Κάθε εβδομάδα ένας συγγραφέας απαντά σε 15 ερωτήσεις. Σήμερα η Έλενα Μαρούτσου
- Γιατί γράφετε;
Ειλικρινά δεν ξέρω. Νομίζω όμως πως για κάποιον λόγο η πραγματικότητα δεν μας είναι αρκετή. Χρειαζόμαστε κάτι που να βγάζει νόημα. Κι η τέχνη -όχι όμως μόνο η τέχνη- το προσφέρει.
- Τι κάνετε όταν δεν γράφετε;
Δουλεύω (διδάσκω λογοτεχνία και δημιουργική γραφή, γράφω βιβλιοκρισίες και συντονίζω λέσχες ανάγνωσης), ασχολούμαι με τα παιδιά μου, με το σπίτι, διαβάζω, βλέπω φίλους, ξεκουράζομαι, πάω κανένα σινεμά.
- Είστε πρωτίστως αναγνώστης/τρια ή συγγραφέας;
Πρωτίστως αναγνώστρια.
- Τι διαβάζετε αυτό το διάστημα;
Το μυθιστόρημα Στα τέσσερα της αγαπημένης μου Μιράντα Τζουλάι.
- Με ποιες προσωπικότητες της Λογοτεχνίας θα βγαίνατε για ποτό;
Από ζώντες συγγραφείς: με τη Μιράντα (τι ποια Μιράντα; Τη Τζουλάι είπαμε!), τον Έντγκαρ Κέρετ, την Όλγκα Τοκάρτσουκ, με συγγραφείς δηλαδή που αντιμετωπίζουν με χιούμορ τα ανθρώπινα. Από τεθνεώτες με τον Τάσο Λειβαδίτη, τον Νίκο Χουλιαρά και τον Αργύρη Χιόνη, και θα έβαζα τα δυνατά μου να τους γοητεύσω, ελπίζοντας πως θα με βάλουν μετά σε κανένα ποίημα ή διήγημά τους.
- Ισχύει ακόμα ο «θάνατος του συγγραφέα» στην εποχή των social media;
Στην εποχή των social media αργοπεθαίνει ο αναγνώστης, όχι ο συγγραφέας.
- Γίνεται να βιοπορίζεσαι στην Ελλάδα μόνο από τη συγγραφή;
Μόνο αν είσαι ο Χρήστος Χωμενίδης (no offence)
- Διδάσκεται η γραφή;
Δεν διδάσκεται, όχι, απαιτεί όμως ένα είδος μαθητείας. Αυτήν μπορεί κανείς να τη βρει σήμερα στα μαθήματα δημιουργικής γραφής ή να ακολουθήσει κάποιον μοναχικό δρόμο συνομιλίας και πάλης με τα κείμενα, όπως έκαναν πάντα οι αγαπώντες τη λογοτεχνία.
- Ποιο θα ήταν το δικό σας «γράμμα σ’ ένα νέο ποιητή»;
«Αγαπητέ νέε ποιητή, είμαι η Έλενα Μαρούτσου. Αν με έχεις ακουστά, θα ήθελα να συναντηθούμε να σου μεταφέρω δια ζώσης την τεράστια πείρα μου. Αν δε μ’ έχεις ακουστά, διάβασε πρώτα κανένα βιβλίο μου να ξεστραβωθείς και τα ξαναλέμε».
- Η Λογοτεχνία είναι ενιαία ή επιδέχεται διακρίσεων;
Ήδη η ερώτηση υποβάλει την απάντηση: όχι, είμαστε εναντίον των διακρίσεων.
- Υπάρχουν must read βιβλία; Ποια είναι για εσάς;
Τα Ομηρικά έπη, ο Δον Κιχώτης, τα διηγήματα του Παπαδιαμάντη, ο Ξένος του Καμύ, το Κουτσό του Κορτάσαρ, τα Αποσπάσματα του Ερωτικού Λόγου, του Ρόλαν Μπαρτ, τα ποιήματα του Καβάφη, Άπαντα τα πεζά, του Μπόρχες.
- Πώς είναι να γράφεις στον καιρό της πολιτικής ορθότητας;
Όπως και πριν την πολιτική ορθότητα: γράφουμε όπως μας υπαγορεύει η φωνή μας που αλλάζει και εξελίσσεται κι όχι σύμφωνα με έξωθεν επιταγές.
- Γιατί οι Έλληνες γράφουν περισσότερο απ’ ό, τι διαβάζουν;
Αυτοί που γράφουν χωρίς να διαβάζουν, απλώς δεν γράφουν καλά. Αν δεν αγαπάς τα βιβλία και δεν διαβάζει, τότε θέλεις απλώς να ακουστείς. Γι αυτή τη δουλειά, καλύτερος είναι ο ψυχαναλυτής. Ίσως η ερώτηση θα έπρεπε να είναι: γιατί αυτοί που κάνουν ψυχοθεραπεία είναι λιγότεροι από αυτοί που την χρειάζονται;
- Πώς σας επηρεάζει η πολιτική επικαιρότητα;
Ποικιλοτρόπως, όπως όλους μας. Οι συγγραφείς δεν ανήκουν σε είδος απρόσβλητο από την πραγματικότητα.
- Η Λογοτεχνία, τελικά, σας έχει αλλάξει τη ζωή;
Ω, ναι.
Η Έλενα Μαρούτσου γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Λογοτεχνία και τις Εικαστικές Τέχνες στο Ρέντινγκ της Αγγλίας. Στο συγγραφικό της έργο περιλαμβάνονται: Του ύψους και του βάθους (Αλεξάνδρεια 1998), Οι προδοσίες των ονομάτων (Αλεξάνδρεια 2004), Μεταξύ συρμού και αποβάθρας (Καστανιώτης 2008, Βραβείο Μυθιστορήματος The Athens Prize for Literature 2009), ΤΟ ΝØΗΜΑ (Κέδρος 2010), Οι χυδαίες ορχιδέες (Κίχλη 2015), Δύο (Κίχλη 2018), Θηριόμορφοι (Πόλις 2022, λίστα του ελληνικού PEN με τα δέκα καλύτερα βιβλία γυναικών συγγραφέων), Το εξιλαστήριο θαύμα. Μια ιστορία σε πενήντα μία βαλίτσες (Κίχλη 2022, Βραβείο Πεζογραφίας του περιοδικού Κλεψύδρα 2023), Το Ντόμινο. Η τέχνη των αλυσιδωτών πτώσεων (Κίχλη, 2024). Ο κήπος των φυγάδων είναι το δέκατο βιβλίο της.
