Κάθε εβδομάδα ένας συγγραφέας απαντά σε 15 ερωτήσεις. Σήμερα ο Γρηγόρης Αζαριάδης
- Γιατί γράφετε;
Μου αρέσει να ακούω ιστορίες, να διαβάζω ιστορίες, να διηγούμαι ιστορίες. Το επόμενο βήμα είναι να γράφω και ιστορίες. Οι «φυσιολογικοί» συγγραφείς αγαπάνε να γράφουν ιστορίες. Κάποιες ιστορίες είναι καλές για να μας χαρίσουν αναγνωστική απόλαυση, κάποιες άλλες όμως είναι ακόμα πιο ενδιαφέρουσες γιατί έχουν να μας πουν πολλά για τα σύγχρονα κοινωνικά θέματα, που απασχολούν πολλούς από μας, ιδιαίτερα τους κοινωνικά «ευαίσθητους» …
- Τι κάνετε όταν δεν γράφετε;
Διαβάζω πολύ. Γράφω άλλα πράγματα, όπως κριτικές αστυνομικής λογοτεχνίας ή και πιο θεωρητικά άρθρα. Βοηθάω όσο μπορώ στην διοργάνωση του Φεστιβάλ Αστυνομικής Λογοτεχνίας Agatha, στην Αθήνα και στην επαρχία. Παρακολουθώ πολλές αστυνομικές σειρές και ταινίες στην τηλεόραση. Κουβεντιάζω πολύ με φίλους.
- Είστε πρωτίστως αναγνώστης/τρια ή συγγραφέας;
Εννοείται και τα δύο. Αν και τα θεωρώ δύο ξεχωριστά πράγματα, τελικά είναι δύσκολο για μένα να τα διαχωρίσω. Σίγουρα τα αισθήματα από την συγγραφική δουλειά είναι πολύ πιο έντονα, αλλά και αυτά της αναγνωστικής απόλαυσης είναι πολύ ενδιαφέροντα. Φανταστείτε τα πρώτα σαν σύζυγο και τα δεύτερα σαν ευκαιριακή ερωμένη !
- Τι διαβάζετε αυτό το διάστημα;
Leo Malet «Ο ήλιος ανατέλλει πίσω από το Λούβρο», Jovank Isaksen «Ο χορός των νεκρών» και Jo Nesbo «Η ώρα του λύκου».
- Με ποιες προσωπικότητες της Λογοτεχνίας θα βγαίνατε για ποτό;
Πολλά βράδια με Raymond Chandler και Jan Patrick Manchette. Λιγότερα βράδια με Frederic Fajardie και Γκράουτσο Μαρξ.
- Ισχύει ακόμα ο «θάνατος του συγγραφέα» στην εποχή των social media;
Βαριά κουβέντα ο «θάνατος του συγγραφέα». «Η μετάλλαξη του συγγραφέα» ίσως ακούγεται καλύτερη. Είναι γεγονός ότι στην εποχή της κυριαρχίας των social media, παρατηρούμε την ανάπτυξη ενός νέου τύπου συγγραφέα. Αυτού που έχει φίλους, ομάδες, συγκεντρώνει όσο περισσότερα likes μπορεί στο Facebook και τελικά μπορεί να διεκδικήσει τα Όσκαρ, ίσως και τα Νόμπελ του Facebook. Για «θανάτους συγγραφέων» θα μιλήσουμε καλύτερα με την επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης.
- Γίνεται να βιοπορίζεσαι στην Ελλάδα μόνο από τη συγγραφή;
Για κάποιους λίγους, των οποίων τα έργα έχουν εμπορική αποδοχή, είναι εφικτό. Αλλά μιλάμε για λίγους, οι οποίοι έχουν και άλλες παράλληλες δραστηριότητες. Σενάρια, τηλεοπτικές σειρές, εξαγωγή μεταφρασμένων έργων τους στο εξωτερικό και σίγουρα ισχυρή υποστήριξη των εκδοτικών τους οίκων στην προώθηση των βιβλίων τους (διαφήμιση κλπ κλπ). Για την πλειονότητα των συγγραφέων, νομίζω ότι είναι δύσκολο έως και ουτοπικό.
- Διδάσκεται η γραφή;
Οι περισσότεροι συγγραφείς της προηγούμενης γενιάς είναι «αυτοδημιούργητα ταλέντα» … Δεν έχουν περάσει από κάποια στάδια θεωρητικής εκπαίδευσης και μελέτης. Και ομολογώ ότι κάποιοι τα καταφέρνουν περίφημα. Άλλωστε τότε ο όρος «σεμινάρια ή εργαστήρια» δημιουργικής γραφής δεν είχε έρθει στην επιφάνεια. Η νεότερη όμως γενιά συγγραφέων έχει παρακολουθήσει τέτοια εργαστήρια και έχει αποκομίσει οφέλη. Τελικά, πιστεύω ότι η θεωρητική διδασκαλία και μελέτη μπορούν να δώσουν αρκετά χρήσιμα στοιχεία σε νέους συγγραφείς. Να τους βοηθήσουν στην ανάπτυξη της πλοκής, των χαρακτήρων και σε αρκετά ακόμα σημεία της συγγραφής, χωρίς ωστόσο να αποτελεί πανάκεια. Και βέβαια σημαντικό ρόλο παίζει και η προσωπικότητα των δασκάλων δημιουργικής γραφής και η εμπειρία τους στον χώρο.
- Ποιο θα ήταν το δικό σας «γράμμα σ’ ένα νέο ποιητή»;
Πριν πιάσεις το μολύβι ή το λάπτοπ, διάβασε όσα περισσότερα βιβλία μπορείς. Κάθε είδους λογοτεχνία. Αστυνομική για εμάς τους λάτρεις του είδους, αλλά και κλασική. Από Ντοστογιέφσκι μέχρι Χεμινγουαίη … Διάβασε, διάβασε, διάβασε … Όσο περισσότερο μπορείς … Κι αν μπορείς, μίλα με σύγχρονους συγγραφείς, αυτούς που σου αρέσει να διαβάζεις.
- Η Λογοτεχνία είναι ενιαία ή επιδέχεται διακρίσεων;
Θα ψηφίσω το δεύτερο. Ναι, η καλή λογοτεχνία είναι πάντα καλή λογοτεχνία. Αλλά σίγουρα μπορεί να διαχωριστεί σε αρκετά υποείδη, διαφορετικά μεταξύ τους.
- Υπάρχουν must read βιβλία; Ποια είναι για εσάς;
Περισσότερο θα έλεγα ότι υπάρχουν συγγραφείς must read. Συγγραφείς που έχουν γράψει εξαιρετικά βιβλία, αν και βέβαια δεν θεωρώ ότι όλα είναι ισουψή. Αλλά, διαβάζεις τα έργα ενός συγγραφέα για το ύφος, τον τρόπο γραφής, το στυλ του. Και τέτοιοι στην αστυνομική λογοτεχνία είναι αρκετοι. Από τους κλασικούς Chandle, Hummett Ellroy μέχρι τους Manchette, τους Σουηδούς πρωτοπόρους Sjowall Wahloo και τους νεότερους Mankell, Dahl, Rankin και Mc Kinty.
- Πώς είναι να γράφεις στον καιρό της πολιτικής ορθότητας;
Με μια λέξη δύσκολο. Κάτι μου λέει όμως ότι το θέμα έχει ημερομηνία λήξης. Ή έστω μετάλλαξης.
- Γιατί οι Έλληνες γράφουν περισσότερο απ’ ό, τι διαβάζουν;
Υπάρχει ένα μεγάλο μέρος νέων, που θεωρεί ότι η συγγραφή είναι κάτι σαν μόδα. Κάτι trendy, που σου προσφέρει κοινωνική αναγνώριση, κάποιο υψηλότερο status. Αποτέλεσμα ότι στην χώρα μας εκδίδονται περίπου 150 βιβλία αστυνομικής λογοτεχνίας τον χρόνο, δυσανάλογος μάλλον αριθμός για τον πληθυσμό μας.
- Πώς σας επηρεάζει η πολιτική επικαιρότητα;
Όπως όλους τους συνειδητοποιημένους πολίτες. Με τραγικό τρόπο. Η πολιτική επικαιρότητα, όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και σε παγκόσμια κλίμακα, δημιουργεί αισθήματα τρόμου στους σκεπτόμενους ανθρώπους και μια τρομακτική αβεβαιότητα για όσα πρόκειται να συμβούν.
- Η Λογοτεχνία, τελικά, σας έχει αλλάξει τη ζωή;
Σίγουρα. Αρχικά ως αναγνώστη και στη συνέχεια ως συγγραφέα. Η ανάγνωση, πέρα από την αναγνωστική απόλαυση μου προσφέρει ερεθίσματα για προβληματισμό στα σύγχρονα κοινωνικά θέματα. Η συγγραφή είναι μια άκρως δημιουργική δουλειά, που λειτουργεί ως ψυχοθεραπεία, καθώς σου δίνει την ευκαιρία να βγάλεις τα εσώψυχα σου και παράλληλα να εκθέσεις δημόσια τις απόψεις σου για τα τεκταινόμενα στην σημερινή κοινωνία.
Ο Γρηγόρης Αζαριάδης γεννήθηκε στην Αθήνα τον Φλεβάρη του 1951. Ζει μόνιμα στην Αθήνα με την γυναίκα του Νίτσα Βραχνίδου, τα παιδιά του Χρήστο, Σοφία και Στρατή και την μοναδική εγγονή του Μελίνα. Το πρώτο του μυθιστόρημα «Παλιοί λογαριασμοί» γράφτηκε το 1977 κι εκδόθηκε το 2012. Ακολούθησαν «Η τελευταία παράσταση της Μαρίνας Φιλίππου» και «Το μοτίβο του δολοφόνου» (Εκδόσεις Γαβριηλίδη, 2013 και το 2015, αντίστοιχα), ο «Σκοτεινός λαβύρινθος» το 2018 και η «Παραπλάνηση» το 2020 (Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ) και πρόσφατα η «ΟΡΓΑΝΩΣΗ» το 2022 και το «Καμιά προσευχή για τους πεθαμένους» το 2025 (αμφότερα από Εκδόσεις BELL). Λατρεύει την γαλλική κουζίνα και την γαλλική σχολή και ιδιαίτερα το neopolar. Επίσης το hard boiled, αλλά και το κλασικό noir. Αγαπημένοι του συγγραφείς ο Ραίημοντ Τσάντλερ, ο Ζαν Πατρίκ Μανσέττ και το ζεύγος των Σουηδών Σγιεβάλ Βαλέε, που στις ακραίες φαντασιώσεις του θεωρεί ότι ακολουθεί τα βήματα τους.
