Από το Γιώργο Καρακασίδη
Κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας στο Στο Πατάρι του Gutenberg, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου ‘Τα μυστικά των λέξεων’ που συνέγραψαν ο Τσόμσκι κι ο Μόρο, άκουσα μια παρομοίωση που πραγματικά με εντυπωσίασε. Σύμφωνα με έναν μαθητή του Πυθαγόρα το 500 π.Χ., τον Αλκμαίονα (που από τους ειδικούς θεωρείται ο πατέρας της νευροψυχολογίας), ο εγκέφαλος είναι σαν μια λίμνη και οι αισθήσεις και οι μνήμες, χείμαρροι που εισρέουν σε αυτή. Επομένως, αναρωτιόταν πώς είναι δυνατόν να συλλάβουμε την πραγματικότητα όσο εισρέουν χείμαρροι που στην ουσία φέρνουν λάσπη, ξύλα κ.λπ., κάνοντας θολό το τοπίο. Μόνο όταν σταματήσει αυτή η είσοδος μνήμης κι αισθήσεων στον εγκέφαλο —αυτό που στην Ανατολή λένε διαλογισμό και στην Αρχαία Ελλάδα το έλεγαν ησυχία (που εθεωρείτο ιατρική μέθοδος με διδάσκοντα τον Παρμενίδη)—, δηλαδή μόνο όταν ο νους ησυχάσει, ο άνθρωπος φρονεί και μπορεί να «βλέπει». Αναφέρει ως παραδείγματα τον Νιλς Μπορ, που είδε στον ύπνο του την ελλειπτική τροχιά, και τον Μεντελέγιεφ, που είδε επίσης στον ύπνο του τον περιοδικό πίνακα των στοιχείων, αλλά και τους ποιητές που επικαλέστηκαν τις Μούσες, δηλαδή κάτι το υπερβατικό.
Επίσης, κάποια στιγμή δίνεται η πληροφορία ότι υπάρχει ειδικό τμήμα στο Harvard που χρησιμοποιεί τον διαλογισμό ως μέσο θεραπείας στρατιωτών με μετατραυματικό στρες από το Ιράκ. Κάτι τέτοιο θεωρεί ένας από τους συμμετέχοντες στην ομιλία αδιανόητο για την Τεχνητή Νοημοσύνη (αν και μάλλον είναι νωρίς για να το κρίνουμε).
Προσωπικά, όμως, αναρωτιέμαι κάτι άλλο (όντας βέβαια έξω από το συγκεκριμένο επιστημονικό πεδίο): πώς όλο αυτό που έχει πάρει την ονομασία mindfulness μπορεί να λειτουργήσει ως κάτι παραπάνω από μία στιγμιαία ανάσα στα στρεσογόνα εργασιακά περιβάλλοντα που το προωθούν και «δε χάνονται ως δάκρυα στη βροχή» (για να χρησιμοποιήσω την αγαπημένη ατάκα από το Blade Runner); Κι επίσης, πώς μπορεί να «αδειάσει» ο εγκέφαλος, όταν κατακλύζεται σχεδόν όλο το 24ωρο από πληροφορίες;
Μήπως να ρωτήσω την Τεχνητή Νοημοσύνη; Ή είναι αρκετά τρομακτικό;
