To MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και το έργο “Ομπρέλες”. Φωτ. Αντώνης Βλάχος.
Ένα νέο κεφάλαιο ξεκινά για το υδροκινητικό έργο τέχνης «Ομπρέλες» του Γιώργου Ζογγολόπουλου, το οποίο κοσμεί τον εξωτερικό χώρο του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη. Το γλυπτό-ορόσημο της πόλης εισέρχεται σε φάση πλήρους αποκατάστασης, σηματοδοτώντας την ανανέωση ενός από τα πιο αγαπημένα έργα του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού.
Το υδροκινητικό αυτό έργο, που συνδυάζει τον δυναμισμό του νερού, την εικαστική λιτότητα των μορφών και την αρμονία του ήχου, θα υποβληθεί σε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα συντήρησης και τεχνολογικής αναβάθμισης. Η δράση πραγματοποιείται χάρη στη στρατηγική συνεργασία μεταξύ του MOMus και της ΕΥΑΘ Α.Ε., με την υποστήριξη του Ιδρύματος Παπαγεωργίου, της Deloitte Greece και του Σταύρου Ανδρεάδη.
Κωνσταντίνος Ιγνατιάδης (1958, Ελλάδα), Πορτρέτο του Γιώργου Ζογγολόπουλου, 1992, φωτογραφία, 42×42 εκ. Δωρεά του καλλιτέχνη (2006)
Οι εργασίες αποκατάστασης, που προγραμματίζεται να ολοκληρωθούν έως το φθινόπωρο του 2025, περιλαμβάνουν τον καθαρισμό των ανοξείδωτων επιφανειών, την ανακαίνιση του υδροκινητικού μηχανισμού και τη βελτίωση του συνολικού τεχνικού συστήματος του έργου. Την επίβλεψη της συντήρησης έχει αναλάβει το Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου, εξασφαλίζοντας ότι οι παρεμβάσεις θα γίνουν με απόλυτο σεβασμό στην καλλιτεχνική του πρόθεση.
Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος του ΔΣ του MOMus, Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος, «η υποστήριξη του ιδιωτικού τομέα αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας για τη διαφύλαξη της δημόσιας τέχνης και της πολιτιστικής μας ταυτότητας».
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της ΕΥΑΘ Α.Ε., Άγις Μ. Παπαδόπουλος, επεσήμανε τη διττή σημασία της πρωτοβουλίας: «Η ΕΥΑΘ επενδύει στην πολιτιστική υποδομή της Θεσσαλονίκης, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη σύνδεση της τεχνικής γνώσης με την τέχνη».
Οι «Ομπρέλες» εγκαταστάθηκαν το 1993 στην είσοδο του (τότε) Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, μετά την παρουσίασή τους στην Μπιενάλε της Βενετίας ως εθνική συμμετοχή. Η τοποθέτηση έγινε υπό την καθοδήγηση του ίδιου του καλλιτέχνη, σε συνεργασία με την τεχνική υπηρεσία της ΔΕΘ και το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ.
Το έργο εντάχθηκε οριστικά στη συλλογή του μουσείου το 1996, με τη στήριξη ιδιωτών συλλεκτών, και από τότε έχει ταυτιστεί με την εικόνα του σύγχρονου δημόσιου χώρου της Θεσσαλονίκης.
Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος (1903–2004) υπήρξε μια εμβληματική μορφή της ελληνικής τέχνης, με έργο που εκτείνεται από τη γλυπτική και τη ζωγραφική έως την αρχιτεκτονική. Ιδιαίτερη θέση στο έργο του κατέχει η διερεύνηση της σχέσης τέχνης και τεχνολογίας — ένα πεδίο στο οποίο πειραματίστηκε συστηματικά, ιδιαίτερα μέσω της υδροκινητικής γλυπτικής.
Η καλλιτεχνική του προσέγγιση συνδύαζε τον μινιμαλισμό της μορφής με την αέναη κίνηση και την ηχητική εμπειρία, προσκαλώντας τον θεατή σε μια βιωματική σχέση με το έργο τέχνης. Οι «Ομπρέλες» αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της σκέψης — ένα γλυπτό που δεν αρκείται στη στατικότητα, αλλά «αναπνέει» με τον χώρο και τον χρόνο.
Χειρόγραφες σημειώσεις του Γιώργου Ζογγολόπουλου.
Η επερχόμενη αποκατάσταση των «Ομπρελών» είναι κάτι περισσότερο από μια τεχνική παρέμβαση. Πρόκειται για μια πράξη πολιτιστικής ευθύνης, που εξασφαλίζει τη μακροχρόνια βιωσιμότητα ενός έργου-συμβόλου. Σε μια εποχή που η δημόσια τέχνη δοκιμάζεται, τέτοιες πρωτοβουλίες υπενθυμίζουν τη σημασία της φροντίδας για την πολιτιστική κληρονομιά.
Οι ανανεωμένες «Ομπρέλες» θα είναι και πάλι έτοιμες να σταθούν απέναντι στο φως, τη βροχή και τον άνεμο — όχι μόνο ως γλυπτό, αλλά ως ζωντανή εμπειρία για την πόλη.
