Όταν η φρίκη έγινε κανονικότητα: Ο Μπέιτμαν και η νέα αισθητική της υπερπροσπάθειας
Πέρασαν 25 χρόνια από τότε που ο κόσμος γνώρισε τον Πάτρικ Μπέιτμαν, τον κουστουμαρισμένο δολοφόνο του American Psycho, κι όμως κάτι στην ψυχρή ρουτίνα του μοιάζει πλέον… καθημερινό. Ο Μπέιτμαν ξυπνά, κάνει χίλιους κοιλιακούς, φοράει μάσκες και ακολουθεί μια εξαντλητική ρουτίνα περιποίησης. Πίσω από τη φροντίδα αυτή όμως κρύβεται μια κούφια ύπαρξη. Ο ίδιος το παραδέχεται: «Δεν υπάρχει πραγματικός εαυτός μου. Μόνο μια οντότητα, μια απάτη». Σάρκα, αίμα, δέρμα – χωρίς συναίσθημα.
Κατανάλωση, μάσκες και social media
Αυτό το κενό, που τότε ήταν υπαινιγμός τρόμου, σήμερα καθρεφτίζεται στα social media. Οι influencers –σύγχρονοι «γιάπηδες»– καταγράφουν μανιωδώς τις ρουτίνες τους, διαφημίζουν προϊόντα και παρουσιάζουν την εικόνα ενός life coach με τέλεια επιδερμίδα και ακόμα πιο τέλεια ζωή. Οι μάσκες, οι LED θεραπείες και οι ρολάρες μαλλιών γίνονται νέα σύμβολα στάτους. Όμως πίσω από όλα αυτά –όπως και στον Μπέιτμαν– κάτι λείπει: αυθεντικότητα.
Ο Μπέιτμαν σαν meme του ανδρικού διαδικτύου
Η φιγούρα του Μπέιτμαν έχει μετατραπεί σε είδωλο του λεγόμενου «αρσενικού σίγμα», ενός ψηφιακού αρχέτυπου που πρεσβεύει την αυτάρκεια, το σώμα-μηχανή, τη σκληρότητα και την περιφρόνηση για τις γυναίκες. Το παράδοξο; Μια ταινία που ξεκίνησε ως σάτιρα του καταναλωτισμού, χρησιμοποιείται πια ως πρότυπο επιτυχίας. Ο ίδιος είναι θολός, ασαφής, μπερδεμένος ανάμεσα σε ρόλους – τραπεζίτης, καταναλωτής, δολοφόνος – και δεν τον αναγνωρίζει ούτε το περιβάλλον του.
Το κενό πίσω από τα likes
Η φιλοσοφία του Μπέιτμαν –να δείχνεις τέλειος εξωτερικά, ανεξαρτήτως του τι υπάρχει μέσα– είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Το TikTok και το Instagram είναι γεμάτα από νέους που «βελτιώνουν» την εμφάνισή τους με στρατηγικές τύπου looksmaxxing, όπως κι εκείνος βελτίωνε τις κάρτες του και την κράτησή του στο Dorsia. Το American Psycho δεν είναι απλώς ένα ψυχολογικό θρίλερ. Είναι ένας καθρέφτης που, όταν τον κοιτάμε σήμερα, μας επιστρέφει την εικόνα μιας κοινωνίας που έχασε το πρόσωπό της – κι έμεινε με τη μάσκα.
