Γράφει η Φανή Εμμανουήλ
Η νέα ταινία του Richard Linklater, Blue Moon, μοιάζει με θεατρικό chamber piece. Είναι ένα έργο φαινομενικά απλό σε σύλληψη, αλλά σύνθετο σε συναίσθημα και δομή. Βρισκόμαστε στη Νέα Υόρκη του 1943, τη νύχτα της θριαμβευτικής πρεμιέρας του Oklahoma!, του πρώτου έργου του Richard Rodgers με τον Oscar Hammerstein II. Μια στιγμή που σηματοδοτούσε την αρχή μιας νέας εποχής για το μουσικό θέατρο και αναπόφευκτα, το τέλος μιας άλλης. Μέχρι πρότινος, ο Rodgers συνεργαζόταν με τον Lorenz Hart, συνδημιουργώντας κομμάτια που θα όριζαν το American Songbook όπως: Bewitched, Bothered and Bewildered, My Funny Valentine και Falling in Love With Love μεταξύ άλλων. Όμως η επιτυχία του Oklahoma! επιβεβαιώνει σιωπηλά αυτό που ο Hart φοβάται να παραδεχθεί, πως ο Rodgers μπορεί πλέον να προχωρήσει χωρίς εκείνον.
Αντί να ακολουθήσει τα φώτα και το θρίαμβο εκείνης της νύχτας, η κάμερα στρέφεται στο Sardi’s, το μπαρ-καταφύγιο των καλλιτεχνών, όπου ο Lorenz Hart, εμφανώς χαμένος στο ποτό και τις αναμνήσεις μιας ένδοξης εποχής, περιμένει να καταφτάσουν οι θεατράνθρωποι και να ξεκινήσουν οι εορτασμοί. Ο Ethan Hawke παραδίδει μία από τις πιο ώριμες ερμηνείες της καριέρας του. Μελετημένος στην κίνηση και στον λόγο, σχεδόν αγνώριστος, αποτυπώνει έναν άνθρωπο παγιδευμένο ανάμεσα στο μύθο και την κατάρρευση.
O Lorenz Hart είναι ένας ήρωας εσωτερικά ραγισμένος, ευφυής αλλά καυστικός, γοητευτικός και συνάμα καταστροφικός, που όμως παραμένει απολαυστικός ως δραματικός πυρήνας. Η ταινία παρακολουθεί την προσπάθειά του να πείσει τον εαυτό του πως η εποχή του δεν έχει περάσει, ενώ εμείς γνωρίζουμε ότι το τέλος του βρίσκεται μόλις οκτώ μήνες μακριά, ένα βάρος που χρωματίζει κάθε σκηνή με σιωπηλή τραγικότητα. Η ερμηνεία του ισορροπεί ανάμεσα στο κωμικό και στο τραγικό, αποκαλύπτοντας με λεπτότητα έναν άνθρωπο που γνωρίζει ότι η δημιουργική του ακμή έχει παρέλθει, όσο και αν αρνείται να το αποδεχτεί.
Η συναισθηματική κορύφωση της ταινίας βρίσκεται στη σχέση του Hart με την Elizabeth Wieland (Margaret Qualley), τη νεαρή μαθήτριά του, αντικείμενο πλατωνικού έρωτα και πηγή θαλπωρής. Η Qualley φέρει μια παλιομοδίτικη κομψότητα και μια εκλεπτυσμένη ευαισθησία που υπηρετεί εξαίσια το ρόλο, και η δυναμική τους γεννά έναν από τους πιο σπαρακτικούς διαλόγους της πρόσφατης φιλμικής μνήμης. Η συνειδητοποίηση πως «ποτέ κανείς δεν τον αγάπησε τόσο» ανοίγει μια πληγή που ως τότε κρυβόταν πίσω από ευφυολογήματα και αλκοόλ. Ο Hart υπήρξε το όνομα πίσω από αμέτρητα ρομαντικά τραγούδια, ο ίδιος όμως έζησε στην περιφέρεια των δικών του ιστοριών, ποτέ στον πυρήνα.
Ο Linklater χρησιμοποιεί τον περιορισμένο χώρο σχεδόν σαν θεατρική σκηνή. Οι στατικές λήψεις κρατούν τον Hart παρόντα ακόμη και όταν δεν μιλά, ενώ ο Shane F. Kelly φωτίζει τα πρόσωπα με ζεστή, νοσταλγική φωτογραφία. Το σενάριο, βασισμένο στην αλληλογραφία Hart–Wieland, αναπτύσσει ένα πολύπλευρο πορτρέτο ενός ανθρώπου που υπήρξε λαμπερός, αλλά κουβαλούσε μέσα του μια βαθιά δυσθυμία. Όμως, παρά την τραγικότητα που κουβαλά, το κοινό δεν τον λυπάται. Αντίθετα τον παρακολουθούμε, ίσως και να τον κρίνουμε, αλλά κυρίως τον κατανοούμε και τον πονάμε.
Το Blue Moon είναι μια βαθιά γλυκόπικρη ταινία, μια μελέτη πάνω στην τέχνη και την παλαίωσή της, στον έρωτα που δεν ανταποδίδεται, στον δημιουργό που μένει θεατής της νέας εποχής. Με οικονομία χώρου, αλλά πλούτο συναισθημάτων, ο Linklater παραδίδει ένα έργο που συγκινεί χωρίς να εκβιάζει, και που επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά πως όταν περιορίζει το σκηνικό, απελευθερώνει όσα δεν μπορούν να ειπωθούν παρά μόνο κοιτώντας ένα πρόσωπο που παλεύει να μην παραδεχτεί την ήττα του.
