Κάθε εβδομάδα ένας συγγραφέας απαντά σε 15 ερωτήσεις. Σήμερα η Χίλντα Παπαδημητρίου
1. Γιατί γράφετε;
Γράφω για να διηγηθώ τις ιστορίες που τριγυρίζουν μέσα μου. Μου αρέσει να ακούω, να διαβάζω, να διηγούμαι ιστορίες. Σαν τους πρωτόγονους ανθρώπους που μαζεύονταν γύρω από τη φωτιά και διηγούνταν παραμύθια, έπη και θρύλους.
2. Τι κάνετε όταν δεν γράφετε;
Όταν δεν γράφω, διαβάζω πολύ, ακούω πολλή μουσική, βλέπω σινεμά σε σκοτεινές αίθουσες όσο μπορώ. Και πηγαίνω σε συναυλίες για να ακούσω τους σύγχρονους τροβαδούρους, τρόπον τινά, να πλέκουν τα δικά τους έπη.
3. Είστε πρωτίστως αναγνώστης/τρια ή συγγραφέας;
Πάνω απ’ όλα είμαι αναγνώστρια. Φανατική και παθιασμένη. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, κουβαλάω βιβλία μαζί μου, σε δουλειές, σε ιατρικά ραντεβού, σε διαδρομές με τα ΜΜΜ, σε αεροπλάνα, βαπόρια και τρένα.
4. Τι διαβάζετε αυτό το διάστημα;
Λόγω της επαγγελματικής μου ενασχόλησης με την αστυνομική λογοτεχνία, διαβάζω σχεδόν μονίμως καινούργιες κυκλοφορίες αστυνομικών βιβλίων. Για παράδειγμα, το τελευταίο μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο, Πέθανε με το πάσο σου, (μετάφραση: Κρίτων Ηλιόπουλος, εκδόσεις Τόπος), και τις Φονικές Ελιές, του Τομ Χίλενμπραντ (μετάφραση: Μιχάλης Αθανασιάδης, εκδόσεις Ποταμός). Επίσης, διαβάζω γυναίκες συγγραφείς από τη Λατινική Αμερική, είτε γράφουν αστυνομικά είτε όχι. Για παράδειγμα, τις Αδέσποτες σκύλες, της Ντάλια δε λα Σέρδα (μετάφραση: Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora), και το Αυτό που δεν έχει όνομα, της Πιεδάδ Μπονέτ (μετάφραση: Καλυψώ Αγγελοπούλου, εκδόσεις Κυψέλη).
5. Με ποιες προσωπικότητες της Λογοτεχνίας θα βγαίνατε για ποτό;
Με τις Αμερικανίδες Ντόροθι Πάρκερ και Νόρα Έφρον. Με τον Τζον Στάινμπεκ και τον Ντάσιελ Χάμετ. Με τον Ιρλανδό Ρόντι Ντόιλ, τον Σκοτσέζο Ίαν Ράνκιν και τον Άγγλο Νικ Χόρνμπι. Όπως παρατηρείτε, είμαι παιδί της ποπ κουλτούρας, θέλω διασκεδαστικούς συνομιλητές που να αντέχουν το πιοτό.
6. Ισχύει ακόμα ο «θάνατος του συγγραφέα» στην εποχή των social media;
Κάθε δεκαετία, βγαίνει κάποιος «σοφός» βαρύς κι ασήκωτος που διακηρύσσει το τέλος – του Θεού• των πολιτικών ιδεολογιών• του φεμινισμού• της ψυχανάλυσης• της ιστορίας• του συγγραφέα. Αν εξαιρέσεις τον Θεό, όλα τα άλλα ζουν και βασιλεύουν.
7. Γίνεται να βιοπορίζεσαι στην Ελλάδα μόνο από τη συγγραφή;
Είναι έως αδύνατον, με εξαίρεση μια χούφτα συγγραφείς ευπώλητων κυρίως βιβλίων. Τα οποία δεν σνομπάρω, επ’ ουδενί λόγω.
8. Διδάσκεται η γραφή;
Όπως όλες οι καλές τέχνες, διδάσκονται οι βασικοί κανόνες της, κι από κει και πέρα εξαρτάται από τον δημιουργό/καλλιτέχνη/γραφιά αν και πόσο θα παλέψει με τις ιδέες και τη γλώσσα.
9. Ποιο θα ήταν το δικό σας «γράμμα σ’ ένα νέο ποιητή»;
Το δικό μου γράμμα σ’ ένα νέο ποιητή είναι: τρία άλμπουμ μουσικής, το Sgt. Pepper’s των Beatles, το Blonde on Blonde του Bob Dylan, το London Calling των Clash. Τρεις κινηματογραφικές ταινίες: Το Paris, Texas, του Wim Wenders, η Άγρια Συμμορία, του Σαμ Πέκινπα, το Με Κομμένη την Ανάσα, του Ζαν Λουί Γκοντάρ. Και τρία βιβλία: Τα σταφύλια της οργής, του Τζον Στάινμπεκ, ο Μεγάλος Γκάτσμπι, του Σκοτ Φιτζέραλντ, και το Γεράκι της Μάλτας, του Ντάσιελ Χάμετ.
Είμαι παιδί της ποπ κουλτούρας, όπως θα διαπιστώσετε, την οποία υπερασπίζομαι μετά μανίας.
10. Η Λογοτεχνία είναι ενιαία ή επιδέχεται διακρίσεων;
Αν εξαιρέσει τη διαφορά μυθοπλασίας, ποίησης και δοκιμιακού λόγου, όλα τα υπόλοιπα είναι ένας μπούσουλας για να ξέρει πώς να ταξινομήσει ο βιβλιοπώλης τα βιβλία στον πάγκο. Μιλώ εκ πείρας, ως παλιά δισκοπώλισσα.
11. Υπάρχουν must read βιβλία; Ποια είναι για εσάς;
Δεν υπάρχουν must read βιβλία για μένα, γιατί η ανάγνωση είναι απόλαυση και στην απόλαυση δεν υπάρχουν δέοντα. Αλλά αν μου ζητήσεις κάποιος να του συστήσω μερικά βιβλία, θα μιλήσω μαζί του για να καταλάβω τι του ταιριάζει -πάλι η δισκοπώλισσα βγαίνει από μέσα μου.
Θα του σύστηνα να διαβάσει Ιούλιο Βερν και μερικούς δημιουργούς αυτού που ονομάσαμε επιστημονική φαντασία: Άλντους Χάξλεϊ, Τζορτζ Όργουελ, Φίλιπ Ντικ. Στη συνέχεια θα του πρότεινα τους κλασικούς Αμερικανούς συγγραφείς: Τζον Στάινμπεκ, Τζον Ντος Πάσος, Σκοτ Φιτζέραλντ, Κάρσον ΜακΚάλερς. Έλληνες, φυσικά: Τσίρκα και Ιωάννου, Μάρω Δούκα και Ιωάννα Καρυστιάνη, Γιάννη Μαρή, Δημήτρη Χατζή. Σταματήστε με!
Αλλά μόνο αφού τα ξεφυλλίσει, διαβάσει μια-δυο σελίδες στην τύχη. Δεν πιστεύω στα ιερά τέρατα της λογοτεχνίας και σκοπεύω να πεθάνω χωρίς να έχω διαβάσει τον Μαρσέλ Προυστ.
12. Πώς είναι να γράφεις στον καιρό της πολιτικής ορθότητας;
Ως αριστερή και φεμινίστρια που είμαι, ποτέ δεν ένιωσα την ανάγκη να αυτολογοκριθώ, ίσως επειδή έχω διδαχθεί παιδιόθεν να σέβομαι όλα τα ανθρώπινα πλάσματα, ανεξαρτήτως χρώματος, φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού και ταξικής προέλευσης. Και να σέβομαι εξίσου τα ζώα, να συμπληρώσω.
13. Γιατί οι Έλληνες γράφουν περισσότερο απ’ ό, τι διαβάζουν;
Ίσως επειδή νιώθουν την ανάγκη να μιλήσουν, να αφηγηθούν τις ιστορίες τους, να εκφράσουν τον τρόμο και την οργή τους για έναν κόσμο που έχει ξεφύγει από τον άξονά του. Ίσως γιατί κανείς δεν τους δίνει δημόσιο λόγο. Γιατί διαβάζουν λιγότερο; Δεν έχω απάντηση σ’ αυτό.
14. Πώς σας επηρεάζει η πολιτική επικαιρότητα;
Με επηρεάζει σε υπερβολικό βαθμό γιατί είμαι αυτό που ονομάζουμε «ζώον πολιτικό». Με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι, τα ζώα, ο πλανήτης, η εξέλιξη του πολιτισμού. Και ένας πλανήτης που αναφλέγεται και καταστρέφεται λόγω πολεμικών συρράξεων και κλιματικών συνθηκών, δεν αφήνει την ψυχή μου να ηρεμήσει. Ο πόνος και ο θρήνος των άλλων είναι και δικός μου πόνος.
15. Η Λογοτεχνία, τελικά, σας έχει αλλάξει τη ζωή;
Η λογοτεχνία με διαμόρφωσε όταν μεγάλωνα σαν παιδάκι στην Καλλιθέα της δεκαετίας του ’60. Καλλιέργησε τη φαντασία μου και την αγάπη μου για τα ταξίδια. Ακόνισε τη σκέψη μου, όταν άρχισα να διαβάζω αστυνομικά βιβλία. Με έμαθε να κατανοώ τη δομή του κόσμου μέσα από τα συγγράμματα των κλασικών του μαρξισμού αλλά και των νεότερων φιλοσόφων.
Ήταν και παραμένει η παρηγοριά μου όταν τα πράγματα ζορίζουν πολύ.
Γεννήθηκα το 1957 στην Καλλιθέα, και μεγάλωσα στη Νέα Σμύρνη.
Σπούδασα στη Νομική Σχολή Αθηνών (1975-1980) και παρότι πήρα άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, δεν ασχολήθηκα ποτέ με τα νομικά.
Για δεκαπέντε χρόνια είχα ένα κατάστημα δίσκων στη Νέα Σμύρνη.
Από το 1995 ασχολούμαι επαγγελματικά με τη μετάφραση λογοτεχνίας και δοκιμίων για την τέχνη και την ιστορία των πολιτικών κινημάτων. Αναφέρω ενδεικτικά συγγραφείς που έχω μεταφράσει έργα τους: Percival Everett, John Barth, Joyce Carol Oats, Dashiell Hammett, Jonathan Coe, Bob Dylan, Leonard Cohen, Ian Rankin, Graeme McCray Burnet, κα.
Από το 2011 γράφω μια σειρά αστυνομικών μυθιστορημάτων (Για μια χούφτα βινύλια, Έχουνε όλοι κακούς σκοπούς, Η συχνότητα του θανάτου, Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου, όλα στις εκδόσεις Μεταίχμιο).
Διηγήματά μου έχουν συμπεριληφθεί στη σειρά Ελληνικά Εγκλήματα 5, 6 και 7 (Καστανιώτης), Ο πρώτος σταθμός (Μεταίχμιο), κα. Τέλος, έχω γράψει δύο μουσικές μονογραφίες (Beatles, Clash, εκδόσεις Απόπειρα), και δύο δοκίμια, για την ιστορία του φεμινιστικού κινήματος τη δεκαετία του ’60 (Το φάντασμα μιας δεκαετίας, εκδόσεις Δελφίνι) και για το φλίπερ (Multiball: οκτώ κείμενα για το φλίπερ, εκδόσεις Αλεξάνδρεια).
Με ενδιαφέρει η ιστορία και η εξέλιξη της αστυνομικής λογοτεχνίας, ελληνικής και ξένης. Συνεργάζομαι γράφοντας κριτικές βιβλίων στη διαδικτυακή ιστοσελίδα bookpress.gr, ενώ κατά περιόδους έχω συνεργαστεί με τα περιοδικά Πολάρ και την ελληνική έκδοση του Rolling Stone.
