Το «Ματωμένο Φεγγάρι» (Blood Moon) είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα, που παρατηρείται κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης Σελήνης. Τότε, η Σελήνη αποκτά ένα βαθύ κόκκινο ή χάλκινο χρώμα, δημιουργώντας ένα μαγευτικό θέαμα στον νυχτερινό ουρανό.
Το φαινόμενο συμβαίνει όταν η Γη παρεμβάλλεται ακριβώς ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη, καλύπτοντας πλήρως το φεγγάρι με τη σκιά της. Το ηλιακό φως περνά μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης, όπου φιλτράρεται: το μπλε φως διασκορπίζεται, ενώ τα κόκκινα και πορτοκαλί μήκη κύματος συνεχίζουν την πορεία τους και φωτίζουν τη Σελήνη με τη χαρακτηριστική «ματωμένη» απόχρωση. Το ίδιο φαινόμενο είναι υπεύθυνο και για τα εντυπωσιακά κόκκινα χρώματα που βλέπουμε στην ανατολή και τη δύση του Ήλιου.
Η τροχιά της Σελήνης έχει μια μικρή κλίση σε σχέση με την τροχιά της Γης, γι’ αυτό και δεν συμβαίνει κάθε πανσέληνο ολική έκλειψη. Όταν όμως επιτευχθεί η απόλυτη ευθυγράμμιση, δημιουργείται η λεγόμενη «Ματωμένη Σελήνη», ένα θέαμα που συναρπάζει τους παρατηρητές εδώ και αιώνες.
Η επόμενη ολική έκλειψη Σελήνης αναμένεται στις 3 Μαρτίου 2026 και θα είναι η τελευταία που θα είναι ορατή από κάποιο σημείο της Γης μέχρι την Πρωτοχρονιά του 2028–2029.
Πόσο συχνά εμφανίζεται
Κατά μέσο όρο, πραγματοποιούνται δύο έως τέσσερις σεληνιακές εκλείψεις κάθε χρόνο, σύμφωνα με τη NASA. Ωστόσο, μόνο περίπου το 29% αυτών είναι ολικές εκλείψεις — δηλαδή εκείνες που δημιουργούν το φαινόμενο του «Ματωμένου Φεγγαριού». Σε κάθε συγκεκριμένη τοποθεσία της Γης, μια ολική έκλειψη Σελήνης είναι ορατή περίπου κάθε δυόμισι χρόνια.
Δεν προκαλούν όλες οι εκλείψεις το εντυπωσιακό κόκκινο αποτέλεσμα. Στις μερικές εκλείψεις, η σκιά της Γης καλύπτει μόνο ένα τμήμα της Σελήνης, χωρίς να την βυθίζει ολοκληρωτικά στη σκιά.
Οι αποχρώσεις και ο ρόλος της ατμόσφαιρας
Η ακριβής απόχρωση που θα πάρει η Σελήνη κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης εξαρτάται από τις συνθήκες στην ατμόσφαιρα της Γης. Η παρουσία ηφαιστειακής τέφρας, καπνού από πυρκαγιές, σκόνης ή αυξημένης ρύπανσης μπορεί να κάνει το φεγγάρι να φαίνεται πιο σκούρο ή πιο έντονα κόκκινο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σελήνη απομακρύνεται σταδιακά από τη Γη με ρυθμό περίπου τέσσερα εκατοστά τον χρόνο. Αν και οι ολικές εκλείψεις θα συνεχιστούν για εκατομμύρια χρόνια ακόμη, αυτή η κοσμική ευθυγράμμιση δεν θα είναι αιώνια.
