Μία μέρα, ψάχνοντας κάτι να δω στο Cinobo, πέτυχα την ταινία «How to Have Sex» της Μόλλυ Μάννινγκ Γουόκερ. Ο τίτλος μου τράβηξε την περιέργεια, οπότε διάβασα την περιγραφή και, πιστεύοντας ότι θα παρακολουθήσω κάτι σχετικά ανάλαφρο για τις καλοκαιρινές διακοπές με κάποιο twist, διαψεύστηκα. Το ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι, χωρίς να γνωρίζω εκ των προτέρων τι πρόκειται να συμβεί, καθ’ όλη την ταινία χτιζόταν μια ατμόσφαιρα που με προετοίμαζε για τη στιγμή αυτή.
Ίσως αυτή η ταινία κατάφερε να με επηρεάσει τόσο βαθιά και να μου ανακατέψει το στομάχι κατά τη θέασή της, γιατί είναι ένα έργο το οποίο λειτουργεί σαν ντοκιμαντέρ που αναδεικνύει την άχαρη μετάβαση στη σεξουαλική ενηλικίωση των κοριτσιών. Έτσι, ακόμα και αν κάποια κοπέλα δεν έχει βιώσει σεξουαλική παρενόχληση, θα εντοπίσει κομμάτια στην αφήγηση με τα οποία σίγουρα θα ταυτιστεί, καθώς είναι μέρος μιας συλλογικής εμπειρίας. Από την άλλη, ο τίτλος, όπως προανέφερα, είναι η καλύτερη παγίδα, διότι λειτουργεί παραπλανητικά. Ωστόσο, σύμφωνα με τη σκηνοθέτρια, το «How» εξηγεί πώς έχουμε μάθει, σαν κοινωνία, να κάνουμε σεξ και καλεί τον θεατή να επανεξετάσει όσα θεωρούσε δεδομένα. Η αμεσότητα της ταινίας είναι και το πιο πολύτιμο στοιχείο της. Ο κοινωνικός σχολιασμός πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα γίνεται μέσα από την απεικόνιση ενός γεγονότος. Κανείς δεν παρουσιάζεται ως ο «κακός», αφήνοντας έτσι τους θεατές να προβληματιστούν και, ίσως, να δουν τους εαυτούς τους μέσα από τους χαρακτήρες.
Η ταινία ξεκινάει ως μια τυπική ταινία για τις καλοκαιρινές διακοπές με στόχο την καλοπέραση. Τρία 16χρονα κορίτσια από την Αγγλία αποφασίζουν να περάσουν τις τελευταίες τους διακοπές πριν από το πανεπιστήμιο στα Μάλια της Κρήτης. Είναι αποφασισμένες να ζήσουν την εμπειρία στο έπακρο, με ό,τι μπορεί να περιλαμβάνει αυτό. Συνεχόμενα μεθύσια, ελάχιστος ύπνος, σεξ και ατελείωτο κλάμπινγκ. Μάλιστα, ανταγωνίζονται η μία την άλλη για το ποια θα έχει τις περισσότερες σεξουαλικές επαφές. Για την Τάρα, το να κάνει σεξ έχει μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς δεν το έχει ξανακάνει. Σύντομα γνωρίζουν μια παρέα από το ξενοδοχείο τους και από εκεί και έπειτα τα πράγματα μπερδεύονται.
Όπως αναφέρει η σκηνοθέτρια, η πίεση που ασκεί η κοινωνία στα μέλη της γύρω από το σεξ είναι ασφυκτική. Έχουμε δομήσει ένα format το οποίο στην πραγματικότητα δεν εξυπηρετεί κανέναν. Η ανεμελιά, τα πάρτι, το σεξ και το αλκοόλ πράγματι μπορεί να είναι πολύ ευχάριστα, όμως σε αυτές τις καταστάσεις τα πράγματα μπορεί να γίνουν από ξέγνοιαστα σε επικίνδυνα μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου. Όταν είσαι έφηβη και δεν έχεις βρει ακόμη δύναμη και αυτοπεποίθηση, συχνά νιώθεις μια υποχρέωση να είσαι επιθυμητή στους άντρες, εξυπηρετώντας το male gaze, χωρίς στην πραγματικότητα να έχεις συνείδηση αυτής της ενέργειας. Αυτό μπορεί να σε οδηγήσει στο να κάνεις πράγματα με τα οποία δεν νιώθεις πραγματικά άνετα και ο εαυτός σου, κάπως σαν να δίνεις μια παράσταση. Το σεξ, κυρίως στο λύκειο, αντιμετωπίζεται σαν αγώνας δρόμου που όλοι τρέχουν και, αν δεν το έχεις κάνει κι εσύ, βρίσκεσαι στο περιθώριο και έχεις μείνει πίσω. Μέσα σε αυτόν τον πανικό, κορίτσια που έχουν την επιθυμία να το κάνουν με τους δικούς τους όρους συμβιβάζονται για να μην έχουν άλλο αυτό το βάρος. Τις περισσότερες φορές αυτό δεν είναι μια ευχάριστη εμπειρία και το μετανιώνουν. Παράλληλα, η ταινία αποτυπώνει το πώς συχνά οι παραβιαστικές συμπεριφορές κανονικοποιούνται και δικαιολογούνται μέσα σε μια παρέα αγοριών.
Παρά το γεγονός ότι είχα παρακολουθήσει ήδη δύο ταινίες με παρόμοιες θεματικές («Spring Breakers», «Liberated: The New Sexual Revolution»), η συγκεκριμένη ταινία κατάφερε να με ταρακουνήσει περισσότερο από κάθε άλλη εξαιτίας της αμεσότητάς της. Η ερμηνεία της Μία ΜακΚένα-Μπρους και τα κοντινά πλάνα στις εκφράσεις και στη στάση του σώματός της αποτυπώνουν εξαιρετικά την ψυχολογία της Τάρας. Στην αρχή της ταινίας βλέπουμε την Τάρα πολύ ενθουσιασμένη και χαρούμενη για αυτές τις διακοπές. Ως προς τον χαρακτήρα της, φαίνεται να είναι εύθυμη, αισιόδοξη, αλλά να μην πιστεύει ακόμη τόσο πολύ στον εαυτό της. Την βλέπουμε να προσπαθεί να προσαρμοστεί στο κλίμα που επικρατεί και να μοιάσει στον σεξουαλικά απελευθερωμένο περίγυρό της. Φαίνεται επίσης ότι, για να προχωρήσει, έχει ανάγκη να νιώσει οικειότητα. Το κομβικό σημείο της ταινίας συμβαίνει ένα βράδυ στην παραλία, κατά το οποίο η Τάρα κάνει σεξ με ένα αγόρι από την παρέα που γνώρισαν. Όλη η σκηνή είναι αμήχανη και απότομη. Η Τάρα είναι σφιγμένη και διστακτική, του ζητάει μάλιστα να σταματήσει τα «πειράγματά» του. Εν τέλει, όμως, του λέει ναι. Γιατί νιώθει όμως άσχημα μετά; Ήταν κάποιος που ήθελε να το κάνει και τον έβρισκε όμορφο. Τόσο η Τάρα όσο και το ίδιο το κοινό δυσκολεύονται να προσδιορίσουν τι συνέβη, όμως το συναίσθημα που αφήνει αυτή η σκηνή μόνο ευχάριστο δεν είναι.
Μετά από αυτό το συμβάν, η Τάρα φαίνεται να χάνει τη ζωντάνια και την όρεξή της. Φαίνεται υποτονική και στεναχωρημένη. Όταν οι φίλες της τη ρωτάνε για το πώς ήταν, προτιμάει να μην τους πει πολλά και να τους πει ψέματα. Προτιμάει να μείνει σπίτι και οι φίλοι της τη θεωρούν ξενέρωτη. Η αντίθεση στην απεικόνιση της ψυχολογίας της Τάρας και των φίλων της είναι πολύ δυνατό στοιχείο. Δείχνει ότι ο κόσμος γύρω σου προχωράει, ακόμη και αν εσύ ο ίδιος χρειάζεσαι μια παύση για να επεξεργαστείς κάποια πράγματα.
Την επόμενη μέρα συμβαίνει κάτι το οποίο είναι ξεκάθαρο και τραυματίζει διπλά την Τάρα. Οι συνθήκες κατά τις οποίες συνέβη δεν είναι αμφισβητήσιμες και σε αυτό το σημείο αποδίδεται αυτό το οποίο χτιζόταν σε όλη την ταινία.
Την ταινία αυτή δεν την απόλαυσα. Αντιθέτως, έμοιαζε περισσότερο με ταινία τρόμου παρά με το ανέμελο coming-of-age story που είχα στο μυαλό μου. Όμως θα την πρότεινα στον καθένα. Οι σκηνοθετικές επιλογές σε βάζουν μέσα στην εμπειρία και δεν μπορείς να τραβήξεις το βλέμμα σου, όσο και αν το θέλεις. Ο ρεαλισμός της, με τις φυσικές ερμηνείες, τα κοντινά πλάνα και τις σιωπές, δεν σου επιτρέπει απλώς να την παρακολουθήσεις, αλλά να τη νιώσεις.
Η αξία της ταινίας βρίσκεται στο ότι ανοίγει συζητήσεις με τις οποίες δεν είμαστε εξοικειωμένοι. Μέσα από την ταινία πολλοί άνθρωποι κατάφεραν να ονοματίσουν τις εμπειρίες τους. Αναδείχθηκε ότι δεν υπάρχει απλά το ναι και το όχι. Το πιο τρομακτικό κομμάτι είναι ότι ο θύτης δεν παρουσιάστηκε σαν τέρας, αλλά σαν ένα αγόρι που ήταν μαθημένο να λειτουργεί κατ’ αυτόν τον τρόπο.
