Με αφετηρία το εμβληματικό έργο των Ντάριο Φο και Φράνκα Ράμε, το «Ελεύθερο ζευγάρι» ανεβαίνει από την Art Loop στον Πολυχώρο Τέχνης Alte Fablon στη Θεσσαλονίκη, σε διασκευή και σκηνοθεσία της Εύης Σάρμη. Γραμμένο πριν από δεκαετίες αλλά εντυπωσιακά επίκαιρο, το έργο εξερευνά με καυστικό χιούμορ και αφοπλιστική ειλικρίνεια τα όρια της ελευθερίας μέσα σε μια σχέση, τις συγκρούσεις, τη ζήλια και τις λεπτές ισορροπίες εξουσίας ανάμεσα σε δύο ανθρώπους.
Στη σκηνή, η Έλενα Δαμίγου και η Κορνηλία Προκοπίου ενσαρκώνουν ένα ζευγάρι που δοκιμάζει τα όρια μιας «ανοιχτής» σχέσης, αποκαλύπτοντας τις αντιφάσεις, τους φόβους και τις επιθυμίες που κρύβονται πίσω από τη λέξη «ελευθερία». Με αφορμή την πρεμιέρα της παράστασης, μιλούν για τις προκλήσεις του έργου, τις προσωπικές τους σκέψεις γύρω από τις σύγχρονες σχέσεις και τις στιγμές στις πρόβες που λειτούργησαν σαν καθρέφτης της πραγματικής ζωής.
Το έργο γράφτηκε το 1983,αλλά μοιάζει εξαιρετικά σύγχρονο. Ποια στοιχεία του θεωρείτε πως το κάνουν τόσο επίκαιρο σήμερα;
Έλενα Δαμίγου: Το Ελεύθερο Ζευγάρι των Ντάριο Φο και Φράνκα Ράμε είναι ένα έργο που μιλά για την ερωτική σχέση δύο ανθρώπων, όποιοι κι αν είναι αυτοί και όποια μορφή σχέσης κι αν επιλέγουν να έχουν. Αυτό από μόνο του το κάνει διαχρονικό. Στο έργο βλέπουμε μια σχέση που διαπραγματεύεται ζητήματα εξουσίας, ζήλιας και τοξικότητας. Δύο άνθρωποι προσπαθούν να παλέψουν με τον χαρακτήρα τους, ενώ ταυτόχρονα προσπαθούν να κρατήσουν ο ένας τον άλλον κοντά τους. Μέσα από αυτή τη σύγκρουση τίθενται ερωτήματα για την ελευθερία μέσα στη σχέση, για την ελευθερία του ίδιου του εαυτού αλλά και για την αποδοχή του άλλου. Το πότε όμως αυτή η ελευθερία ξεπερνά τα όρια του σεβασμού και πότε γίνεται τοξική είναι ένα ζήτημα που αφορά όλους μας — σήμερα και, πιθανότατα, πάντα. Ίσως γι’ αυτό το έργο μπορεί να μεταφερθεί και σε διαφορετικά πλαίσια σχέσεων, όπως η δική μας επιλογή να παρουσιαστεί με ένα ομόφυλο ζευγάρι. Οι συγκρούσεις, οι φόβοι και οι ανάγκες για ελευθερία μέσα σε μια σχέση δεν έχουν φύλο — έχουν ανθρώπους.
Κορνηλία Προκοπίου: Τα προβλήματα στις ανθρώπινες και στη δική μας περίπτωση στις ερωτικές σχέσεις, μάλλον δεν αλλάζουν παρόλο που οι προσλαμβάνουσες μας αλλάζουν. Αυτά που νιώθουμε ο ένας για τον άλλο ίσως είναι τόσο πυρηνικά και καθοριστικα στις ζωές μας που ότι κι αν συμβαίνει γύρω μας συνεχίζουν να μας απασχολούν. Διαφορετικής νοοτροπίας άνθρωποι θα συνεχίσουν να διαπραγματευονται την έννοια της σχέσης, της δέσμευσης και αναγκαστικά μάλλον θα συγκρούονται ακόμα κι αν ο κόσμος αλλάζει. Επίσης δυστυχώς παραμένει επίκαιρο το ζήτημα δύο ομοφυλων ανθρώπων σε σχέση που υπάρχει στο δικό μας ανέβασμα, αν και δεν το αντιμετωπίζουμε ως μια “ειδική περίπτωση ” γιατί δεν είναι.
Στην πραγματική σας ζωή, θα τολμούσατε μια “ανοιχτή” σχέση ή το θέατρο είναι το πιο ασφαλές πεδίο για τέτοια πειράματα;
Έλενα Δαμίγου: Προσωπικά, θα έλεγα ότι μια “ανοιχτή” σχέση είναι πολύ απαιτητική και ίσως δύσκολη στην πραγματική ζωή. Σε ένα πλαίσιο όπου υπάρχει ειλικρίνεια, σεβασμός και αμοιβαία εμπιστοσύνη, θα το δοκίμαζα· έχει πάντα να κάνει με το ποιον έχεις απέναντί σου. Ωστόσο, παραμένει μια πρόκληση, γιατί απαιτεί να αντιμετωπίσεις τους φόβους και τα όριά σου, καθώς και τις συνήθειες που μας επιβάλλει η κοινωνία. Σαφώς, το θέατρο είναι ένα ασφαλές πεδίο για τέτοιου είδους πειράματα,· δοκιμάζουμε δυναμικές, ρόλους και συναισθήματα χωρίς προσωπικό κόστος, και μας κάνει —εμάς και το κοινό— να αναρωτιόμαστε τι θα μπορούσε να λειτουργεί και τι όχι σε μια σχέση.
Κορνηλία Προκοπίου: Οι σχέσεις όπως ορίζονται κατά τη γνώμη μου, δεδομένης της αποκλειστικότητας και της υποχρεωτικότητας είναι τελείως δικό μας κατασκεύασμα. Υπό συνθήκες θα το δοκίμαζα, μπορεί να αποβεί και πιο υγιής από μια σχέση συμβατική. Ας νιώθουμε όλοι ελεύθεροι να επαναπροσδιορίσουμε τι έχουμε ανάγκη από τους συντρόφους μας .
Υπήρξε στιγμή στις πρόβες που είπατε «ώπα, αυτό πονάει λίγο παραπάνω απ’ όσο περίμενα»; Τι ήταν αυτό;
Έλενα Δαμίγου: Σε ένα έργο όπως αυτό, που μιλά για τις ανθρώπινες σχέσεις, θεωρώ ότι όλοι θα βρίσκαμε κάτι από τον εαυτό μας. Νομίζω ότι η προσπάθειά μας να παλέψουμε για μια σχέση ή να κρατήσουμε ανθρώπους κοντά μας, χάνοντας όμως μέρος ή και ολόκληρο τον ίδιο μας τον εαυτό, είναι κάτι που θα μου μείνει έντονα από τις πρόβες.
Κορνηλία Προκοπίου: Ναι, ηταν πολλές στιγμές στις πρόβες που συνειδητοποίησα πόσο σκληρά συμπεριφερόμαστε στους συντρόφους μας. Μου αποκαλυφθηκε στις προβες οτι συμβίωση μπορεί να μας χαρίσει τοξικές καθημερινές στιγμές δυστυχίας, ακόμα κι αν αγαπιόμαστε. Επίσης είναι μια στιγμή στην παράσταση που η ηρωίδα μου μιλάει για τις προσδοκίες που έχουν οι άλλοι από μια γυναίκα, και πόσο νιώθει ανεπαρκής, μέτρια.
Ποια από τις δύο είναι πιο “επικίνδυνη” επί σκηνής;
Έλενα Δαμίγου: Και οι δύο χαρακτήρες είναι εξίσου επικίνδυνες επί σκηνής, καθώς χρησιμοποιούν χειριστικές συμπεριφορές για να διεκδικήσουν ό,τι θέλουν από τη σχέση — συμπεριφορές που θα μπορούσαν να συμβούν και στην πραγματική ζωή. Οι προσπάθειες και των δύο να δοκιμάσουν την ελευθερία και να ελέγξουν η μία την άλλη δημιουργούν ένταση και απρόβλεπτες καταστάσεις. Αυτές οι προσπάθειες, τις ωθούν να ξεπεράσουν τους εαυτούς τους, οδηγώντας σε μια χιουμοριστική, αλλά ταυτόχρονα συγκρουσιακή, αλληλεπίδραση που κάνει τη σχέση ζωντανή και καθηλωτική για το κοινό.
Κορνηλία Προκοπίου: Με διαφορετικό τρόπο είμαστε και οι δύο επικίνδυνες. Δεν μπορώ να αποφασίσω ποια είναι χειρότερη. Νομίζω ότι ο κάθε θεατής θα κρίνει με τελείως διαφορετικά κριτήρια και δε θα είναι ομόφωνη η απόφαση. Αυτό είναι ένα πολύ γοητευτικό στοιχείο του έργου.
Αν οι ηρωίδες μπορούσαν να μιλήσουν απευθείας στο κοινό μετά το τέλος, τι θα τους έλεγαν;
Έλενα Δαμίγου: Αν μπορούσα μετά το τέλος της παράστασης να μιλήσω στο κοινό, θα τους έλεγα πως όσα νιώθουμε, όσα θέλουμε και όσα φοβόμαστε — όλα έχουν χώρο μέσα σε μια σχέση. Κοιτάξτε τους ανθρώπους γύρω σας με θάρρος: θάρρος για εσάς και θάρρος για εκείνους που τους λείπει.
Κορνηλία Προκοπίου: Έχουν πει τόσα πολλά κατά τη διάρκεια, δεν ξέρω τι απομένει να πουν. Πάντως σίγουρα θα μιλούσαν η μια για την άλλη .
Το έργο μιλά για ελευθερία. Ποια είναι η πιο εγωιστική πράξη που μπορεί να βαφτιστεί «ελευθερία» μέσα σε μια σχέση;
Έλενα Δαμίγου: Νομίζω ότι η ελευθερία μπορεί πολύ εύκολα να παρεξηγηθεί μέσα σε μια σχέση. Όταν χρησιμοποιούμε την προσωπική μας ελευθερία για να “παραβιάζουμε” τα όρια του άλλου, να αγνοούμε τα συναισθήματά του και να μην υπολογίζουμε τις ανάγκες του, τότε παύει να είναι ελευθερία και μετατρέπεται σε μια πράξη εγωισμού.
Κορνηλία Προκοπίου: Μπορεί να είμαι άδικη αλλά αυτό που σκέφτομαι πρώτο είναι ο μη σεβασμός στον κοινό χώρο. Προφανώς δεν εννοώ την ακαταστασία (γιατί δε με παίρνει κιόλας).
Έχει τύχει να νιώσετε το κοινό να “παγώνει” σε κάποια ατάκα γιατί αναγνώρισε τον εαυτό του; Πώς διαχειρίζεστε αυτή τη στιγμή;
Έλενα Δαμίγου: Φαντάζομαι ότι ναι, θα υπάρξουν τέτοιες στιγμές, όπου το κοινό ίσως παγώσει σε μια ατάκα, γιατί θα αναγνωρίσει κάτι από τις δικές του εμπειρίες. Εκείνες τις στιγμές προσπαθούμε να μην τις φοβηθούμε, αλλά να τις αφήσουμε να υπάρξουν. Είναι στιγμές που μπορούν να λειτουργήσουν σαν καθρέφτης των ανθρώπινων σχέσεων.
Κορνηλία Προκοπίου: Προς τον παρόν μόνο οι συντελεστές παρακολουθούν, γιατί είμαστε σε τελική ευθεία προβών. Έντονες αντιδράσεις τους έχω παρατηρήσει σε στιγμές βίας , έκρηξης. Με την Έλενα, συνεχίζουμε κανονικά την παράσταση, δε μαζεύουμε τίποτα. Ίσα ίσα τέτοιες στιγμές νιώθουμε ότι κάτι που συμβαίνει επί σκηνής έχει αντίκτυπο, θυμίζει ίσως μια πραγματικότητα οπότε το κρατάμε. Στόχος της παράστασης κατά τη γνώμη μου δεν είναι να ωραιοποιήσει τις ερωτικές σχέσεις, αλλά να τις φανερώσει.
Αν έπρεπε να περιγράψετε την παράσταση με τρεις λέξεις που δεν είναι «έρωτας», «ελευθερία» και «σχέση», ποιες θα διαλέγατε;
Έλενα Δαμίγου: Θα έλεγα: όρια, σύγκρουση και σαρκασμός. Όρια, γιατί οι ηρωίδες δοκιμάζουν συνεχώς μέχρι πού μπορούν να φτάσουν μέσα στη σχέση. Σύγκρουση, γιατί οι χαρακτήρες συγκρούονται συνεχώς, όχι μόνο μεταξύ τους αλλά και με τους ίδιους τους φόβους και επιθυμίες τους. Και σαρκασμός, γιατί όλη αυτή η ένταση εκφράζεται μέσα από χιούμορ και ειρωνεία.
Κορνηλία Προκοπίου: Διαπραγμάτευση. Αρένα. Ξεμπρόστιασμα.
Πώς ήταν η συνεργασία σας με τη σκηνοθέτρια και δραματουργό Εύη Σάρμη; Τι καινούργιο σας έφερε στη διαδικασία των προβών;
Έλενα Δαμίγου: Η συνεργασία με την Ευή είναι καθ’ όλη τη διάρκεια πολύ δημιουργική και υποστηρικτική. Φέρνει απίστευτη ζωντάνια στην πρόβα .. δε σταματάει ποτέ. Είναι εκεί σε κάθε σκηνή για να δει πώς μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά, βλέποντας την παράσταση σαν ζωντανό οργανισμό, όπου κάθε μικρή αλληλεπίδραση μπορεί να αλλάξει την αλήθεια της σκηνής. Μεγάλη κουβέντα η αλήθεια — αλήθεια που αφορά εμάς, το έργο και φυσικά το κοινό. Σπάνια συναντάς ανθρώπους που δείχνουν τέτοια πίστη σε αυτό που κάνουν… και είναι αδύνατο να μην σε πάρουν μαζί τους
Κορνηλία Προκοπίου: Η αλήθεια είναι ότι είναι η τρίτη φορά που δουλεύω με την Εύη και το χαίρομαι πάρα πολύ. Είναι πρόβες με πάρα πολύ κέφι, πολύ χιούμορ και σοβαρότατη δουλειά. Η Εύη όταν σκηνοθετεί είναι πλήρως αφοσιωμένη, δεν ξέρω αν προλαβαίνει να σκεφτεί κάτι άλλο μες στη μέρα πέραν της παράστασης. Ως δραματουργό την θαυμάζω γιατί είναι τρομερά ανοιχτή και ανήσυχη ως προς την τελειοποίηση του κειμένου. Είναι σπουδαίο πράγμα που δε φοβάται να αλλάζει γνώμη. Σε αυτές τις πρόβες έμαθα πόσο όμορφο είναι να δουλεύουν πολλές πληθωρικές, έξυπνες γυναίκες μαζί. Με τη διάθεση και την ψυχραιμία της έφτιαξε μια ατμόσφαιρα χαράς και δουλειάς μαζί. Και αρκετής τρέλας. Νομίζω αυτό λειτούργησε τρομερά δημιουργικά για μένα. Είναι σπουδαίο να νιώθει ο ηθοποιός σύμμαχος με τον σκηνοθέτη.
Η Art Loop παρουσιάζει το θεατρικό έργο των Ντάριο Φο & Φράνκα Ράμε.«Ελεύθερο ζευγάρι» Διασκευή και Σκηνοθεσία Εύη Σάρμη
Από 14 Μαρτίου έως 5 Απριλίου 2026 κάθε Παρασκευή, Σάββατο στις 21:15 και την Κυριακή στις 19:15 στον Πολυχώρο Τέχνης Alte Fablon
Πολυχώρος Τέχνης Alte Fablon | Φιλίππου 71 & Χριστοπούλου – Θεσσαλονίκη | Τηλ: 2314014430
Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
Τι σημαίνει πραγματικά «ελεύθερη σχέση»; Και ποιος αντέχει την ελευθερία; Το εμβληματικό έργο «Ελεύθερο Ζευγάρι» των Ντάριο Φο & Φράνκα Ράμε επιστρέφει με μια σύγχρονη διασκευή σε σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία της Εύης Σαρμή.
Γραμμένο το 1977, παραμένει προκλητικά επίκαιρο, φωτίζοντας με οξύ χιούμορ και αφοπλιστική ειλικρίνεια τη δυναμική μιας σχέσης που αποφασίζει να γίνει «ανοιχτή», μόνο που η ελευθερία δεν μοιράζεται ποτέ ισότιμα.
Στη νέα εκδοχή, η ιστορία μεταφέρεται στο σήμερα: ταυτότητες, ρόλοι και βεβαιότητες επαναδιαπραγματεύονται, η πολιτική γλώσσα συναντά την καθημερινή φθορά, ενώ το χιούμορ συνυπάρχει με τη σύγκρουση και η πραγματικότητα κυριεύεται από το συναίσθημα.
Με έντονο ρυθμό, άμεση επικοινωνία με το κοινό και στοιχεία stand-up comedy, το «Ελεύθερο Ζευγάρι» αποδομεί τα στερεότυπα γύρω από τις σύγχρονες σχέσεις και φέρνει στο προσκήνιο την πιο δύσκολη πλευρά τους: την ευθύνη.
Η παράσταση δεν δίνει απαντήσεις· θέτει όμως ένα αβοήθητο ερώτημα: είναι η ελευθερία πράξη αγάπης ή μια ακόμη μορφή εξουσίας;
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία / Διασκευή κειμένου: Εύη Σαρμή
Πρωτότυπη μουσική σύνθεση – Τραγούδι: Έλσα Μουρατίδου
Σχεδιασμός φωτισμών: Αθηνά Μπανάβα
Διδασκαλία κίνησης: Δέσποινα Καπουλίτσα
Επιμέλεια σκηνικού χώρου: Μαρία Πατσιά
Κοστούμια: Έλλη Ναλμπάντη
Creative / Art / Φωτογραφίες / Σχεδιασμός αφίσας: Τάσος Θώμογλου
Σκηνοθεσία trailer: Τάσος Θώμογλου
Μοντάζ trailer: Αντιγόνη Ζούρκου
Στίχοι τραγουδιών: Χριστίνα Κωστάκη
Ερμηνεύει «Το τραγούδι του επιστήμονα»: Γιώργος Μάρκος
Συνεργάτης σκηνογράφος – Ειδικές κατασκευές: Θάνος Καρώνης
Βοηθός σκηνοθέτη: Νίκη Ζερβού
Οργάνωση παραγωγής – Επικοινωνία: Απόστολος Λιάπης
Παραγωγή: Art Loop
Επί σκηνής: Έλενα Δαμίγου, Κορνηλία Προκοπίου
Ιδιαίτερες ευχαριστίες: Στην Μελίνα Αλεξίου και στο Αλέκο Χαλκίδη για την ουσιαστική και πολύτιμη υποστήριξή τους.
ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
Από 14 Μαρτίου έως 5 Απριλίου 2026
Κάθε Παρασκευή, Σάββατο στις 21:15 και Κυριακή στις 19:15
Διάρκεια παράστασης
70 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
Κανονικό Εισιτήριο: 14 ευρώ
Εκπτωτικά Εισιτήρια: 12 ευρώ
(Φοιτητικό / Ανέργων / Πολυτέκνων / Άνω των 65 / ΑΜΕΑ )
Ατέλειες: 10 ευρώ
(Ηθοποιών και Σπουδαστών Δραματικών Σχολών)
ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
• Ηλεκτρονική αγορά εισιτηρίων:
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Πολυχώρος Τέχνης Alte Fablon
Δευτέρα – Παρασκευή 12:00 – 21:00
Απαραίτητη κράτηση λόγω περιορισμένων θέσεων.
Φιλίππου 71 & Χριστοπούλου Ι Θεσσαλονίκη 54635
Τηλ: 2314014430
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΗΝ Art Loop
f/b: https://www.facebook.com/artloop.gr/?locale=el_GR
Instagram: https://www.instagram.com/artloop.gr/
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟΝ ΠΟΛΥΧΩΡΟ ΤΕΧΝΗΣ ALTE FABLON
f/b: https://www.facebook.com/altefablonthessaloniki
Instagram: https://www.instagram.com/altefablon
site: https://altefablon.gr
