Από τον Γιώργο Καρακασίδη
Η αλήθεια είναι πως όταν ακούς τη φράση «μυστικός πράκτορας», το μυαλό σου πάει — κινηματογραφικά τουλάχιστον — σε υπερηρωισμούς άνευ προηγουμένου, εξωπραγματικά κυνηγητά, σύγχρονα gadgets και, ενίοτε, μεταμφιέσεις.Με αυτό το δεδομένο, ο τίτλος της ταινίας αποδεικνύεται παραπλανητικός, αφού ο δημιουργός, ΚλέμπερΜεντόνσα Φίλιο, δίνει μια εντελώς γήινη διάσταση στον ήρωά του. Ο Μαρσέλο (Βάγκνερ Μόουρα, ο Εσκομπάρ του “Narcos”) είναι πρώην καθηγητής πανεπιστημίου με θολό επαναστατικό παρελθόν κατά τη διάρκεια της βραζιλιάνικης χούντας.
Βρισκόμαστε στα τέλη της δεκαετίας του ’70, σε μια περίοδο όπου, εν μέσω καρναβαλιού, σάμπας και ντίσκο, επικρατεί μια μαζική υστερία γύρω από τα “Σαγόνια του Καρχαρία” στις κινηματογραφικές αίθουσες. Η υστερία αυτή μεταφράζεται αλληγορικά σε ένα κομμένο πόδι που σπέρνει τον τρόμο. Ο πραγματικός τρόμος, όμως, προέρχεται από το ίδιο το καθεστώς: ένα σύστημα βαθιάς διαφθοράς, με κυρίαρχο το παρακράτος, που φροντίζει να μην τολμήσει κανείς να αντισταθεί.
Ή μάλλον, σχεδόν κανείς. Στο κοινοβιακού τύπου συγκρότημα όπου καταφεύγει ο Μαρσέλο — με τη βοήθεια μιας μπριόζας 78χρονης γυναίκας (απολαυστική η Τάνια Μαρία) — φιλοξενούνται κι άλλα πρόσωπα με εξίσου θολή, αντικαθεστωτική δράση. Παρότι χήρος, ο ήρωάς μας δεν έχει χάσει τη διάθεση για ζωή και δείχνει αποφασισμένος να πάρει τον γιο του και να διαφύγουν από τη χώρα. Ωστόσο, πρόσωπα και εκκρεμότητες από το παρελθόν επιστρέφουν, αποφασισμένα να του βάλουν εμπόδια.
Όπως αναφέρθηκε και στην αρχή, μην περιμένετε αρχετυπικά κατασκοπευτικά πιστολίδια. Αντ’ αυτού, το φιλμ χτίζει μια υπόγεια, διαρκώς αυξανόμενη ένταση — τόσο αποτελεσματική, που κάνει τις δυόμισι ώρες διάρκειάς του να κυλήσουν μονορούφι, χωρίς να αφήνουν τον θεατή να πάρει τα μάτια του από την οθόνη. Παράλληλα, μαζί με το αρκετά πρόσφατο βιογραφικό “Είμαι ακόμα εδώ” του Βάλτερ Σάλες, δείχνει την πρόθεση της Βραζιλίας να σκαλίσει τις πληγές της και να φωτίσει σκοτεινές πτυχές από το παρελθόν της.
Με τέσσερις υποψηφιότητες για Όσκαρ — ανάμεσά τους και αυτή της Καλύτερης Ταινίας — το “The Secret Agent” προστίθεται επάξια στη φετινή κινηματογραφική σοδειά, η οποία, έχοντας ήδη χαρίσει κι άλλα μεγάλης διάρκειας διαμάντια, δείχνει να έχει ξεκινήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, φέρνοντας τον κόσμο ξανά στις αίθουσες.
