Γράφει ο Λάζαρος Γεροφώτης
Η ταινία Wasted Youth των Αργύρη Παπαδημητρόπουλου και Jan Vogel, που έκανε πρεμιέρα στις 26 Ιανουαρίου 2011 και άνοιξε επίσημα το Διεθνές Φεστιβάλ του Ρότερνταμ, αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα του σύγχρονου ελληνικού κοινωνικού σινεμά. Γυρισμένη χωρίς ολοκληρωμένο σενάριο, στηριγμένη σε αυτοσχεδιασμούς των ηθοποιών και σε μια χαλαρή αφηγηματική δομή, η ταινία αποτυπώνει με ωμό ρεαλισμό την Αθήνα της κρίσης: μια πόλη ζεστή, πυκνή, αντιφατική, βουτηγμένη σε μια αίσθηση ασφυξίας και υποβόσκουσας έντασης.
Η κάμερα ακολουθεί δύο παράλληλες ιστορίες. Από τη μία, ο Χάρης, ένας έφηβος skater, ζει την καθημερινότητά του μέσα στον καύσωνα, πηγαίνοντας από γειτονιά σε γειτονιά με τους φίλους του, αναζητώντας στιγμές ελευθερίας, ανεμελιάς και μικρών απολαύσεων. Από την άλλη, ο Βασίλης, ένας μεσήλικας αστυνομικός, εγκλωβισμένος σε μια ζωή που δεν τον ικανοποιεί, παλεύει να κρατήσει την οικογένειά του όρθια ενώ βρίσκεται στα πρόθυρα νευρικού κλονισμού. Το ψυχολογικό του φορτίο, η εργασιακή πίεση και η προσωπική του απομόνωση δημιουργούν μια εύθραυστη κατάσταση που σιγά-σιγά τον οδηγεί στα άκρα.
Οι δύο κόσμοι, της εφηβικής έκστασης και της ενήλικης κατάρρευσης, κινούνται παράλληλα μέχρι που αναπόφευκτα συγκρούονται. Το φινάλε, τραγικό και ανελέητο, δεν προσφέρει κάθαρση, μα λειτουργεί περισσότερο ως καθρέφτης μιας κοινωνίας που βράζει κάτω από την επιφάνεια. Η Αθήνα εμφανίζεται όχι απλώς ως σκηνικό αλλά ως ενεργός παράγοντας, μια πόλη-πλαίσιο κρίσης, σύγχυσης και χαμένης ισορροπίας.
Δεν είναι τυχαίο ότι Wasted Youth εμπνέεται από τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου το 2008, ένα γεγονός που συγκλόνισε τη χώρα και πυροδότησε κοινωνικές εκρήξεις. Η ταινία δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει πιστά την πραγματική ιστορία, αντ’ αυτού, μεταφέρει στο πανί το κλίμα της εποχής, το αίσθημα αδιεξόδου, τον θυμό που παρέμενε διάχυτος στην κοινωνία μετά την δολοφονία του 15χρονου. Έτσι, η επέτειος της 6ης Δεκεμβρίου λειτουργεί ως υπενθύμιση του πόσο βαθιά ριζωμένο είναι το τραύμα εκείνης της νύχτας στην ελληνική συλλογική μνήμη, ακριβώς όπως και στην κινηματογραφική αφήγηση του Wasted Youth, όπου μια τυχαία συνάντηση γίνεται καταλύτης καταστροφής.
Η ταινία, με τον γρήγορο ρυθμό της, τον σκληρό ρεαλισμό και τη ντοκιμαντερίστικη αίσθηση που προσδίδει η απουσία γραπτού σεναρίου, καταγράφει τη χαμένη νιότη και τη βαλτωμένη ενήλικη ζωή σαν δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Οι ερμηνείες των Χάρη Μάρκου, Ιερώνυμου Καλετσάνου, αλλά και των υπολοίπων ηθοποιών, συμβάλλουν σε μια ατμόσφαιρα αυθεντικότητας και υπόγειας έντασης. Σημαντική και με νόημα είναι και η παρουσία σε μικρούς ρόλους των σκηνοθετών Γιάννη Οικονομίδη και Σύλλα Τζουμέρκα.
Με βραβείο μοντάζ από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου και διεθνή αναγνώριση, το Wasted Youth παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις πιο χαρακτηριστικές ταινίες για την Ελλάδα της κρίσης. Και κάθε Δεκέμβρη, η σύνδεσή του με τη μνήμη του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου μας θυμίζει πως ο κινηματογράφος μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως τέχνη, αλλά και ως πράξη μνήμης —ως τρόπος να μιλήσουμε για όσα δεν πρέπει να ξεχνάμε.
