Η εικόνα που διαμορφώνεται στα πανεπιστήμια της Ευρώπης παρουσιάζει ένα ενδιαφέρον παράδοξο: οι γυναίκες έχουν πλέον σαφές αριθμητικό προβάδισμα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, όμως οι επιλογές ανδρών και γυναικών εξακολουθούν να διαφέρουν αισθητά σε αρκετούς κλάδους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, οι δημοφιλέστερες σπουδές στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνδέονται με τις επιχειρήσεις, τη διοίκηση και τη Νομική, ενώ ιδιαίτερα έντονη είναι η παρουσία των γυναικών μεταξύ των αποφοίτων.
19,1 εκατομμύρια φοιτητές στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Το 2024 στην ΕΕ φοιτούσαν συνολικά 19,1 εκατομμύρια άνθρωποι στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Από αυτούς, το 59% σπούδαζε για την απόκτηση πανεπιστημιακού πτυχίου, ενώ το 29,4% παρακολουθούσε μεταπτυχιακές σπουδές. Ένα μικρότερο ποσοστό, 3,8%, βρισκόταν σε επίπεδο διδακτορικών σπουδών.
Συνολικά, οι φοιτητές σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο αντιπροσώπευαν το 88,4% του συνόλου.
Τα υψηλότερα ποσοστά φοιτητών σε αυτά τα δύο επίπεδα καταγράφηκαν στην Πολωνία, τη Βουλγαρία, τη Λιθουανία, την Κροατία και την Ιταλία, ενώ ιδιαίτερα υψηλή ήταν και η αντίστοιχη αναλογία στην Ελλάδα, όπου έφτασε το 96,1%.
Οι σπουδές που προτιμούν περισσότερο
Από όλους τους κλάδους σπουδών, στην κορυφή βρίσκονται οι επιχειρήσεις, η διοίκηση και η Νομική, καθώς συγκεντρώνουν το 22% όλων των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ.
Ακολουθούν οι τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, της μηχανικής και των κατασκευών, ενώ σημαντική θέση καταλαμβάνουν και οι τέχνες και ανθρωπιστικές επιστήμες.
Η εικόνα είναι αντίστοιχη και όταν εξετάζονται τα πτυχία που απονέμονται. Οι σπουδές στις επιχειρήσεις, τη διοίκηση και το δίκαιο αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο του συνόλου των πτυχίων που απονέμονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι γυναίκες είναι περισσότερες από τους άνδρες
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο, ωστόσο, βρίσκεται στους αποφοίτους.
Κατά το 2024, περίπου 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι ολοκλήρωσαν σπουδές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ. Από αυτούς, περίπου 2,6 εκατομμύρια ήταν γυναίκες και 1,9 εκατομμύρια άνδρες.
Με άλλα λόγια, οι γυναίκες αντιπροσώπευαν περίπου το 58% όλων των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Η ίδια τάση καταγράφεται και στην Ελλάδα, όπου οι γυναίκες αποτελούσαν περίπου το 60% των αποφοίτων.
Το προβάδισμα των γυναικών δεν περιορίζεται, μάλιστα, σε έναν συγκεκριμένο κλάδο. Αντίθετα, παρατηρείται στην πλειονότητα των γνωστικών αντικειμένων.
Σε ποιους κλάδους υπερέχουν οι γυναίκες
Ένα σημαντικό ποσοστό των γυναικών αποφοίτων είχε ολοκληρώσει σπουδές στις επιχειρήσεις, τη διοίκηση και τη Νομική. Συγκεκριμένα, οι γυναίκες απόφοιτοι αυτών των κλάδων αντιπροσώπευαν το 14,5% του συνόλου των αποφοίτων, έναντι 10,6% για τους άνδρες.
Ιδιαίτερα έντονη είναι επίσης η γυναικεία παρουσία στον χώρο της Υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας, όπου οι γυναίκες απόφοιτοι αντιπροσώπευαν το 11,1% του συνόλου.
Στον αντίποδα, στους άνδρες εμφανίζεται ισχυρότερη παρουσία στους κλάδους της μηχανικής, της μεταποίησης και των κατασκευών, οι οποίοι συγκέντρωναν το 10% του συνόλου των αποφοίτων.
Σε ορισμένους τομείς, πάντως, η εικόνα είναι περισσότερο ισορροπημένη. Παρόμοιος αριθμός ανδρών και γυναικών αποφοίτων καταγράφηκε στη γεωργία, τη δασοκομία, την αλιεία και την κτηνιατρική, καθώς και στον ευρύτερο τομέα των υπηρεσιών.
Η μεγάλη διαφορά βρίσκεται στην Πληροφορική
Αν υπάρχει ένας κλάδος όπου το χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει ιδιαίτερα έντονο, αυτός είναι οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών.
Εκεί ο αριθμός των ανδρών αποφοίτων ήταν 3,7 φορές μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο αριθμό των γυναικών.
Έτσι, ενώ οι γυναίκες έχουν καταφέρει να αποκτήσουν σαφές προβάδισμα στον συνολικό αριθμό των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι επιλογές σπουδών εξακολουθούν να παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα δύο φύλα.
Τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν, επομένως, μια Ευρώπη στην οποία οι γυναίκες έχουν πλέον ισχυρή παρουσία στα πανεπιστήμια, χωρίς όμως το εκπαιδευτικό τοπίο να έχει πάψει να χαρακτηρίζεται από έντονες έμφυλες διαφορές στις επιλογές γνωστικών αντικειμένων.
