Ο ίδιος αντιμετώπιζε ασθένεια τα τελευταία χρόνια.Ο Αλέξης Σταμάτης ήταν Έλληνας συγγραφέας, μυθιστοριογράφος, διηγηματογράφος, συγγραφέας παιδικών βιβλίων, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος.
Ο Αλέξης Σταμάτης, ένας από τους σημαντικότερους και πιο πολυσχιδείς Έλληνες συγγραφείς της γενιάς του, έφυγε από τη ζωή, αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο λογοτεχνικό, θεατρικό και δημοσιογραφικό έργο που σημάδεψε τη σύγχρονη ελληνική γραφή. Η πορεία του υπήρξε διαρκώς ανήσυχη, με τη λογοτεχνία να συνδιαλεγόταν με το θέατρο, την ποίηση, τον κινηματογράφο και τη δημοσιογραφία.
Έπειτα από ένα σύντομο πέρασμα από το Μαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Αρχιτεκτονική και τον Κινηματογράφο στο Λονδίνο, διαμορφώνοντας από νωρίς μια δημιουργική ταυτότητα που συνδύαζε διαφορετικές μορφές τέχνης.
Γεννήθηκε στην Αθήνα, γιος του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη (1926–2020) και της ηθοποιού Μπέτυς Αρβανίτη.
Σπούδασε αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές αρχιτεκτονικής και κινηματογράφου στο Λονδίνο. Από το 1988 εργάστηκε σαν αρχιτέκτων σε αρχιτεκτονικό γραφείο σε διάφορα έργα στην Ελλάδα και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το συγγραφικό του ντεμπούτο πραγματοποιήθηκε το 1998 με το μυθιστόρημα «Ο έβδομος ελέφαντας», ενώ ακολούθησαν έργα που καθιερώθηκαν στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία, όπως τα «Μπαρ Φλωμπέρ», «Αμερικάνικη Φούγκα», «Μελίσσια», «Βίλα Κομπρέ», «Το λευκό δωμάτιο», «Υπήρξα τόσοι άλλοι», καθώς και το πρόσφατο «Το παιδί και ο Άγγελος». Συνολικά υπέγραψε περισσότερα από 35 βιβλία, τα οποία μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες και κυκλοφόρησαν σε χώρες της Ευρώπης και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η γραφή του διακρίθηκε για τον υπαρξιακό της χαρακτήρα, τη φιλοσοφική αναζήτηση και τη λεπτομερή ψυχογράφηση των ηρώων του. Παράλληλα με την πεζογραφία, ασχολήθηκε με την ποίηση, η οποία τον ανέδειξε ήδη από τη δεκαετία του 1990, αποσπώντας το Βραβείο Ποίησης «Νικηφόρος Βρεττάκος» του Δήμου Αθηναίων για τη συλλογή «Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων».
Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε και η παρουσία του στο θέατρο. Έγραψε έργα όπως τα «Δακρυγόνα», «Μελίσσια», «Λευκό δωμάτιο», «Γένεση» και «Τελευταία Μάρθα», τα οποία παρουσιάστηκαν σε σημαντικές θεατρικές σκηνές, μεταξύ των οποίων το Εθνικό Θέατρο, το Θέατρο Τέχνης και το Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας.
Το έργο του απέσπασε διακρίσεις και εκτός Ελλάδας. Η «Αμερικάνικη Φούγκα» τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του National Endowment for the Arts στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ συμμετείχε επανειλημμένα σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια, εκπροσωπώντας την Ελλάδα. Παράλληλα δίδαξε δημιουργική γραφή, μεταφέροντας την εμπειρία και τη γνώση του σε νεότερους δημιουργούς.
Εκτός από τη λογοτεχνία, υπήρξε τακτικός αρθρογράφος στον ελληνικό Τύπο, συνεργαζόμενος επί σειρά ετών με εφημερίδες και περιοδικά για ζητήματα πολιτισμού, ενώ από το 2017 αρθρογραφούσε συστηματικά στο «Βήμα».
Με τον θάνατό του, η ελληνική λογοτεχνία έχασε μια δημιουργική φωνή που κινήθηκε με άνεση ανάμεσα στην πεζογραφία, την ποίηση, το θέατρο και τη δημόσια παρέμβαση. Ένας συγγραφέας που δεν έπαψε να αναζητά νέους τρόπους έκφρασης και να εξερευνά, μέσα από το έργο του, τις αντιφάσεις, τις αγωνίες και τις δυνατότητες της ανθρώπινης ύπαρξης.
