Μια ομάδα από τη Θεσσαλονίκη επαναπροσδιορίζει την εμπειρία της τέχνης μέσα από την εταιρεία Off Stream, που μόλις τιμήθηκε με διεθνές βραβείο!
Η τέχνη δε θα έπρεπε να είναι για λίγους αλλά να αποτελεί κοινό βίωμα, μια γλώσσα που δεν χρειάζεται μάτια για να τη δεις, ούτε αυτιά για να την ακούσεις — αρκεί να την νιώσεις. Έτσι γεννήθηκε η Off Stream, από την ανάγκη να ενώσει ανθρώπους, εμπειρίες και αισθήσεις, κάνοντας την ομορφιά προσβάσιμη σε όλους.
Η Off Stream είναι μια πολιτιστική πρωτοβουλία με έδρα τη Θεσσαλονίκη, που ιδρύθηκε το 2021 από τις Χριστίνα Βλάχου και Στέλα Αναστασάκη. Με όραμα μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς, φέρνει τη συμπερίληψη στο κέντρο της τέχνης και του πολιτισμού, σχεδιάζοντας προγράμματα που κάνουν τα μουσεία και τις πολιτιστικές εμπειρίες προσβάσιμες σε όλους.
Τι είναι όμως αυτή η περιβόητη ‘συμπερίληψη στην τέχνη’;
Η συμπερίληψη σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι, ανεξάρτητα από το αν έχουν αναπηρία, μειωμένη όραση ή ακοή, νοητικές δυσκολίες ή άλλες ιδιαιτερότητες, μπορούν να συμμετέχουν και να απολαμβάνουν την τέχνη ισότιμα.
Για παράδειγμα:
Σε μια έκθεση, οι πίνακες δεν είναι μόνο για να τους βλέπεις, αλλά μπορείς και να τους αγγίξεις (με ανάγλυφες εκδόσεις).
Υπάρχουν περιγραφές με ήχο για όσους δεν βλέπουν.
Υπάρχουν υπότιτλοι ή νοηματική για όσους δεν ακούν.
Οι χώροι είναι προσβάσιμοι με ράμπες ή ανελκυστήρες.
Η ιδέα είναι ότι η τέχνη δεν ανήκει μόνο σε λίγους, αλλά σε όλους.
Τι κάνει η Off Stream;
Η Off Stream είναι μια ομάδα από τη Θεσσαλονίκη που δουλεύει ακριβώς πάνω σε αυτό: να κάνει την τέχνη προσβάσιμη και ανοιχτή για όλους.
Πιο συγκεκριμένα:
Σχεδιάζει έργα και εκθέσεις που μπορούν να τα βιώσουν όλοι οι άνθρωποι, με ή χωρίς αναπηρίες.
Δημιουργεί καρτ-ποστάλ και άλλα αντικείμενα που μπορείς να αγγίξεις και να ακούσεις, όχι μόνο να δεις.
Συνεργάζεται με μουσεία και πολιτιστικούς φορείς για να κάνουν τους χώρους τους πιο συμπεριληπτικούς.
Οργανώνει δράσεις όπου το κοινό συμμετέχει και συνδημιουργεί.
Στο Κτήμα Γεροβασιλείου, Θεσσαλονίκη
Οι γυναίκες πίσω από την ιδέα
Η Χριστίνα Βλάχου είναι πολιτιστική διαχειρίστρια με σπουδές στα Οικονομικά και στη Διαχείριση Πολιτισμού (Université Lumière Lyon 2 και Πανεπιστήμιο Τεχνών Βελιγραδίου). Έχει εργαστεί σε μουσεία, φεστιβάλ και διεθνή projects, σχεδιάζοντας δράσεις που συνδέουν την τέχνη με την κοινωνία.
Στα Ιωάννινα, Παπαζόλειος Σχολή
Η Στέλα Αναστασάκη είναι αρχαιολόγος και επιμελήτρια (curator) με εμπειρία σε μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα. Είναι γνωστή για το project “Mind’s Eye / Ψηλαφώντας την Τέχνη”, ένα πρόγραμμα που δίνει τη δυνατότητα σε άτομα με μειωμένη όραση να βιώσουν την τέχνη μέσα από την αφή και τον ήχο. Από το 2021 συνιδρύει την Off Stream, μετατρέποντας τη θεωρία της συμπερίληψης σε πράξη.
Στην Τήνο, Μουσείο Τσόκλη
Οι δύο δημιουργοί, με σπουδές και εμπειρία στη διαχείριση πολιτισμού, την αρχαιολογία και την εκπαίδευση μέσω τέχνης, έχουν εργαστεί σε μουσεία, φεστιβάλ και καλλιτεχνικά projects στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Με δράσεις όπως το “Mind’s Eye / Ψηλαφώντας την Τέχνη”, που επιτρέπει σε άτομα με μειωμένη όραση να βιώσουν εκθέματα μέσα από την αφή και τον ήχο, αποδεικνύουν ότι η τέχνη μπορεί να γίνει καθολική εμπειρία.
Στην Αθήνα, ΕΜΣΤ
Το 2025, η Off Stream σημείωσε σημαντική επιτυχία: το project “Meeting Points” κατέκτησε τη 2η θέση στα Museum Souvenir Awards του Balkan Museum Network. Πρόκειται για μια συλλογή καθολικά προσβάσιμων καρτ-ποστάλ, σχεδιασμένη από τον Hichem Merouche, που δημιουργήθηκε μέσα από συλλογική συμμετοχή του κοινού στα events του Meeting Points 2023.
Οι κάρτες διαθέτουν ανάγλυφα έργα, περιγραφές και QR κωδικούς, κάνοντας την τέχνη προσβάσιμη για όλους. Υλοποιήθηκαν με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και του Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, στο πλαίσιο του προγράμματος “Σημεία Στήριξης”, το οποίο συγχρηματοδοτείται από δέκα κοινωφελή ιδρύματα.
Η συλλογή είναι διαθέσιμη στα πωλητήρια συνεργαζόμενων μουσείων, ενώ στις αρχές του 2026 αναμένεται η δεύτερη έκδοση με νέα έργα.
Aκολούθησε το υπέροχο ταξίδι τους στο Instagram
και στο site τους
