Γράφει η Κατερίνα Βιτζηλαίου (Instagram account: the.booklist_)
Ελευθερία Τίγκα: Αν(τ)οχή Eκδόσεις: Κάκτος, σελίδες: 232
Η “Αν(τ)οχή” είναι ένα κοινωνικό και βαθιά συναισθηματικό βιβλίο που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, με την γυναικεία φιγούρα στο επίκεντρο της ιστορίας της.
Με πρωταγωνίστρια την Λένη, η ιστορία μας μεταφέρει στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1960 σε ένα χωριό των Τρικάλων, στις κλειστές κοινωνίες της επαρχίας, όπου τα ήθη, οι παραδόσεις και η αγωνία “για το τι θα πει ο κόσμος” καθορίζουν τις ανθρώπινες σχέσεις και περιορίζουν ασφυκτικά τις επιλογές των ατόμων και ιδιαιτέρως των γυναικών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η νεαρή Λένη βλέπει τα όνειρα και τις προσδοκίες της να διαψεύδονται, καθώς αναγκάζεται να παντρευτεί χωρίς την θέληση της έναν άντρα φαινομενικά “κελεπούρι” λόγω της μεγάλης οικονομικής του άνεσης και της σημαντικής κοινωνικής του τάξης, όμως βαθιά προβληματικό και βίαιο, ο οποίος από την πρώτη κι όλας ημέρα του γάμου τους, δεν σταμάτησε να της δείχνει με σκληρό και απάνθρωπο τρόπο ποιος είναι ο κυρίαρχος στη σχέση τους. Δυστυχώς μέσα από την ιστορία της Λένης, βλέπουμε την έμφυλη βία και την πατριαρχία “στα φόρτε τους”.
Εντύπωση προκαλεί το ότι ο περίγυρος της Λένης ακόμα και ο πιο οικείος της, βλέπουν τί της συμβαίνει αλλά σιωπούν και δεν αντιδρούν, διότι όπως συνηθίζονταν να θεωρούν τότε (ή μήπως όχι μόνο τότε;), “ότι συμβαίνει πίσω από μια κλειστή πόρτα δεν μας αφορά.”
Γροθιά στο στομάχι η ιστορία της Λένης, δεδομένου ότι 60 χρόνια μετά την ιστορία του βιβλίου, οι κακοποιήσεις των γυναικών εξακολουθούν να υφίστανται και μάλιστα σε πολύ μεγάλο βαθμό. Φανταστείτε ότι το τρέχων έτος 2026 καταγράφηκαν ήδη 15 γυναικοκτονίες στην Ελλάδα και μέσα στο 1ο οκτάμηνο καταγγέλθηκαν 14.519 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Για αυτό το λόγο, εκτός από πολύ ενδιαφέρουσα, η ιστορία της “Αν(τ)οχής” αποδεικνύεται ακόμα και σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ.
Παρακολουθούμε λοιπόν την ιστορία της Λένης με flash back στον χρόνο, από την εποχή που έζησε ως παντρεμένη στην Καρυδίτσα Τρικάλων, και την προσπάθεια της να γλιτώσει εκείνη και τα δυο της παιδιά της από έναν επικίνδυνο ακόμα και για την ζωή τους γάμο, μέχρι και την έβδομη δεκαετία στην ζωή της.
Επιπρόσθετα με την δραματική πλοκή, μου άρεσε εξίσου ότι μέσα από την ανάγνωσή του βιβλίου, η συγγραφέας αποδίδει αβίαστα την ατμόσφαιρα της εποχής μέσα από την καθημερινότητα, το ντύσιμο, τα έθιμα και τις αντιλήψεις των προσώπων, επιτρέποντας στον αναγνώστη να κατανοήσει το περιβάλλον μέσα στο οποίο διαμορφώνονταν οι συμπεριφορές τους.
Με απλή και ρέουσα γραφή, προσεγγίζει δύσκολα ζητήματα χωρίς να καταφεύγει σε περιττές συναισθηματικές εξάρσεις, αφήνοντας χώρο για προσωπική σκέψη και προβληματισμό. Eπίσης οι χαρακτήρες είναι πολυδιάστατοι και γήινοι, άρα και πολύ οικείοι στον αναγνώστη με τις δυνατές τους στιγμές αλλά και με τις αδυναμίες τους.
Πολύ ενδιαφέρον tip από την ίδια την συγγραφέα, είναι το ότι με τον τίτλο “Αν(τ)οχή“, (όπου το τ τοποθετήθηκε σκόπιμα μέσα σε μια παρένθεση), προσπάθησε να χωρέσει σε μια λέξη όλη την ουσία της ηρωίδας. Διότι η Αντοχή και η Ανοχή είναι οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος. Το ένα δεν αναιρεί το άλλο. Αντίθετα το ένα γεννιέται μέσα από το άλλο.
Η ιστορία της Λένης, αποτελεί μια ωδή στην γυναίκεια δύναμη και γενικά στα ψυχικά αποθέματα που κρύβει ο καθένας μας μέσα του, τα οποία ενεργοποιούνται την κατάλληλη στιγμή και τον βοηθούν να ξανασταθεί στα πόδια του, παρόλες τις δύσκολες συνθήκες που αντιμετώπισε.
Ευκολοδιάβαστο, ευαίσθητο, γεμάτο νοήματα βιβλίο, εξαίσιο δείγμα της νέας ελληνικής λογοτεχνίας.
Η συγγραφέας Ελευθερία Τίγκα γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Τρίκαλα. Σπούδασε στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ολοκλήρωσε το Τμήμα Διερμηνείας, Μετάφρασης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Στρασβούργου ΙΙ (Marc Bloch) και κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο στη Λογοτεχνία (κατεύθυνση Παιδική Λογοτεχνία) από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, με υποτροφία από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (I.K.Y.). Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
