γράφει ο Τάσος Γέροντας
Τεύκρος Μιχαηλίδης «Το καρέ με τις ντάμες». Εκδόσεις Ψυχογιός 2026.
Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης έχει δύο ιδιότητες: είναι μαθηματικός και συγγραφέας. Και ξέρει να αναμειγνύει αυτές τις δύο ιδιότητες με εξαιρετικά αποτελέσματα. Όταν μιλάει ή όταν γράφει για τα μαθηματικά, το κάνει με τόσο γοητευτικό τρόπο, που μπορεί να μαγέψει κάποιον που σιχαίνεται τα μαθηματικά. Κι όταν γράφει λογοτεχνία, βάζει μέσα τόσα μαθηματικά ώστε να προκαλεί και να μορφώνει ακόμα και τον πλέον αδαή αναγνώστη, χωρίς καθόλου να τον κουράζει ή να τον μπερδεύει.
Ένας συν τέσσερις φόνοι. Ο ένας, ο πρώτος, ήταν ξεκάθαρος: προφανής η ταυτότητα του δολοφόνου. Η επιβεβαίωση ήρθε όταν ο φονιάς βρέθηκε δολοφονημένος κι αυτός λίγα χιλιόμετρα παρακάτω. Όμως οι επόμενοι φόνοι; Διαφορετικοί τρόποι, άσχετα μεταξύ τους τα θύματα. Μόνο κοινό σημείο των θυμάτων: δεν ήταν μεταξύ των καλύτερων ανθρώπων του κόσμου. Πολλοί θα χάρηκαν με τον χαμό τους. Έμοιαζε με απόδοση δικαιοσύνης, εκεί που η επίσημη δικαιοσύνη τους χάιδευε.
Η παρατηρητικότητα και το μυαλό της Όλγας Πετροπούλου βρήκε και δεύτερο κοινό χαρακτηριστικό: σε κάθε φόνο με κάποιον τρόπο εμπλεκόταν κάποια γυναίκα. Και τελικά, αφού ενώσει προσεκτικά τα διάφορα ψήγματα στοιχείων, θα φτάσει στη λύση του προβλήματος.
Πέρα από μια ενδιαφέρουσα αστυνομική ιστορία, με πλοκή που διαρκώς εμπλουτίζεται με στοιχεία, αυτό το βιβλίο είναι ένα οξύ κοινωνικό και πολιτικό σχόλιο για τη δυσλειτουργία της δικαιοσύνης στη χώρα μας και για τους χρόνιους δεσμούς εξουσίας και δικαστών. Εξετάζει την ηθική πλευρά της αυτοδικίας ως μέσου αντιμετώπισης του εκφοβισμού, αλλά και απόδοσης της δικαιοσύνης. Παράλληλα ο συγγραφέας ασχολείται με την τεχνητή νοημοσύνη, τις δυνατότητές της αλλά και κάποιους ηθικούς προβληματισμούς για μερικές από τις εφαρμογές της.
Φυσικά το βιβλίο έχει και μαθηματικά! Εκτός από λίγες ενέσεις μαθηματικών, εδώ έχουμε περισσότερη ιστορία των μαθηματικών. Γίνεται αναφορά στη θέση της γυναίκας στις θετικές επιστήμες, ιδιαίτερα κατά το παρελθόν. Θα μάθουμε για τέσσερις σπουδαίες γυναίκες μαθηματικούς, οι οποίες έζησαν σε «λάθος εποχή». Πρόκειται για τις Έμμυ Νέτερ, Πανδροσίωνα, Γκαετάνο Ανιέζι και Μαριάμ Μιρζαχανί.
Σοβαρό το θέμα του βιβλίου, γίνεται κάπως πιο ανάλαφρο χάρη σε σκόρπιες αναφορές που προσωπικά μου άρεσαν πολύ. Για παράδειγμα, θα συναντήσουμε μια ΙΟΝ αμυγδάλου, θα «ακούσουμε» τον Neil Young και τον δίσκο του Greendale. Εξαιρετικές και με πολύ χρήσιμες πληροφορίες οι άφθονες υποσέλιδες σημειώσεις του συγγραφέα, είναι κι αυτές γραμμένες στο ίδιο παιχνιδιάρικο πνεύμα.
Ιδιαιτέρως θέλω να σημειώσω δύο συγκινητικές αναφορές του Μιχαηλίδη. Πρώτον, η αφιέρωση του βιβλίου στον Σέργιο Γκάκα, από τα ιδρυτικά μέλη της ΕΛΣΑΛ (Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας), ο οποίος πέθανε τον Σεπτέμβριο του 2024. Και δεύτερον, η αναφορά στο αγαπημένο καφέ του Κώστα Καλφόπουλου, επίσης μέλους της ΕΛΣΑΛ, ο οποίος πέθανε τον Ιούλιο του 2023. Η απουσία αμφοτέρων είναι αισθητή στον χώρο της ελληνικής αστυνομικής λογοτεχνίας.
Αξιανάγνωστο λίαν! Απολαυστικό και διδακτικό, που προσφέρει ερεθίσματα για προβληματισμό.
