Ρεπορτάζ: Χρύσα Πλιάκου Φωτογραφίες: Νίκος Κουζηνός
Ανάμεσα στα σφυριά και τα γρανάζια των εργοστασίων, εκεί όπου ο ήχος του μετάλλου γίνεται σχεδόν μουσική, ο Οδυσσέας βρήκε την έμπνευσή του. Κάπου εκεί μέσα στα λάδια και τις αλυσίδες, το μέταλλο — ψυχρό και άκαμπτο για τους περισσότερους — έγινε στα χέρια του κάτι ζωντανό, ένα υλικό που αποκτά φωνή, σχήμα και ψυχή. «Δουλεύω ως τεχνικός σε εργοστάσια με πολύ σίδερο», λέει χαμογελώντας. «Και, όσο κι αν φαίνεται παράξενο, αυτό το περιβάλλον έγινε η πηγή της δημιουργίας μου. Από το μέταλλο που με περιτριγυρίζει καθημερινά, άρχισα να φτιάχνω τα δικά μου πράγματα».
Ο Οδυσσέας βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη εδώ και ενάμιση χρόνο. Πριν από αυτό, ζούσε στις Σέρρες, απ’ όπου και κατάγεται. Από εκεί ξεκίνησε και το πρώτο του εργαστήρι.Αλλά αργότερα, τον κέρδισε η Θεσσαλονίκη. “Είναι μια πόλη που σε εμπνέει με τη ζωντάνια και την ενέργειά της”.
Η ηλεκτροσυγκόλληση έγινε η προέκταση των χεριών του και οι σπίθες που πετάγονται στο εργαστήρι του στη Θεσσαλονίκη, μοιάζουν με μικρές εκρήξεις έμπνευσης. «Χρησιμοποιώ ηλεκτροσυγκόλληση και δημιουργώ σχήματα. Είναι μια τέχνη που βασίζεται στα χέρια και αυτό ίσως, είναι που με τράβηξε εξαρχής».
Τα έργα του δεν είναι απλές δημιουργίες από μέταλλο, είναι γλυπτά με ψυχή. «Τα αγάλματα που έχω στον χώρο μου είναι όντως αγάλματα μεταλλογλυπτικής. Δεν υπάρχει πουθενά καλούπι. Είναι όλα φτιαγμένα στο χέρι, χτισμένα με υπομονή και πολλή δουλειά. Τα μαθηματικά βοηθούν πολύ, γιατί χρειάζεται να υπολογίσεις αναλογίες, γωνίες, ισορροπίες».
Χρειάζεται χρόνος και αφοσίωση. «Ο περισσότερος χρόνος που έχω αφιερώσει για να φτιάξω κάτι ήταν τέσσερις μήνες δουλεύοντας το καθημερινά. Το μέταλλο είναι δύσκολο υλικό, θέλει υπομονή και ακρίβεια».
Η σχέση του με το κοινό είναι άμεση και ανθρώπινη. Οι περαστικοί κοντοστέκονται μπροστά στη βιτρίνα του αρχικά εντυπωσιάζονται και έπειτα χαζεύουν τα έργα, ρωτούν για αυτά και συνομιλούν. «Οι άνθρωποι που είναι τεχνικοί καταλαβαίνουν τη δυσκολία και το εκτιμούν. Αλλά και γενικότερα, υπάρχει κόσμος που αγαπά ακόμη το χειροποίητο, παρόλο που οι εποχές είναι δύσκολες», λέει ο Οδυσσέας.
Παρά τις δυσκολίες, η ανταπόκριση του κόσμου είναι μεγάλη. «Έχουμε αρκετές πωλήσεις, και το καλοκαίρι είχαμε πολλούς τουρίστες, κυρίως Ιταλούς», αναφέρει. Τα πιο δημοφιλή έργα του είναι τα φωτιστικά, τα τριαντάφυλλα, τα δεντράκια και τα κυροπήγια «τα πιο εύκολα να βάλει κανείς στο σπίτι του», όπως λέει.
Οι τιμές ποικίλουν. «Ξεκινούν από 10-15 ευρώ για μικρά αντικείμενα, 30-50 για κάτι που πραγματικά ξεχωρίζει και με αυτά τα λεφτά θεωρώ ότι μπορείς να πάρεις κάτι καλό, ενώ τα μεγάλα αγάλματα μπορεί να φτάσουν και τις 6.000 ευρώ. Θέλουν πολύ χρόνο και υλικά».
Κάθε δημιουργία έχει τη δική της ιστορία. Θυμάται με νοσταλγία το πρώτο του έργο: «Ίσως δεν ήταν το πρώτο, αλλά είναι σίγουρα στην πρώτη πεντάδα», λέει γελώντας. «Μια πυραμίδα, με ακολουθία 5-4-3-2-1. Ένα ισόπλευρο τρίγωνο που στέκεται τέλεια. Έτσι χτίζουν και τις αληθινές πυραμίδες με μαθηματικά και υπομονή».
Ο πιο περίεργος του πελάτης; «Μου ζήτησε να φτιάξω μια βάση με ακτίνες μεταλλικές, όπου μπορείς να κρεμάς γυαλιά, κλειδιά, κοσμήματα και ό,τι άλλο θέλεις. Το αποτέλεσμα βγήκε πολύ εντυπωσιακό!»
Παρόλο που η τέχνη δεν αποτελεί είδος πρώτης ανάγκης, ο Οδυσσέας βλέπει γύρω του ανθρώπους που την αγαπούν. «Υπάρχει κοινό που εκτιμά την τέχνη, ειδικά στη Θεσσαλονίκη. Ίσως δεν μπορούν όλοι να την στηρίξουν οικονομικά, αλλά υπάρχει ενδιαφέρον, ενθουσιασμός, αγάπη. Και αυτό μετράει περισσότερο».
Το εργαστήρι του είναι ο προσωπικός του ναός. «Είναι ο χώρος μου. Εκεί δημιουργώ, εκφράζομαι, περνάω τις περισσότερες ώρες της μέρας μου. Είναι ένας ναός αφιερωμένος στην τέχνη».
Το όνειρό του; «Να μπορώ να συνεχίσω να κάνω αυτό που αγαπώ», λέει ήρεμα. «Να έχω αρκετές πωλήσεις ώστε να συνεχίσω να δημιουργώ. Γιατί, ναι μεν χρησιμοποιώ ανακυκλώσιμα μέταλλα, αλλά χρειάζονται και νέα υλικά. Θέλω να συνεχίσω να δίνω ζωή στο μέταλλο. Να το κάνω να μιλάει».
Κι έτσι, κάθε μέρα, μέσα στο βουητό της πόλης, πίσω από μια ταπεινή βιτρίνα κάπου στη Θεσσαλονίκη, ένας άνθρωπος εξακολουθεί να φτιάχνει ομορφιά από σκουριά και σπίθες. Ο Οδυσσέας. Ο τεχνίτης που έμαθε να ακούει το μέταλλο και να του μαθαίνει να μιλά.
