Κάθε εβδομάδα ένας συγγραφέας απαντά σε 15 ερωτήσεις. Σήμερα ο Κωνσταντίνος Καρεμφύλλης
Γιατί γράφετε;
- Γιατί δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Μια πηγή αναβλύζει και δεν μπορώ να προσποιηθώ ότι δεν υπάρχει, δεν μπορώ να τη φράξω με χώμα και πέτρες.
- Γιατί ο χρόνος τελειώνει και ο χρόνος είναι τρόμος. Κοντολογίς, για λόγους απώλειας ψυχραιμίας.
- Γιατί το ζήτημα του μοιράσματος της γνώσης, της εμπειρίας, των σκέψεων και των συναισθημάτων που υπήρξαν κάποτε, παραμένει ανοιχτό όσο ποτέ.
- Για να κερδίσω 15 λεπτά δημοσιότητας στο συνειδησιακό των ανθρώπων (το πιστέψατε;)
Τι κάνετε όταν δεν γράφετε;
Δουλεύω. Για όσους δεν τους δόθηκε τίποτα έτοιμο, υπάρχει μόνο αυτό.
Κάποτε και περπατώ. Βοηθάει να βάζεις τις σκέψεις σου σε μια σειρά, όταν οι στρόβιλοι σε παίρνουν και σε σηκώνουν.
Συχνά, ψάχνω, ακούω και προτείνω ραδιοφωνικά μουσικές σε άγνωστους ανθρώπους. Και τέλος προσπαθώ να επικοινωνήσω με τους δικούς μου ανθρώπους, καθώς χανόμαστε συχνά στη επικράτεια του καθημερινού. Αυτή και αν είναι δύστηνος μοίρα.
Είστε πρωτίστως αναγνώστης/-τρια ή συγγραφέας;
Νομίζω πρωτίστως το πρώτο. «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας» έλεγε ο Σεφέρης. Απλώς, οι πιο καλοί αναγνώστες μπορούν να παράγουν κάποτε και το δικό τους πρωτότυπο ή εξαίσιο υλικό, το οποίο πέπρωται να γίνει παιδί άλλων ανθρώπων.
Τι διαβάζετε αυτό το διάστημα;
(Ξανά) διαβάζω το «Χρυσό Λαγήνι» του Τζέιμς Στήβενς. Από το 1912, «ο μεγάλος αντίπαλος του Τζέιμς Τζόυς».
Με ποιες προσωπικότητες της Λογοτεχνίας θα βγαίνατε για ποτό;
Με τον Νίκο Καρούζο για Ξινόμαυρο. Με τον Γιαννη Βαρβέρη για Νεγκρόνι. Με τον φίλο Μιχάλη Παπαδόπουλο για Κόκα Κόλα (γιατί δεν πίνει τίποτε άλλο). Με την Ούρσουλα Λε Γκεν για αψέντι. Με τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη για Μαυροδάφνη. Με τον Θερβάντες για Rioja. Με την Ίσακ Ντίνεσεν για λευκό. Με τον Μπόρχες για Drambuie.
Ισχύει ακόμα ο «θάνατος του συγγραφέα» στην εποχή των social media;
Πρόκειται απλώς για θόρυβο. Εδώ και πέντε χρόνια βρισκόμαστε στο αποκορύφωμα της δημιουργίας θορύβου. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν πραγματικά να πουν. Και άλλοι είναι απλώς ηλίθιοι με άποψη, που προβάλλουν επιθετικά την άποψή τους (γι’ αυτό είναι και επικίνδυνοι ηλίθιοι). Τα ιστολόγια ή το facebook προσέφεραν κάποτε ένα βήμα (αλλά και υποκατάστατο) έκφρασης. Και οι ίδιοι που αναδείχθηκαν μέσα από αυτά έβγαλαν κάποτε τα λόγια και τα γραπτά τους σε βιβλία. Όσοι έχουν πραγματικά κάτι να πουν θα μιλήσουν με μονιμότερους όρους από αυτούς του ψηφιακού πολτού. Και όταν σιγάσει ο θόρυβος και κατακαθίσει η σκόνη και ο κουρνιαχτός, κουρασμένοι οι άνθρωποι (που είναι ήδη) θα αναζητήσουν ξανά πέντε-δέκα φωνές που αξίζει να ακουστούν και θα αποτελέσουν αναφορές γνώσης, έμπνευσης, σοφίας και πράξης.
Γίνεται να βιοπορίζεσαι στην Ελλάδα μόνο από τη συγγραφή;
Υποθέτω πως ναι. Εξαρτάται γιατί γράφεις και πώς γράφεις. Αν υπάρχει και ποιο είναι το target group της γραφής σου, αν επιδιώκεις τη δημοφιλία και την αναγνωρισιμότητα, αν θέλεις να βγάλεις λεφτά από όλο αυτό. Από τις θεματικές που θα καταπιαστείς, μέχρι τη γλώσσα και τα διανοήματα που θα χρησιμοποιήσεις, όλα μπορούν να συμβάλλουν στον βιοπορισμό (και τον πλουτισμό). Αν θέλεις, όλα γίνονται. Το ζήτημα είναι τι γίνεται με το μυαλό και την ψυχή σου.
Διδάσκεται η γραφή;
Ναι. Στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού. Μερικοί παίρνουν ευκολότερα τα γράμματα. Έχουν ταλέντο και κόβουν δρόμο. Οι άλλοι πρέπει να ματώσουν στο διάβασμα και στις λευκές σελίδες. Στον κέρσορα που αναβοσβήνει νευρωσικά πάνω σε μια άδεια οθόνη.
Ποιο θα ήταν το δικό σας «γράμμα σ’ ένα νέο ποιητή»;
- «Μακριά πολύ μακριά να ταξιδεύουμε / κι ο ήλιος πάντα μόνους να μας βρίσκει…»
- Πες την αλήθεια σου, κι ας μοιάζει να την έχουν πει άλλοι.
- Μίλα, αλλά πες κάτι (κάτι που να μην ακούγεται σαν θόρυβος, αλλά σαν καθαρή φωνή).
- Ειλικρινά δικός σας.
Η Λογοτεχνία είναι ενιαία ή επιδέχεται διακρίσεων;
Η λογοτεχνία παρουσιάζει δυσανεξία στις διακρίσεις, καταρχάς γιατί αποστρέφεται κάθε είδους ρατσισμό :-). Μπορεί κάποιος να γράφει ένα πεζό κείμενο με ποιητικό τρόπο, ένα ποίημα σαν πεζό, μπορεί να παίζει θέατρο γράφοντας μια νουβέλα ή να σκαρώνει τους στίχους ενός τραγουδιού σε έναν εσωτερικό μονόλογο.
Μπορείς για λόγους συμβατικούς και μεθοδολογικούς να μελετήσεις τα σύννεφα στον ουρανό ή τους αστερισμούς στον νυχτερινό θόλο, αλλά όχι τον ουρανό στο σύνολό του, στη μέρα ή στη νύχτα του.
Υπάρχουν must read βιβλία; Ποια είναι για εσάς;
Ναι. Υπάρχουν θεμελιώδη κείμενα και κείμενα αναφοράς από τα οποία πρέπει να περάσει κανείς, αν υποτεθεί ότι θέλει να έχει μια συνολική και υγιή αντίληψη για τα συμβαίνοντα στην πόλη και στον κόσμο. Υπάρχουν πνευματικά ορόσημα στην παγκόσμια και την ελληνική γραμματεία, στα οποία θα πρέπει να σκύψει κανείς αν θέλει να είναι ειλικρινής κατ’ αρχάς με τον εαυτό του και έπειτα με τους άλλους γύρω του. Είναι πολλά. Σκέφτομαι ενδεικτικά τα Ομηρικά Έπη, τον λόγο του Ηρακλείτου, τον Επιτάφιο του Περικλή, τον Εκκλησιαστή και την Αποκάλυψη του Ιωάννη, τον Δον Κιχώτη του Θερβάντες, τα διηγήματα του Παπαδιαμάντη, τα ποιήματα του Καβάφη και του Ελύτη, τα Άνθη του Κακού του Μπωντλαίρ, τον Ηλίθιο του Ντοστογιέφσκι, τον Δρόμο του Κέρουακ, τον Νευρομάντη του Γκίμπσον, το Έπος της Γαιοθάλασσας της Λε Γκεν… Δεν ξέρω αν φτάνει μια ζωή για τα διαβάσματα που πρέπει να κάνει κάποιος.
Πώς είναι να γράφεις στον καιρό της πολιτικής ορθότητας;
Σπαστικό. Ακόμη και αυτή τη στιγμή που σας μιλώ, κινδυνεύω. Έχει γεμίσει ο κόσμος από υποδεικνύοντες και αστυνόμους του ορθώς λέγειν ή ομιλείν. Από την άλλη κάθε πράξη ελευθερίας, όπως είναι η λογοτεχνία και η τέχνη γενικότερα, ερωτοτροπεί με τα όρια και ακροβατεί στα μεταίχμια. Αλλά έχετε σκεφτεί τι προκαλεί όλο αυτό το αφήγημα περί (πολιτικής) ορθότητας; Η θεμιτή προσπάθεια να τεθούν όρια στους αδίστακτους, τους γκάνγκστερς, τους κυνικούς, τους κλόουν και τους πονηρούς, μετατρέπει κάθε ομιλούντα ή πράττοντα σε εξαρχής υπόδικο ή δυνάμει εγκληματία. Ας είμαστε δίκαιοι με τους ανθρώπους και όχι προκρούστεια ισοπεδωτικοί. Σε κάθε περίπτωση σημασία έχει ποιος, πού, πότε λέει και τι. Στο τέλος θα σταματήσουμε να λέμε ανέκδοτα και θα αυτολογοκρινόμαστε στην ιδέα του ποιος μπορεί να θιγεί από τα λεγόμενά μας.
Γιατί οι Έλληνες γράφουν περισσότερο απ’ ό, τι διαβάζουν;
- Γιατί μια από τις πιο συνηθισμένες φράσεις στην ελληνική επικράτεια είναι «ξέρεις ποιος είμαι εγώ ρε;».
- Γιατί αυτοί που γράφουν θέλουν να διαβάζουν (ξανά και ξανά) αυτά που οι ίδιοι γράφουν.
- Γιατί το να διαβάζεις στην ελληνική επικράτεια θεωρείται παρωχημένο, ντεμοντέ, πασέ και επιπλέον δεν αποφέρει εύκολα και γρήγορα λεφτά. Προς τι λοιπόν ο κόπος;
- Αυτοί που έγραφαν, γράφουν. Αυτοί που διαβάζουν, μειώθηκαν. Αυτοί που θα μπορούσαν να διαβάζουν, διαβάζουν στο facebook και στις ιστοσελίδες.
Πώς σας επηρεάζει η πολιτική επικαιρότητα;
Άμεσα ή έμμεσα. Στο «άμεσα» γράφεις κάποιο κείμενο, συνήθως με ριπές οργής και «τα χώνεις». Αμφίβολο αν επιτυγχάνεται η αποφόρτιση της κατάστασης. Για το σύνολο της πολιτικής κατάστασης πρέπει να περιμένεις ή να υπομένεις ως ψηφοφόρος (…). Για το «έμμεσα» μιλάς, γράφεις, πράττεις όπως μπορείς. Το «έξω» επισυμβαίνον εισχωρεί πάντα στο «μέσα». Δεν είσαι πρωτόζωο ή αμοιβάδα. Ούτε μπορείς να κλείνεσαι στην κοσμάρα σου, σαν τον αντιήρωα στην «Τύφλωση» του Κανέτι. Εκτός κι αν σε πιάσει κατάθλιψη από τα όσα συμβαίνουν, οπότε εκεί είσαι ανίκανος να πεις οτιδήποτε.
Η Λογοτεχνία, τελικά, σας έχει αλλάξει τη ζωή;
Μερικώς. Έχω εν μικρώ ή μεγάλω εκτεθεί (με ότι καλό ή κακό σημαίνει αυτό) και τον καιρό που γράφω δεν κοιμάμαι καλά. Αλλά από την άλλη, η ζωή μας βρίσκεται σε κίνδυνο έτσι κι αλλιώς. Τι ωφελεί και να ανησυχεί κανείς;
Ο Κωνσταντίνος Ν. Καρεμφύλλης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και μεγάλωσε στη Χαλκιδική. Σπούδασε Φιλοσοφία στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ.
Από το 1986 βρίσκεται στον χώρο της εκπαίδευσης, ενώ παράλληλα δημοσιεύει σε εφημερίδες και περιοδικά (15 Ημέρες, Εντευκτήριο, Νέμεσις, Γνώμη της Χαλκιδικής) και συνεργάζεται με ραδιόφωνα της Θεσσαλονίκης (Ράδιο Ουτοπία, 904 Αριστερά στα Fm, Ράδιο Έκφραση, Μύθος στα Fm) και της Κύπρου (Κανάλι 6) ως παραγωγός εκπομπών μουσικής και λόγου.
Είναι κάτοχος και διαχειριστής της Ιστοσελίδας e-keimena.gr «για την ελληνική γλώσσα στην εκπαίδευση». Εξέδωσε τα βιβλία «Επιλεκτική Μνήμη» (Ποιήματα 2000) και «Η τρυφερή σοφία – Κείμενα για την περιπέτεια του καθημερινού» (Εκδόσεις Εντευκτηρίου 2022).
Από το 1997 έως σήμερα εργάζεται ως ιδιωτικός εκπαιδευτικός στην Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί στη Θεσσαλονίκη.
ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
Εκδότης: KAPPA BOOKS
Συγγραφέας: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ν.ΚΑΡΕΜΦΥΛΛΗΣ
Isbn: 9786188728530
Διαστάσεις: 14 Χ 21
Αριθμός σελίδων: 122
Ημερομηνία έκδοσης: 18/12/2025
