Μία από τις σημαντικότερες δίκες που έχουν γίνει ποτέ για τη λειτουργία των social media βρίσκεται σε εξέλιξη στην Καλιφόρνια, με τη Meta να βρίσκεται αντιμέτωπη με 29 αμερικανικές πολιτείες. Οι κατήγοροι υποστηρίζουν ότι η εταιρεία γνώριζε εδώ και χρόνια πως το Instagram και το Facebook μπορούσαν να προκαλέσουν εθιστική συμπεριφορά στους ανηλίκους, αλλά δεν ενημέρωσε επαρκώς το κοινό και επέλεξε να προστατεύσει τα κέρδη της.
Η αγωγή, που κατατέθηκε το 2023, επικεντρώνεται στον σχεδιασμό των εφαρμογών και σε λειτουργίες όπως το infinite scroll, οι συνεχείς ειδοποιήσεις, τα likes, οι αλγόριθμοι προτάσεων και τα φίλτρα που αλλάζουν την εμφάνιση. Σύμφωνα με τις πολιτείες, τα συγκεκριμένα εργαλεία σχεδιάστηκαν ώστε να κρατούν τους χρήστες όσο περισσότερο γίνεται μπροστά στην οθόνη, με τους εφήβους να θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτοι.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται σε εσωτερικά έγγραφα και επικοινωνίες εργαζομένων της Meta. Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι στελέχη γνώριζαν πόσο έντονα χρησιμοποιούσαν οι έφηβοι το Instagram, ενώ σε ορισμένες εσωτερικές συζητήσεις γίνονταν ακόμη και παραλληλισμοί της πλατφόρμας με εθιστική ουσία.
Στη δικαστική διαδικασία αναμένεται να καταθέσουν μεταξύ άλλων ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ και ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι. Παράλληλα, οικογένειες έχουν συνδέσει τη χρήση των social media με σοβαρές συνέπειες για ανηλίκους, από προβλήματα ψυχικής υγείας μέχρι περιστατικά αυτοτραυματισμού και αυτοκτονίας.
Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι τα εσωτερικά έγγραφα παρουσιάζονται εκτός πλαισίου. Η εταιρεία επισημαίνει επίσης τα μέτρα ασφαλείας που έχει εφαρμόσει για ανηλίκους και υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα social media προκαλούν από μόνα τους προβλήματα ψυχικής υγείας.
Το οικονομικό διακύβευμα της υπόθεσης είναι τεράστιο. Οι πολιτείες υπολογίζουν ότι οι κυρώσεις θα μπορούσαν να φτάσουν περίπου τα 200 δισ. δολάρια, ενώ σύμφωνα με τη Meta ο τρόπος με τον οποίο ζητείται να υπολογιστούν μπορεί θεωρητικά να ανεβάσει το ποσό ακόμη και στα 1,4 τρισ. δολάρια.
Ωστόσο, η υπόθεση δεν αφορά μόνο χρήματα. Οι εισαγγελείς ζητούν αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Instagram και του Facebook για τους ανήλικους χρήστες, όπως περιορισμούς στο infinite scroll και στα likes, χρονικά όρια χρήσης και αποτελεσματικότερο αποκλεισμό παιδιών κάτω των 13 ετών.
Δεν είναι τυχαίο ότι η υπόθεση συγκρίνεται ήδη με τις μεγάλες δικαστικές μάχες εναντίον των καπνοβιομηχανιών τη δεκαετία του 1990: το βασικό ερώτημα είναι παρόμοιο. Τι γνώριζε μια εταιρεία για τον εθιστικό χαρακτήρα του προϊόντος της — και πόσα από αυτά επέλεξε να πει στους καταναλωτές;
