Σημαντικό μέρος του πακέτου μέτρων που αναμένεται να ανακοινωθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) εκτιμάται ότι θα αφορά τους συνταξιούχους, καθώς η πορεία του πληθωρισμού έχει περιορίσει την αγοραστική δύναμη των συντάξεων.
Η αύξηση 2,5% που δόθηκε στις συντάξεις τον Δεκέμβριο του 2025 δεν κατάφερε να καλύψει το αυξημένο κόστος ζωής, με τον ετήσιο πληθωρισμό να εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί μεταξύ 3,8% και 4%. Ακόμη πιο δύσκολη ήταν η κατάσταση για όσους διατηρούσαν προσωπική διαφορά, καθώς είδαν πολύ μικρότερη πραγματική αύξηση στις αποδοχές τους.
Μεγαλύτερες αυξήσεις στις συντάξεις από το 2027
Σύμφωνα με πληροφορίες, η αύξηση που θα εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027 αναμένεται να είναι υψηλότερη από τη φετινή, ενώ θα αφορά πλέον όλους τους συνταξιούχους, καθώς από την ίδια ημερομηνία καταργείται οριστικά η προσωπική διαφορά.
Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετες παρεμβάσεις, όπως:
- αύξηση της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο,
- αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), με στόχο να περιοριστούν οι στρεβλώσεις που επηρεάζουν τις υψηλότερες συντάξεις και την ανταποδοτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
Τι αυξάνει το δημοσιονομικό κόστος
Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν ήδη αυξήσει τις δημοσιονομικές δαπάνες που σχετίζονται με τις συντάξεις.
1. Υψηλότερος πληθωρισμός – μεγαλύτερες αυξήσεις
Οι αρχικές προβλέψεις του προϋπολογισμού έκαναν λόγο για πληθωρισμό 3,2% και ανάπτυξη 2%, γεγονός που θα οδηγούσε σε αύξηση συντάξεων περίπου 2,6%.
Ωστόσο, με τον πληθωρισμό να κινείται ήδη κοντά στο 4%, οι αυξήσεις εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν:
- στο 2,9% εάν η ανάπτυξη παραμείνει στο 2%,
- στο 2,8% εάν η ανάπτυξη περιοριστεί στο 1,8%.
Η διαφορά αυτή συνεπάγεται επιπλέον δημοσιονομικό κόστος από 70 έως 100 εκατ. ευρώ, το οποίο δεν είχε αρχικά προβλεφθεί.
2. Παρεμβάσεις στις συντάξεις χηρείας
Οι αλλαγές που προωθούνται στις συντάξεις χηρείας, καθώς και οι αυξήσεις που θα λάβουν περίπου 8.500 συνταξιούχοι του Δημοσίου από τον Σεπτέμβριο, υπολογίζεται ότι θα επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό κατά περίπου 50 εκατ. ευρώ.
3. Αυξημένη ετήσια οικονομική ενίσχυση
Από το 2027 έχει ήδη αποφασιστεί η αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης από 250 σε 300 ευρώ, ενώ διευρύνονται και τα εισοδηματικά κριτήρια, ώστε να ενταχθούν περίπου 418.000 επιπλέον συνταξιούχοι.
Το συνολικό κονδύλι για την καταβολή της ενίσχυσης μόνο στους συνταξιούχους εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 500 εκατ. ευρώ.
Στο τραπέζι αύξηση της ενίσχυσης στα 350 ευρώ
Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η περαιτέρω αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης από τα 300 στα 350 ευρώ.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση θα απαιτούσε επιπλέον 90 έως 100 εκατ. ευρώ, καθώς αφορά όχι μόνο συνταξιούχους αλλά και δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων και ανασφάλιστους υπερήλικες.
Το μέτρο θεωρείται ιδιαίτερα στοχευμένο, καθώς ενισχύει κυρίως όσους λαμβάνουν χαμηλές συντάξεις, οι οποίοι πλήττονται περισσότερο από τις αυξήσεις των τιμών. Παράλληλα, η ετήσια αυτή ενίσχυση αποκτά σταδιακά χαρακτηριστικά μιας άτυπης «13ης σύνταξης», ζήτημα που αποτελεί αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων
Παράλληλα εξετάζονται παρεμβάσεις στην ΕΑΣ, η οποία επιβάλλεται στις υψηλότερες συντάξεις.
Η εισφορά αφορά σήμερα κύριες συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ και, μετά τις αυξήσεις του 2027, το σχετικό όριο εκτιμάται ότι θα ανέλθει περίπου στα 1.509 ευρώ.
Στόχος των αλλαγών είναι να ενισχυθεί η ανταποδοτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς η ισχύουσα κλίμακα θεωρείται ότι μειώνει το πραγματικό όφελος για όσους έχουν υψηλότερες συντάξιμες αποδοχές.
Παραδείγματα αυξήσεων
Με αύξηση συντάξεων 2,8%:
- Συνταξιούχος με μικτή σύνταξη 1.200 ευρώ θα δει καθαρή μηνιαία αύξηση περίπου 25 ευρώ. Εφόσον καταστεί δικαιούχος της ετήσιας ενίσχυσης και αυτή αυξηθεί στα 350 ευρώ, η συνολική ετήσια ενίσχυση του εισοδήματός του θα υπερκαλύπτει τον προβλεπόμενο πληθωρισμό.
- Συνταξιούχος με μικτή σύνταξη 1.600 ευρώ θα λάβει καθαρή μηνιαία αύξηση περίπου 33 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται τυχόν αλλαγές στην ΕΑΣ.
