«Οβολός» (2026) – Κώστας Χαραλάμπους (σενάριο-σκηνοθεσία)
γράφει η Κλεονίκη Δρούγκα
*προσοχή spoiler
Υπάρχουν κινηματογραφικοί χαρακτήρες που διανύουν απόσταση, για να μεταμορφωθούν και άλλοι που χρειάζεται απλώς να συμπιεστούν στα άκρα, για να φανερώσουν ποιοι πραγματικά ήταν εξαρχής. Στον «Οβολό» ο Κώστας Χαραλάμπους επιλέγει αυτή τη δεύτερη, πιο αμείλικτη διαδρομή: ένα δραματουργικό τόξο όχι κάθαρσης, αλλά σκληρής αποκάλυψης των ανθρώπινων ορίων υπό ασφυκτική πίεση.
Τοποθετημένη στο γνώριμο τοπίο της ελληνικής οικονομικής κρίσης, η ταινία εκκινεί από ένα κλασικό δραματουργικό εύρημα: πέντε απολυμένοι συνάδελφοι κερδίζουν δύο εκατομμύρια ευρώ σε κοινό δελτίο Τζόκερ. Εκείνο όμως που υπόσχεται συλλογική σωτηρία μετατρέπεται ακαριαία σε ναρκοπέδιο. Το χρήμα λειτουργεί εδώ ως εργαστηριακός καταλύτης που απογυμνώνει τις προσωπικές άμυνες, αναδεικνύοντας την απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που έχουν οι ήρωες για τον εαυτό τους και σε όσα είναι διατεθειμένοι να πράξουν.
Η αφήγηση χτίζεται πάνω σε ένα πλέγμα συγκρουόμενων κινήτρων, όπου το καστ αναμετράται με ρόλους υψηλής ψυχολογικής έντασης.
Ο Πάνος Βλάχος (Λουκάς) αποτελεί τον δυναμικό πόλο της ιστορίας. Με νευρική σωματικότητα ενσαρκώνει έναν άνδρα που αντιλαμβάνεται τα κέρδη όχι απλώς ως πλουτισμό, αλλά ως καθυστερημένη αποκατάσταση μιας πληγωμένης αυταξίας, διολισθαίνοντας γρήγορα από το αίσθημα αδικίας στον κυνισμό της αυτοδικαίωσης. Στον αντίποδα, η Βιργινία Ταμπαροπούλου (Φωτεινή) κρατά μια λιτή, εσωστρεφή στάση, αποτυπώνοντας την προσπάθεια ενός τραυματισμένου ανθρώπου να βρει στην πίστη ανακούφιση από ένα δυσβάσταχτο παρελθόν. Δίπλα της, η Βάλια Παπακωνσταντίνου (Χριστίνα) ισορροπεί ανάμεσα στην εξωτερική σκληρότητα και την παιδική ανάγκη για πατρική επιβεβαίωση, ανακυκλώνοντας παλιές οικογενειακές αντιπαλότητες. Η Μαρία Οικονόμου (Μαρία) εισάγει την παράμετρο της ευθύνης απέναντι σε τρίτους, φωτίζοντας το διαχρονικό δίλημμα για το αν ένας δίκαιος σκοπός μπορεί να νομιμοποιήσει αμφίβολα μέσα.
Η κλιμάκωση της απόγνωσης προσωποποιείται στον χαρακτήρα, που υποδύεται ο Κωνσταντίνος Μπιμπής, ο οποίος αποφασίζει να διαβεί την κόκκινη γραμμή, καταφεύγοντας στην απαγωγή του παιδιού και στο σημείο αυτό η ταινία εγκαταλείπει οριστικά τη σφαίρα του απλού συμβιβασμού. Η πράξη του δεν πηγάζει από μια σαδιστική ή ψυχοπαθητική φύση, αλλά από έναν ασφυκτικό, αδιέξοδο πανικό επιβίωσης, γεγονός που την καθιστά διπλά ανατριχιαστική: ο χαρακτήρας λειτουργεί ως το «σημείο χωρίς επιστροφή» της ομάδας και εκλογικεύει το αδιανόητο, θεωρώντας ότι ο δικός του πόνος και η ανάγκη του νομιμοποιούν τη θυματοποίηση ενός αθώου πλάσματος. Με την κίνησή του αυτή, η ιστορία μετατρέπεται από ψυχολογικό δράμα δωματίου σε ένα ωμό, αγωνιώδες θρίλερ.
Ο Χαραλάμπους υποστηρίζει τη θεματική του μετατρέποντας τους εσωτερικούς χώρους σε κλειστοφοβικές παγίδες. Η κάμερα μένει επίμονα κοντά στα πρόσωπα, καταγράφοντας μικροσπασμούς και αμήχανες σιωπές, η φωτογραφία αποφεύγει τα κορεσμένα χρώματα, επιλέγοντας μια γήινη, ξεθωριασμένη παλέτα που παραπέμπει στη γκρίζα πραγματικότητα της εποχής και στην ψυχική εξάντληση των προσώπων. Παράλληλα, το μοντάζ επιταχύνει σταδιακά, καθώς ξεκινά από τη νωχελική ρουτίνα της ανεργίας και περνά σε κοφτές, νευρικές εναλλαγές καθώς η καχυποψία διαβρώνει την ομάδα.
Η ταινία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον αν αντιπαραβληθεί με τις κυρίαρχες κινηματογραφικές τάσεις της τελευταίας δεκαετίας. Στο σινεμά του Οικονομίδη (Το Μικρό Ψάρι, Η Μπαλάντα της Τρύπιας Καρδιάς), η σήψη, η ακραία λεκτική βία και ο αμοραλισμός είναι ενδημικά στοιχεία της καθημερινότητας. Αντίθετα, στον «Οβολό», η διαφθορά δεν είναι προκαταβολική· λειτουργεί ως σταδιακή φθορά. Οι ήρωες είναι καθημερινοί άνθρωποι των οποίων τα ηθικά αναχώματα καταρρέουν σταδιακά κάτω από το βάρος της απρόσμενης ευκαιρίας. Από την άλλη μεριά, ενώ το ρεύμα του Weird Wave επέλεξε την αλληγορία, τα ψυχρά γεωμετρικά κάδρα και τη σχεδόν κλινική αποξένωση, ο Χαραλάμπους παραμένει πιστός στον κλασικό ψυχολογικό ρεαλισμό, επενδύοντας στη συναισθηματική εμπλοκή του θεατή και στις συγκρούσεις χαρακτήρων.
Παρότι σε ορισμένα σημεία το σενάριο προδίδει μια σεναριακή αυστηρότητα ο «Οβολός» αποφεύγει τις εύκολες καθάρσεις, κανείς δεν μεταμορφώνεται μαγικά και όλοι φτάνουν μέχρι εκεί που τους επιτρέπουν τα τραύματα και οι αδυναμίες τους. Ο Χαραλάμπους κοιτάζει τους ήρωές του χωρίς να τους αθωώνει, αλλά και χωρίς να τους στερεί την ανθρώπινη διάστασή τους. Γιατί, τελικά, πίσω από τις πιο σκληρές επιλογές τους κρύβονται άνθρωποι φοβισμένοι, πληγωμένοι, απελπισμένοι, άνθρωποι που φτάνουν μέχρι εκεί που αντέχουν.
Και κάποιες φορές, λίγο παραπέρα.
