα που παίρνει κάποιος σε μικρή ηλικία όταν αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον κόσμο – και να τον αμφισβητεί επίσης! Σε αυτή τη χαραμάδα προσπαθούμε να κάνουμε παρέμβαση και εμείς.

Και για να κλείσουμε: αν η Ελλάδα του σήμερα ήταν τραγούδι, πώς θα λεγόταν;

Α, αυτό το έχουμε γράψει και σε τραγούδι που δυστυχώς αποδείχτηκε και προφητικό….

“Και μου θυμίζει η Ελλάδα, φράουλες στη Μανωλάδα

όσο δουλεύεις αντέχεις κι ύστερα βουρ στον Καιάδα

οι Επιστάτες φυλάνε κι οι Αφέντες καλοπερνάνε

οι μπάτσοι μας κυνηγάνε κι όλο βαράνε βαράνε βαράνε…”