Αν έχεις δει να κυκλοφορεί στα social media μια ανάρτηση που λέει πως «η Ιρλανδία δίνει 1.500 ευρώ το μήνα σε καλλιτέχνες, μουσικούς και συγγραφείς για τρία χρόνια», κράτα μικρό καλάθι. Η είδηση έχει βάση, αλλά όχι ακριβώς έτσι.
Το σωστό είναι πως η Ιρλανδία τρέχει εδώ και το 2022 ένα πιλοτικό πρόγραμμα βασικού εισοδήματος για καλλιτέχνες, γνωστό ως Basic Income for the Arts (BIA). Περίπου 2.000 δημιουργοί επιλέχθηκαν να λαμβάνουν 325 ευρώ την εβδομάδα — δηλαδή γύρω στα 1.300–1.400 ευρώ τον μήνα — με σκοπό να έχουν οικονομική σταθερότητα και να αφοσιωθούν στη δουλειά τους χωρίς το άγχος του μεροκάματου.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε για τρεις χρονιές και θεωρήθηκε ένα από τα πιο τολμηρά κοινωνικά πειράματα στην Ευρώπη, αντιμετωπίζοντας τη δημιουργικότητα ως δημόσιο αγαθό. Η κυβέρνηση μάλιστα ανακοίνωσε πως σκοπεύει να το καθιερώσει μόνιμα από το 2026, αναγνωρίζοντας πως η τέχνη δεν μετριέται μόνο σε ευρώ, αλλά σε πολιτισμό, έκφραση και κοινωνική συνοχή.
Ισχύει ότι η Ιρλανδία στηρίζει οικονομικά καλλιτέχνες με μηνιαίο εισόδημα. Δεν ισχύει ακριβώς το νούμερο των 1.500 ευρώ ή η γενίκευση «όλοι οι καλλιτέχνες».
Πρόκειται για ένα στοχευμένο, πιλοτικό πρόγραμμα, που αν όλα πάνε καλά, ίσως γίνει το παράδειγμα για όλη την Ευρώπη.
