Μια νέα επιστημονική ανακάλυψη έρχεται να ανατρέψει όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για την ιστορία της εξημέρωσης των σκύλων. Σύμφωνα με δύο νέες μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Nature, η στενή σχέση ανθρώπου και σκύλου ξεκίνησε περίπου 15.000 χρόνια πριν, δηλαδή σχεδόν 5.000 χρόνια νωρίτερα από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
Η ανακάλυψη βασίζεται στην ανάλυση ενός μικρού θραύσματος γνάθου που βρέθηκε στο σπήλαιο Γκοφ (Gough’s Cave), στο φαράγγι Τσένταρ του Σόμερσετ στη Βρετανία. Το εύρημα είχε ανασκαφεί ήδη από τη δεκαετία του 1920, ωστόσο παρέμεινε για δεκαετίες ξεχασμένο στις συλλογές μουσείου, καθώς θεωρούνταν ασήμαντο.
Το εύρημα που άλλαξε την ιστορία
Ο ερευνητής Δρ. Γουίλιαμ Μάρς εντόπισε το δείγμα κατά τη διάρκεια της διδακτορικής του έρευνας και αποφάσισε να πραγματοποιήσει γενετική ανάλυση. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: η γνάθος ανήκε σε έναν εξημερωμένο σκύλο και όχι σε λύκο, όπως θεωρούσαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
Η διαπίστωση αυτή αποτελεί την πρώτη αδιαμφισβήτητη γενετική απόδειξη ότι οι σκύλοι υπήρχαν ήδη ως εξημερωμένα ζώα στη Βρετανία πριν από περίπου 15.000 χρόνια.
Ο συνεργάτης του, Δρ. Λάκι Σκάρσμπρουκ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και το LMU του Μονάχου, παραδέχθηκε ότι αρχικά δυσκολεύτηκε να πιστέψει την ανακάλυψη.
«Μέχρι τώρα όλα τα αρχαία δείγματα βρίσκονταν σε μια “γκρίζα ζώνη” ανάμεσα σε λύκους και σκύλους. Αυτή η μικρή γνάθος αποδείχθηκε τελικά το κλειδί που μας επέτρεψε να αναγνωρίσουμε πολλούς ακόμη πρώιμους σκύλους σε ολόκληρη την Ευρώπη», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Οι πρώτοι σκύλοι ζούσαν ήδη δίπλα στους ανθρώπους
Η ανάλυση του DNA αποκάλυψε ακόμη κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: οι πρώτοι σκύλοι δεν συνόδευαν απλώς τους ανθρώπους στις μετακινήσεις τους, αλλά ζούσαν μαζί τους και μοιράζονταν ακόμη και την ίδια διατροφή.
Όπως εξηγεί η Δρ. Σελίνα Μπρέις από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, οι εξετάσεις έδειξαν ότι οι σκύλοι κατανάλωναν τα ίδια τρόφιμα με τους ανθρώπους κάθε περιοχής, είτε επρόκειτο για ψάρια στην Ανατολία είτε για κρέας και φυτικές τροφές στη Βρετανία.
Το στοιχείο αυτό αποδεικνύει ότι ήδη από την ύστερη Εποχή των Παγετώνων είχε αναπτυχθεί μια στενή σχέση συνεργασίας και συντροφικότητας ανάμεσα στους ανθρώπους και τους σκύλους.
Νέα εικόνα για την εξημέρωση
Οι επιστήμονες θεωρούσαν μέχρι σήμερα ότι οι σκύλοι προήλθαν από γκρίζους λύκους που πλησίαζαν τους ανθρώπινους καταυλισμούς αναζητώντας τροφή. Με την πάροδο των αιώνων, τα πιο ήρεμα ζώα άρχισαν να συνεργάζονται με τους ανθρώπους στο κυνήγι, στη φύλαξη και στον εντοπισμό θηραμάτων, ώσπου εξελίχθηκαν στους πρώτους εξημερωμένους σκύλους.
Η νέα μελέτη, όμως, δείχνει ότι αυτή η διαδικασία είχε ολοκληρωθεί πολύ νωρίτερα από όσο πιστευόταν.
Κοινή καταγωγή για όλους τους πρώτους σκύλους
Παράλληλα, δεύτερη μελέτη που δημοσιεύθηκε επίσης στο Nature ανέλυσε DNA από περισσότερα από 200 αρχαία δείγματα σκύλων που προέρχονταν από την Ευρώπη και τη δυτική Ασία.
Η έρευνα έδειξε ότι οι πρώτοι ευρωπαϊκοί σκύλοι είχαν κοινή καταγωγή με αντίστοιχους πληθυσμούς της Σιβηρίας και της Ανατολικής Ασίας, γεγονός που υποδηλώνει πως η εξημέρωση πιθανότατα συνέβη μία φορά και στη συνέχεια οι σκύλοι εξαπλώθηκαν μαζί με τους ανθρώπους σε ολόκληρη την Ευρασία.
Σύμφωνα με τον Δρ. Άντερς Μπέργκστρομ του Ινστιτούτου Francis Crick, οι σκύλοι είχαν ήδη φτάσει στην Ευρώπη πριν από τουλάχιστον 14.000 χρόνια, ανεξάρτητα από το ακριβές σημείο όπου εξημερώθηκαν για πρώτη φορά.
Μια σχέση που κρατά χιλιάδες χρόνια
Η νέα έρευνα ενισχύει την άποψη ότι η σχέση ανθρώπου και σκύλου δημιουργήθηκε πολύ νωρίς στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού και εξελίχθηκε σταδιακά σε έναν μοναδικό δεσμό συνεργασίας και συντροφικότητας.
Όπως σημειώνει ο Δρ. Γουίλιαμ Μάρς, το μικρό αυτό απολίθωμα αποκάλυψε μια εντελώς νέα εικόνα για το παρελθόν:
«Πριν από 15.000 χρόνια, άνθρωποι και σκύλοι είχαν ήδη αναπτύξει μια εξαιρετικά στενή σχέση. Αυτό το μικροσκοπικό οστό μάς βοήθησε να κατανοήσουμε πότε και πώς ξεκίνησε μία από τις πιο σημαντικές φιλίες στην ιστορία της ανθρωπότητας.»
