Υπάρχουν εποχές που η πόλη έμοιαζε να κινείται πιο αργά. Που οι άνθρωποι έδιναν χρόνο ο ένας στον άλλον, χωρίς οθόνες, χωρίς βιασύνη, χωρίς περισπασμούς. Μια απλή έξοδος για καφέ μπορούσε να μετατραπεί σε γεγονός. Σε αναμονή. Σε προσμονή.
Η μαγεία των παλιών αστικών ραντεβού κρύβεται στη βραδύτητά τους. Τότε που η επιθυμία δεν έτρεχε, αλλά έβρισκε χώρο να σταθεί – απέναντι από ένα μικρό τραπέζι, δίπλα σε ένα γλυκό πιάτο ή ανάμεσα σε δυο ποτήρια κρασί που άχνιζαν από προσμονή. Στους πίνακες του Αλέκος Φασιανός αυτή η ατμόσφαιρα μετατρέπεται σε εικόνα: δυο μορφές, ένα βλέμμα που προηγείται της κουβέντας, μια σιωπή που λέει περισσότερα από κάθε εξομολόγηση.
Η συνάντηση δεν είναι απλώς ένα στιγμιότυπο· μοιάζει με τελετουργία. Οι κινήσεις έχουν χάρη, οι αποστάσεις σημασία. Το τυχαίο ραντεβού αποκτά σκηνοθεσία, χωρίς όμως να χάνει την αθωότητά του. Η συνομιλία γεννιέται μέσα από παύσεις, από εκείνες τις μικρές αναμονές που κάνουν την καρδιά να χτυπά λίγο πιο δυνατά.
Αν και το θέμα της συνάντησης διατρέχει τη ζωγραφική πολλών εποχών, ο Φασιανός το μεταπλάθει. Αφήνει πίσω τον αυστηρό ρεαλισμό και κρατά την ουσία: τη φόρμα, το χρώμα, τη διάθεση. Δεν τον ενδιαφέρει η πιστή αποτύπωση, αλλά το συναίσθημα που αιωρείται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους.
Το καφέ μεταμορφώνεται σε σκηνή. Ένα καθημερινό σκηνικό γίνεται τόπος προσμονής, ένα μικρό αστικό θέατρο όπου ο έρωτας παίζεται χωρίς φωνές και υπερβολές. Εκεί όπου μια απλή χειρονομία μπορεί να γίνει ποίηση. Εκεί όπου ένα βλέμμα αρκεί για να πυροδοτήσει μια ολόκληρη ιστορία.
Ο έρωτας εδώ δεν είναι κραυγαλέος. Δεν επιδιώκει δράμα ούτε εντυπωσιασμό. Είναι χαμηλόφωνος αλλά έντονος. Ζεστός, αληθινός, σχεδόν σαν πλάνο από παλιά ταινία που επιμένει να μένει λίγο περισσότερο στην οθόνη. Σαν εκείνη τη στιγμή που ο χρόνος επιβραδύνει – δυο ποτήρια, μια ανάσα, και μια υπόσχεση που δεν ειπώθηκε ποτέ, αλλά έγινε αισθητή.
- Ο Αλέκος Φασιανός αιχμαλωτίζει ακριβώς αυτήν τη στιγμή, έναν σιωπηλό διάλογο γεμάτο κομψότητα και υπαινιγμούς, το βλέμμα που προηγείται της λέξης, τη μικρή θεατρικότητα της συνάντησης. Μιας συνομιλίας που ξεκινούσε συχνά από τη σιωπή. Ο έρωτας, στο έργο του καλλιτέχνη, δεν εμφανίζεται ως δραματική αφήγηση, αλλά ως σκηνή ζωής, σχεδόν τελετουργική.
Η σκηνή αντλεί από τη διαχρονική θεματική της συνάντησης, γνώριμη ήδη από τη ζωγραφική του 19ου και 20ού αιώνα, αλλά ο Φασιανός την απογυμνώνει από τον ρεαλισμό.
Κείμενο Μουσείο Αλέκος Φασιανός – @kathykostimpa
