Κάποτε όλα έμοιαζαν πιο απλά. Είχαμε μια μπάλα, μια κασέτα, έναν ήλιο που έκαιγε και μια μάνα που φώναζε «έλα μέσα, νύχτωσε». Δεν υπήρχαν ειδοποιήσεις, μόνο κουδούνια γειτόνων. Δεν υπήρχαν apps, μόνο πατήματα στην άμμο, ποδήλατα στις γειτονιές και τσουλήθρες που έκαιγαν το καλοκαίρι.
Ήταν όμως πράγματι καλύτερα τα ‘80s και τα ‘90s; Ή μήπως έτσι μοιάζει κάθε εποχή όταν την κοιτάζουμε μέσα από τα μάτια του παιδιού που κάποτε ήμασταν;
Ίσως η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Γιατί μπορεί να μην ήταν όλα καλύτερα, υπήρχαν όμως πράγματα που ζούσαμε διαφορετικά.
Λιγότερα πράγματα, περισσότερη φαντασία
Τα παιδιά είχαν λιγότερα παιχνίδια, λιγότερες οθόνες και σαφώς λιγότερα ερεθίσματα να διεκδικούν συνεχώς την προσοχή τους. Και κάπως έτσι, ένα σεντόνι μπορούσε να γίνει κάστρο, ένα δέντρο ολόκληρη ήπειρος και μερικά Playmobil να κρατήσουν ένα ολόκληρο απόγευμα.
Δεν σημαίνει ότι τα παιδιά σήμερα δεν έχουν φαντασία. Σημαίνει όμως ότι εμείς είχαμε περισσότερο άδειο χρόνο για να τη χρησιμοποιήσουμε.
Ο χρόνος είχε άλλη ποιότητα
Τα καλοκαίρια έμοιαζαν ατελείωτα. Το «βαριέμαι» πολλές φορές ήταν η αρχή μιας περιπέτειας και η αναμονή αποτελούσε κομμάτι της απόλαυσης.
Περίμενες την Κυριακή για μια ταινία στην τηλεόραση. Περίμενες να βγει ένας δίσκος. Περίμενες να γυρίσει ο φίλος σου από τις διακοπές. Περίμενες ακόμα και να εμφανιστούν οι φωτογραφίες από το φιλμ.
Σήμερα σχεδόν τα πάντα είναι διαθέσιμα αμέσως. Κερδίσαμε απίστευτη ευκολία, χάσαμε όμως ένα κομμάτι εκείνης της προσμονής που έκανε μερικές στιγμές να μοιάζουν τεράστιες.
Οι σχέσεις περνούσαν περισσότερο από τον φυσικό κόσμο
Η παρέα είχε ένα συγκεκριμένο παγκάκι, μια πλατεία, μια αυλή, ένα κουδούνι που χτυπούσες χωρίς να έχει προηγηθεί μήνυμα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι σχέσεις ήταν απαραίτητα βαθύτερες ή οι οικογένειες καλύτερες. Απλώς η κοινωνική ζωή περνούσε αναγκαστικά περισσότερο μέσα από τη φυσική παρουσία. Για να δεις κάποιον, έπρεπε συνήθως να είσαι εκεί.
Και βέβαια, η μνήμη εξιδανικεύει
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παγίδα.
Η νοσταλγία λειτουργεί λίγο σαν φίλτρο: μαλακώνει τις άσχημες λεπτομέρειες και φωτίζει εκείνες που θέλουμε να κρατήσουμε. Δεν θυμόμαστε με την ίδια ένταση τη βαρεμάρα, τους περιορισμούς, τις δυσκολίες ή όσα η εποχή εκείνη έκανε πολύ χειρότερα από τη σημερινή.
Θυμόμαστε όμως την πρώτη μας βιντεοκασέτα. Το πρώτο τραγούδι που γράψαμε από το ραδιόφωνο. Το πρώτο καλοκαίρι που μας άφησαν να γυρίσουμε σπίτι λίγο αργότερα.
Και αυτές οι αναμνήσεις έχουν ένα τεράστιο πλεονέκτημα: ήταν οι πρώτες μας.
Μια βιντεοκασέτα με το «Karate Kid» μπορούσε να είναι γεγονός
Σήμερα μπορείς μέσα σε μία ημέρα να δεις εκατοντάδες stories, δεκάδες reels, δύο επεισόδια μιας σειράς, βίντεο στο TikTok και μισή ταινία πριν κοιμηθείς.
Τότε μια βιντεοκασέτα μπορούσε να περάσει από δέκα σπίτια και να τη συζητά μια παρέα για εβδομάδες.
Όχι επειδή η ίδια η εμπειρία ήταν αντικειμενικά καλύτερη. Αλλά επειδή υπήρχαν λιγότερες εμπειρίες να ανταγωνιστούν η μία την άλλη.
Ίσως λοιπόν τα ‘80s και τα ‘90s να μην ήταν καλύτερα.
Ίσως απλώς τα πράγματα ήταν λιγότερα, ο χρόνος πιο αργός και εμείς αρκετά μικροί ώστε το καθετί να μοιάζει τεράστιο.
Και πιθανότατα αυτό είναι που μας λείπει περισσότερο.
