Οι κιθάρες που σπάνε ρεκόρ σε δημοπρασίες δεν είναι πια απλώς μουσικά όργανα. Είναι κομμάτια ιστορίας. Είναι αντικείμενα που κουβαλούν πάνω τους ιδρώτα, σκηνές, μύθους και μια ολόκληρη εποχή που δεν γυρίζει πίσω.
Στο rock, η κιθάρα ήταν πάντα κάτι παραπάνω από συνοδεία. Ήταν η φωνή της έντασης. Το ξέσπασμα. Το σημείο όπου ένα τραγούδι μπορούσε ξαφνικά να γίνει μεγαλύτερο από τον εαυτό του. Από τον Jimi Hendrix και τον Jeff Beck μέχρι τον Eddie Van Halen, τον Jimmy Page, τον Keith Richards και τον Slash, οι μεγάλοι κιθαρίστες δεν έπαιζαν απλώς νότες. Έφτιαχναν σύμπαντα.
Γι’ αυτό και οι κιθάρες τους σήμερα πωλούνται για αστρονομικά ποσά. Δεν αγοράζει κανείς μόνο ξύλο, χορδές και μαγνήτες. Αγοράζει μια στιγμή. Ένα σύμβολο. Μια επαφή, έστω και φαντασιακή, με κάτι που κάποτε άλλαξε τη μουσική.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κιθάρα του Hendrix από το Woodstock, που είχε πουληθεί για 2 εκατομμύρια δολάρια. Ένα τεράστιο ποσό, ναι. Αλλά μπροστά στα σημερινά δεδομένα μοιάζει σχεδόν… συγκρατημένο. Η μαύρη Stratocaster του David Gilmour έφτασε τα 14,5 εκατομμύρια δολάρια, ενώ η κιθάρα του Jerry Garcia πουλήθηκε για 11,5 εκατομμύρια.
Το ερώτημα είναι απλό: γιατί τόσο πολύ;
Η απάντηση βρίσκεται στη νοσταλγία. Το rock σήμερα εξακολουθεί να έχει σπουδαίους μουσικούς και εξαιρετικούς κιθαρίστες. Δεν είναι θέμα ποιότητας. Είναι θέμα ιστορικής βαρύτητας. Στις δεκαετίες του ’60 και του ’70, η κιθάρα δεν συνόδευε απλώς μια σκηνή. Την εφεύρισκε. Ο Hendrix, ο Gilmour, ο Garcia και άλλοι δεν ήταν μόνο δεξιοτέχνες. Συνδέθηκαν με κινήματα, αλλαγές, ψυχεδέλεια, αντι-κουλτούρα, ελευθερία, κοινωνική αναταραχή.
Οι σημερινοί κιθαρίστες μπορεί να παίζουν υπέροχα. Ίσως και πιο ώριμα. Όμως δεν κουβαλούν την ίδια αίσθηση πρωτοπορίας. Το rock έχει ήδη διαμορφωθεί. Έχει περάσει από την έκρηξη στη μνήμη.
Έτσι, αυτές οι κιθάρες μετατρέπονται σε ιερά κειμήλια. Και όσο απομακρυνόμαστε χρονικά από τις μεγάλες στιγμές της μουσικής ιστορίας, τόσο θα ανεβαίνει η αξία τους. Γιατί τελικά, αυτό που αγοράζεται δεν είναι ο ήχος.
