γράφει ο Τάσος Γέροντας
Paul Auster «Μπαουμγκάρτνερ». Μετάφραση Ιωάννα Ηλιάδη. Εκδόσεις Μεταίχμιο 2024.
256 σελίδες σε υψηλής ποιότητας λείο, υποκίτρινο χαρτί, πιθανότατα σαμουά των 100 γραμμαρίων, με άψογη επιμέλεια, με εκτύπωση με ευμεγέθη γραμματοσειρά, και πολύ καλή σελιδοποίηση. Με ξένισε μόνο η γενική «της Άννα».
Παρακολουθούμε την καθημερινότητα του Σάι Μπαουμγκάρτνερ. Η αφήγηση γίνεται από εξωτερικό παρατηρητή σε ενεστώτα χρόνο, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Ο Μπαουμγκάρτνερ είναι 71 ετών, χήρος εδώ και δέκα χρόνια, καθηγητής στο Πρίνστον και συγγραφέας.
Το βιβλίο είναι γεμάτο από την αγάπη του Σάι Μπαουμγκάρτνερ προς τη σύζυγό του Άννα, η οποία σκοτώθηκε σε δυστύχημα πριν από δέκα χρόνια. Ο Μπαουμγκάρτνερ νιώθει ένοχος, πιστεύοντας πως αυτός ώθησε την Άννα στον θάνατο.
Νέες γνωριμίες, παλιές σχέσεις, η ανακάλυψη ημερολογίου της Άννας, η για χρόνια μοναχική ζωή, θα ωθήσουν τον Μπαουμγκάρτνερ να αναθεωρήσει το πώς σκοπεύει να συνεχίσει τη ζωή του.
Μακροπερίοδος λόγος, ενίοτε αγχωτικός. Δεν κουράζουν οι σχοινοτενείς προτάσεις. Τουναντίον! Ο ρυθμός που επιβάλλουν οι συλλαβές, οι λέξεις, ο τονισμός, το συντακτικό οδηγούν τον αναγνώστη να ολοκληρώσει μια παράγραφο δίχως να αντιληφθεί πως ήταν μόνο μία πρόταση. Τα εύσημα και (ή ίσως κυρίως) στη μεταφράστρια.
Με γοήτευσε και μερικές φορές με συγκίνησε η τρυφερή παρουσίαση του πένθους.
Η ολοκλήρωση της ανάγνωσης μού άφησε έντονη μια ικανοποίηση. Είχα μόλις διαβάσει έναν ύμνο στη γραφή.
«Η ποίηση δεν ήταν ένας πλανήτης αλλά ένας μικροσκοπικός αστεροειδής που διέσχιζε τους ουράνιους τόπους της αμερικανικής λογοτεχνίας.»
«Γιατί τέτοια είναι η δύναμη της μνήμης ενός άντρα που έχει ακούσει τη φωνή της νεκρής γυναίκας του να του μιλάει μέσα από τα αποσυνδεδεμένα καλώδια ενός κομμένου τηλεφώνου.»
«[…]παρόλο που η Ουκρανία τροφοδοτεί τη μία πλευρά με τους ηλεκτρικούς χυμούς που ανάβουν τα φώτα και κρατούν τα πάντα σε λειτουργία, στην άλλη πλευρά συνεχίζει να χύνει το αίμα της για να υπερασπιστεί τη συρρικνούμενη, πολιορκημένη γη της.»
