Του Τάσου Γέροντα
168 σελίδες σε πολύ καλής ποιότητας χοντρό χαρτί υποκίτρινης απόχρωσης, με εξαιρετική επιμέλεια, εκτύπωση και βιβλιοδεσία.
Όπως λέει και ο τίτλος, το βιβλίο περιλαμβάνει 73 μικρές ιστορίες. Όλες πλην μιας διαδραματίζονται στο Βαρώσι, την Αμμόχωστο. Καθεμία εκκινεί από μία φωτογραφία. 73 φωτογραφίες 12 φωτογράφων λειτουργούν όχι απλώς σαν έμπνευση, αλλά σαν σκανδάλη, που ξυπνά από βαθύ λήθαργο παλιές σκηνές, ξεθωριασμένες εικόνες, καλά κρυμμένο αλλά πάντα ζωντανό πόνο. 73 σύντομες ιστορίες, κατά κανόνα μικρότερες των δύο σελίδων, μας ταξιδεύουν στην πόλη, στο πάλαι ποτέ στολίδι της Κύπρου. Κι αυτή η γραφή της συγγραφέως, οι λέξεις, οι φράσεις, η μείξη των χρόνων στα ρήματα, τα άλματα από τον ενεστώτα στον παρατατικό, και μετά ξανά στον ενεστώτα, μπερδεύουν τον αναγνώστη. Όμως η θλίψη, ο πόνος του εκάστοτε αφηγητή λειτουργούν σαν πυξίδα, πυξίδα που καθοδηγεί τον αναγνώστη στον χρόνο του αφηγητή, όχι όμως μακρυά από τον πόνο του. Έναν πόνο που τόσο γαλήνια απλώνεται σε όλο το βιβλίο, αφήνοντας στο τέλος μια μόνιμη επίγευση πίκρας και ντροπής. Της ντροπής για τον χαμένο χρόνο, για τις χαμένες ευκαιρίες που θα οδηγούσαν στη λύση, στην επιστροφή, στην αποκατάσταση.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ιστορίες από τη μεριά των Τούρκων στρατιωτών, των εποίκων, των εισβολέων. Εδώ πια το αίσθημα της ντροπής κυριαρχεί. Όμως πρόκειται για διαφορετική ντροπή. Ντροπή από την επίγνωση της καταστροφής.
Διαβάζουμε 73 ιστορίες πλούσιες σε αγάπη για τον χαμένο τόπο, αλλά και πλούσιες σε πόνο για την απώλεια και σε οργή για την προδοσία. 73 ιστορίες που παλεύουν κόντρα στη λήθη, την ίσως αναπόφευκτη λήθη.
– «Τρία σελίνια και τρία γρόσια το μιλκ σέικ. Τα γρόσια για τον φόρο. Τον άλλο φόρο, αυτόν που θα έπρεπε να είχαμε λαμβάνειν, τον φόρο της χαμένης μας ζωής, τώρα πού φτάνουμε στο τέλος της ιστορίας, καταλαβαίνουμε πια πως δεν θα μας τον πληρώσει ποτέ κανείς…»
