Μερικοί άνθρωποι χαίρεσαι απλά που υπάρχουν. Μπορεί να έχεις να τους δεις χρόνια. Αλλά τους παρακολουθείς από μακριά. Τους βλέπεις να εξελίσσονται, να δημιουργούν, να πέφτουν και να ξανασηκώνονται. Ο Ντίνος Σαδίκης είναι μια τέτοια περίπτωση. Και πάντα με το χαμόγελο στα χείλη. Φίλος. Και μεγάλος τραγουδοποιός. Και τα τραγούδια του; Μα τα τραγούδια του ήταν πάντα εκεί. Και περιμένουν απλά να ξεδιπλωθούν. Γι' ακόμη μια φορά…
Ντίνο, χαίρομαι που μιλάμε μαζί. Έχω γράψει πρόσφατα ότι σ' ένα προηγμένο κράτος ο Σαδίκης θα δίδασκε μουσικολογία στα πανεπιστήμια…
Χα, χα! Να 'σαι καλά, Αρχιμήδη!
Θέλω να ξεκινήσω απ' το παρελθόν για να φτάσουμε ως το σήμερα. 1989 κι ένας απ' τους πλέον σπάνιους δίσκους της ελληνικής δισκογραφίας κυκλοφορεί στην αγορά, με τίτλο Εν Πλω, από δύο τύπους με το ίδιο όνομα. Εν Πλω. Ντίνος Σαδίκης- Δήμος Ζαμάνος. Τι θυμάσαι από τότε…
Θυμάμαι το δωματιάκι του Ζαμάνου που τζαμάραμε συνέχεια για 5-6 χρόνια… Κάθε μέρα! Ήταν εκεί πάντα ο Δήμος και πήγαινα και τον έβρισκα.
Στην Αθήνα αυτό;
Ναι, στην Πανόρμου. Στους Αμπελόκηπους. Τζαμαρίσματα και πιώματα… Α! Θυμάμαι το ντόπερμαν του Ζαμάνου, τη Λούνα! Μας φύλαγε απ' τους κακούς ανθρώπους! Και κυριολεκτικά μας φύλαξε δηλαδή όταν χρειάστηκε… Αυτά θυμάμαι…
Άκουγα χτες το «καινούριο» βινύλιο των Εν Πλω που κυκλοφόρησε από την Labyrinth Of Thoughts πριν λίγο καιρό, με τίτλο Οι Νύχτες. Το οποίο ουσιαστικά δεν είναι καινούριο έτσι;
Όχι. Ήταν να κυκλοφορήσει το 1990, αλλά τελικά δε βγήκε. Εμείς μόλις είχαμε τελειώσει τον κανονικό δίσκο «Εν Πλω» και μας έπιασε η όρεξη να κάνουμε remixesσε τέσσερα κομμάτια. Μπήκαμε λοιπόν στο στούντιο και περάσαμε κάποια βράδια εκεί. Αργά. Γιατί δεν μπορούσαμε να το πληρώσουμε. Πηγαίναμε δηλαδή μετά τις 12 το βράδυ και καθόμασταν μέχρι τις 7 το πρωί που δεν είχε δουλειά ο χώρος. Πειράζαμε την κονσόλα και τέτοια! Εννοείται ότι δεν ξέραμε τίποτα απ' αυτά! Αναλογικές κονσόλες έτσι; Που σημαίνει ότι δεν μπορούσες να «σώσεις» τίποτα απ' τις ηχογραφήσεις. Βγάλαμε λοιπόν 4-5 βράδια εκεί και βγήκαν αυτά τα remixes, συν ένα κομμάτι. Το «Οι Νύχτες…». Ο δίσκος όμως έμεινε στα συρτάρια. Έως πρόσφατα…
Μοναδικό το remix του «Φίλοι», ταιριάζει- θα έλεγα- και με το τραγικό τέλος του Δήμου…
Ναι. Ο θάνατος του Δήμου. Το 1998. Τα Χριστούγεννα. Είχε αναπτύξει μια υπερευαισθησία που δεν την είχε παλιά. Ήταν πολύ πιο δυνατός από εμένα. Αλλά σιγά-σιγά… Εγώ ήμουν Θεσσαλονίκη τότε. Αλλά κατέβαινα Αθήνα. Είχαμε βρεθεί το διάστημα '95-'98. Ήταν σα να είχε «παγώσει» με κάτι…
Είχατε ξανασυζητήσει μήπως και κάνατε κάτι πάλι;
Ναι, ναι. Αλλά δεν ήταν στη φάση ο Δήμος. Βέβαια, έφτιαχνε κάτι μουσικές μόνος του. Με λύρες… Πρέπει να υπάρχουν κασέτες. Κάποια ξαδέλφη του τις έχει. Πέθανε κι η μάνα του… Μοναχοπαίδι ήταν. Σίγουρα έχει γράψει μουσική ο Δήμος σε τετρακάναλο.
Αναπολείς εκείνες τις εποχές;
Κοίτα, δεν τις αναπολώ με την έννοια της νεότητας. Πρόσωπα μου λείπουν. Φίλοι. Ο Δήμος, η Ελένη, ο Κώστας… Με την έννοια «αχ, να ξαναήμουν 18», όχι. Δε θα ήθελα. Μου λείπουν κάποιοι φίλοι. Αυτό.
Θα άλλαζες όμως αν μπορούσες κάτι απ' το παρελθόν; Μουσικά ας πούμε;
Ναι, βέβαια! Σ' ένα πράγμα άργησα. Μεγάλωσα σε συνθήκες πολύ συντηρητικές, μ' αποτέλεσμα τα δημοτικά τραγούδια να μην τα κατανοήσω από νωρίς. Μας έκαναν να τα «εχθρευόμαστε»! Σε μια κοινωνία που τα τσάμικα κτλ τα είχαν «οικειοπηθεί» οι χουντικοί. Μ' αποτέλεσμα εμείς να πάμε προς το ροκ και το δημοτικό να το βάλουμε στην άκρη. Αυτό θα άλλαζα λοιπόν. Ν' ανακάλυπτα το δημοτικό στοιχείο πιο μπροστά, πιο νωρίς.
Πώς βρήκες τα ερεθίσματα για να παντρέψεις τη δημοτική μουσική με το ροκ;
Εδώ μπαίνει ένας παράγοντας απ' τον οποίο δε γλιτώνει κανένας. Το DNA. Άκουσα δημοτικά απ' το χωριό του πατέρα μου. Και μάλιστα, εκ των υστέρων έμαθα ότι το χωριό αυτό στη Δράμα θεωρείται ως το κέντρο της γκάιντας! Γέροι και νέοι… Εγώ είχα μια τρέλα από παλιά με την ψυχεδέλεια. Velvets, PinkFloyd… Και ξαφνικά, καταλαβαίνω ότι υπάρχει μέσα μου μια άμεση συνάφεια των παραπάνω με την ψυχεδέλεια της… γκάιντας! Με πήρε μαζί του όλο αυτό! Κι ο Ζαμάνος έπαιζε κλαρίνο. Αρχίσαμε και τις λύρες… Και λίγο- μη σου πω- ενσωματώσαμε από δημοτικό στους Εν Πλω. Θα μπορούσαμε παραπάνω…
Αυτό το είχε κάνει βέβαια μ' επιτυχία- για μένα προσωπικά- ο Σαββόπουλος. Το 1971, στον Μπάλλο.
Αλλά μένει εκεί, δεν το προχωράει ο Διονύσης…
Έχεις δίκιο σ' αυτό. Δεν μπορώ να σκεφτώ κάποιον άλλον… Υπήρχε ένα γκρουπ, οι Αγάπανθος (σημείωση συντάκτη: Εμφανίστηκαν το 1975 με το σινγκλ «Η Μπαλάντα της Ελένης / Σαν Όνειρο», έχοντας στη σύνθεση τους Θόδωρο Τρύφωνα, Ντόριαν-Θεόδωρο Κόκα και Χάρη Κατσιμίχα). Αλλά λίγα πράγματα…
Βέβαια, είχαμε σκοπό στο δεύτερο δίσκο μας να παντρέψουμε ακόμη περισσότερο τη δημοτική μουσική με τη ροκ. Αλλά ήμασταν άλλα αντ' άλλων εκείνη την εποχή! Δεν υπήρχε ένα «σύστημα ροκ»… Ήταν χύμα τα πράγματα. Εμείς φαντάσου τότε ούτε καν κυκλοφορούσαμε στα υποτιθέμενα ροκ στέκια! Ούτε μπαράκια, ούτε τίποτα. Ούτε τα ονόματά μας βάλαμε στο δίσκο! Χα, χα! Δεν το κυνηγήσαμε καθόλου! Έτσι ήμασταν… Κάναμε δυο
liveκι αυτό ήταν! Δεν ενδιαφέρθηκε και κανένας τότε. Δε μας πλησίασαν. Είμαι σίγουρος, ας πούμε, ότι το Δήμο το Ζαμάνο δεν τον πλησίασε κανείς ποτέ να του πει να κάνουν μια συνέντευξη, κάτι. Ο Δήμος πήγε μέχρι το τέλος χωρίς να πει μια λέξη πουθενά. Άλλες εποχές…
Οι Τρύπες ήταν αυτές που ήρθαν μετά και το έβαλαν όλο αυτό σ' ένα επαγγελματικό πλαίσιο. Ακόμα κι ο Σιδηρόπουλος ήταν… χύμα! Υπήρχε συναυλία του Παύλου που έγινε και δεν πήγε ο Παύλος!! Στην Αλεξανδρούπολη… Ε, έπαιξαν οι Απροσάρμοστοι και στα φωνητικά ήταν ο Τόλιος, ο ντράμερ! Χα, χα! Τι να πεις…
1995- Μολυβένιες Ιστορίες. 2005- Το Γέλιο των Πολλών. 2015- Το Γέλιο των Πολλών ΙΙ. Ανά δέκα χρόνια δισκογραφία; Ή σύμπτωση;
Λες και το κάνω επίτηδες! Είναι μάλλον οι βιορυθμοί μου. Είμαι αργός και τεμπελιάζω! Γράφω όταν έχω κάτι να πω…
Το 2015 λοιπόν επαναηχογραφείς λοιπόν Το Γέλιο των Πολλών με τη προσθήκη του λατινικού ΙΙ στον τίτλο του, καθώς η προσέγγιση στο υλικό είναι σαφώς διαφορετική απ' την ηλεκτρονική που είχε επιλεγεί 10 χρόνια πριν. Ποιος ο λόγος;
Το 2013 λοιπόν γίνεται μια πρώτη προσέγγιση απ' το Νίκο Στυλίδη της LabyrinthOfThoughtsrecordsγια να το κάνουμε όπως το παίζουμε με την μπάντα ζωντανά. Πιο ροκ και ηλεκτρικό. Και είπαμε όχι. Δε χρειάζεται. Για ποιο λόγο; Το ότι κυκλοφορεί τώρα οφείλεται στην επιμονή του ίδιου του Στυλίδη. Ο οποίος κι επανέφερε την πρόταση το 2014. Κι εκεί κάπου άρχισα να ψήνομαι… Ήταν και το καινούριο τραγούδι «Λαμαρίνες» (του Στέφανου Κανελλή) που ήθελα να βάλω μέσα, ήταν και το γκρουπ που είχε φτάσει στο σημείο που ήθελα να παίζει «ζωντανά» στο στούντιο τα κομμάτια και κάπως έτσι κυκλοφόρησε Το Γέλιο των Πολλών II. Μια ζωντανή ηχογράφηση- μια κι έξω- στο στούντιο. Υπάρχει και καινούριο υλικό, βέβαια. Θέλω να συνεχίσω με την μπάντα. Θα δούμε…
Να πάμε και λίγο στη συνεργασία σου με τον Γιάννη Αγγελάκα. Πιστεύεις ότι σε βοήθησε προσωπικά στο να ακουστείς περισσότερο;
Σίγουρα βοήθησε. Ήμασταν ήδη φίλοι με το Γιάννη πολλά χρόνια… Πολλοί με μάθανε όμως σαν «τον τρελό που χοροπηδάει με τον ηλεκτρικό μπαγλαμά» με τους Επισκέπτες. Βέβαια.
Μίλησέ μου, τέλος, για το live την Τρίτη 31/3. Τι να περιμένει ο κόσμος;
Παίζουμε όλο το δίσκο Το Γέλιο των Πολλών και το μεγαλύτερο μέρος τραγουδιών των Εν Πλω. Και τις Μολυβένιες Ιστορίες. Θα περάσουμε καλά! Εγώ πάντα περνάω καλά! Δε θυμάμαι ούτε μία φορά συναυλία που να μην έχω περάσει καλά! Συνειδητά ανεβαίνω για να περάσω καλά. Ανεβαίνω με μια ευγνωμοσύνη γι' αυτό που μου έχει τύχει να κάνω. Δεν έχω το δικαίωμα να γκρινιάζω. Το νιώθω ως δώρο αυτό. Να είμαι με τους φίλους μου και να γουστάρω αυτά που παίζω. Με νοιάζει η ενέργεια του live. Αυτό το διαδραστικό με τον κόσμο…
Σ' ευχαριστώ για το χρόνο που μου διέθεσες, Ντίνο… Ο επίλογος σ' εσένα.
Αγάπη! Δεν έχω συναντήσει πιο ισχυρό όπλο. Κερδίζει πάντα στο τέλος. Το μίσος έχει κοντά ποδάρια. Το πιο εύκολο είναι η κόντρα. Αγάπη λοιπόν. Μόνο.
***
Ο Ντίνος Σαδίκης εμφανίζεται ζωντανά στο 8ball (Θεσσαλονίκη), την Τρίτη 31/3 στις 22.30
