Κάθε χρόνο, μαζί με τα λαμπάκια, τους κουραμπιέδες και τις ουρές στα σούπερ μάρκετ, επιστρέφει και ο ίδιος κύκλος από χιλιοπαιγμένες χριστουγεννιάτικες επιτυχίες. Για κάποιους αυτό είναι παράδεισος – για άλλους, εφιάλτης.
Αν ανήκεις στην πρώτη κατηγορία, μάλλον σου φτιάχνει η διάθεση κάθε φορά που ακούς την αναγνωρίσιμη εισαγωγή των Pogues ή της Mariah Carey ενώ περπατάς στον διάδρομο με τα στολίδια. Αν πάλι τα Χριστούγεννα σου προκαλούν αλλεργία, πιθανότατα μετράς αντίστροφα για τη στιγμή που θα «χτυπήσει» το πρώτο υποχρεωτικό Jingle Bells της σεζόν.
Το πιο εκνευριστικό, φυσικά, είναι η επανάληψη. Δεν υπάρχει τρόπος να ξεφύγεις από Wham! ή East 17 μέσα στον Δεκέμβριο, και κάθε χρόνο χρειάζεται μια μικρή ψυχική προετοιμασία πριν ξαναβυθιστείς στην ίδια δεξαμενή τραγουδιών. Τα περισσότερα είναι παλιά κομμάτια – γεγονός που για κάποιους είναι μέρος της μαγείας, ενώ για άλλους μέρος του προβλήματος. Οτιδήποτε κυκλοφόρησε μετά το 2000 θεωρείται σχεδόν σπάνιο φαινόμενο στα ηχεία των γιορτών.
Για την ιστορία, το πιο πρόσφατο τραγούδι που κατάφερε να μπει στο top 20 των πιο παιγμένων χριστουγεννιάτικων κομματιών είναι το Millennium Prayer του Cliff Richard από το 2000. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Η νοσταλγία παίζει τεράστιο ρόλο, αλλά η εξήγηση φαίνεται να είναι πιο βαθιά.
Σύμφωνα με τον Paul Carr, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Ουαλίας, οι περισσότεροι απολαμβάνουμε μουσική των 70s κυρίως επειδή τη συνδέουμε με προσωπικές μνήμες. «Μεταφέρουμε αυτά τα τραγούδια στα παιδιά μας, τα ακούμε ξανά και ξανά, και τελικά δημιουργούν έναν κυκλικό αντίκτυπο ανάμεσα στις γενιές», αναφέρει στο WIRED.
Κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο λόγος που συγκεκριμένα τραγούδια γίνονται κλασικά βρίσκεται στη μελωδία ή στη θεματική τους, με τα πιο «γιορτινά» να έχουν το προβάδισμα. Άλλοι, όπως ο Darren Sproston από το Πανεπιστήμιο του Chester, θεωρούν πως αυτό δεν είναι καθολικός κανόνας. Υπάρχουν τραγούδια –όπως το Stay Another Day των East 17– που ούτε ιδιαίτερα χριστουγεννιάτικα είναι, ούτε γραμμένα για τη γιορτή, κι όμως ο κόσμος τα συνεχίζει να ταυτίζει με τον Δεκέμβριο.
Υπάρχει επίσης και το κλασικό επιχείρημα: «Τα παλιά τραγούδια είναι απλώς καλύτερα». Και, πράγματι, δύσκολα ξεπερνάς ένα Fairytale of New York. Όμως μια πιο απλή εξήγηση ίσως βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας: τα νέα τραγούδια δεν είχαν ακόμα τον χρόνο να γίνουν κλασικά.
Παραδείγματα; Το All I Want For Christmas Is You της Carey ή το Rockin’ Around the Christmas Tree της Brenda Lee δεν έγιναν αμέσως διαχρονικά. Χρειάστηκαν χρόνια για να καθιερωθούν ως βασικά συστατικά του χριστουγεννιάτικου soundtrack.
Τα τελευταία χρόνια αρκετοί καλλιτέχνες –από τον Ed Sheeran μέχρι την Ariana Grande– δοκίμασαν να δημιουργήσουν το «νέο μεγάλο χριστουγεννιάτικο hit». Μπορεί να εμφανίζονται που και που σε λίστες, αλλά δεν έχουν καταφέρει ακόμη να φτάσουν στο χρυσό status των αδιαμφισβήτητων κλασικών.
Ίσως επειδή δεν έχουν αποκτήσει ακόμη τη νοσταλγία που χρειάζεται. Ίσως επειδή οι άνθρωποι επιστρέφουν πάντα σε όσα έχουν χαρακτηριστεί ήδη “αιώνια”. Ίσως, τελικά, τα Χριστούγεννα να είναι μια γιορτή που ανήκει περισσότερο στο παρελθόν παρά στο παρόν – τουλάχιστον μουσικά.
Far Out Magazine
