γράφει ο Τάσος Γέροντας
Bruce Springsteen «Born to run». Μετάφραση Αλέξης Καλοφωλιάς. Εκδόσεις Key Books 2024.
576 σελίδες σε πολύ καλής ποιότητας υποκίτρινο χαρτί, με πολύ όμορφη εκτύπωση, με εξαιρετική σελιδοποίηση και πολύ στιβαρή βιβλιοδεσία. Υπάρχει και συμπλήρωμα 16 σελίδων σε λευκό, γλασέ χαρτί με πολλές φωτογραφίες. Η μετάφραση είναι πολύ καλή, αλλά η επιμέλεια είναι κάπως βιαστική. Πέρα από κάποιες τυπογραφικές αβλεψίες, ο επιμελητής δεν είχε αποφασίσει αν θα γράφει τα ονόματα με ελληνικούς ή λατινικούς χαρακτήρες. Για παράδειγμα, στη σελίδα 340 ο ηθοποιός Τσαρλς Λότον αναγράφεται με ελληνικούς χαρακτήρες στο κείμενο και με λατινικούς στην υποσέλιδη σημείωση. Επίσης ο τίτλος του βιβλίου είναι Born to run. Όμως πάνω δεξιά στις δεξιές σελίδες, όπου αναγράφεται ο τίτλος του βιβλίου, γράφει «Ο δρόμος μου». Πάνω αριστερά στις αριστερές σελίδες, από την άλλη, όπου αναγράφεται ο τίτλος του κεφαλαίου, εδώ έχει ξεχαστεί σε όλο το βιβλίο ο τίτλος του πρώτου κεφαλαίου, «Μεγαλώνοντας».
Το Αφεντικό λοιπόν αυτοβιογραφείται. Και ξεκινά από πολύ νωρίς, όταν ήταν δέκα χρονών. Και από μικρός ξεχωρίζει τη διπλή καταγωγή του, Ιρλανδός από πατέρα, Ιταλός από μητέρα. Παινεύει και τις δύο. Δεν κρύβει την αγάπη του για την οικογένειά του, παρά τα προβλήματα με τον πατέρα του. Όλοι οι συγγενείς μένουν τριγύρω τους, η παρουσία τους είναι σταθερή και αγαπητή.
Στο βιβλίο ο Σπρίνγκστιν χαράζει δύο πορείες για τον εαυτό του, οι οποίες εν πολλοίς κινούνται παράλληλα. Η μία είναι αυτή του αστού, του ανθρώπου που πιστεύει στην οικογένεια και στη φιλία, που θέλει να αγοράσει ένα σπίτι, ή ίσως και ένα δεύτερο. Μιλάει συνέχεια για την οικογένειά του, ποτέ δεν κρύβει την αγάπη του και τον θαυμασμό του για τη γυναίκα του την Πάτι. Όμως πολύ έντονη είναι και η παρουσία των φίλων του. Συχνά μνημονεύει τη φιλία που ανέπτυξε με ανθρώπους, με τους οποίους είχε επαγγελματική σχέση. Ειδικά η σχέση του με τον σαξοφωνίστα Κλάρενς Κλέμονς και ο τρόπος που ο ίδιος ο Μπρους βίωσε τον θάνατο του καλού φίλου του φέρνουν δάκρυα στα μάτια του αναγνώστη.
Η άλλη πορεία είναι αυτή του μουσικού. Του ανθρώπου που ζει μέσα στον κόσμο, τον αφουγκράζεται, συμμερίζεται τις έγνοιες του και τα προβλήματά του και επιθυμεί να τα πει με τον δικό του τρόπο, με τα τραγούδια του. Αναφέρει για αρκετούς από τους δίσκους του πότε και για ποιον λόγο τους έγραψε, ποια μηνύματα ήθελε να μεταδώσει. Συχνά καλείται να επιλέξει ποια από τα τραγούδια που έχει έτοιμα ή σχεδόν έτοιμα θα περιληφθούν στον επικείμενο δίσκο. Έτσι σχεδόν πάντα έχει μια παρακαταθήκη από ακυκλοφόρητα τραγούδια, τα οποία εμφανίζονται σε δίσκους πολλά χρόνια αφού γραφούν.
Η καριέρα του Σπρίνγκστιν ξεκίνησε από τη σκηνή και αυτή παραμένει η μεγάλη του αγάπη. Όλη η διαδικασία της περιοδείας και της εμφάνισης μπροστά στο κοινό είναι γι’ αυτόν το καλύτερο ψυχοφάρμακο.
Ο εθισμός του πατέρα του στο αλκοόλ και η εντυπωσιακή αλλαγή (προς το χειρότερο, φυσικά) του χαρακτήρα του υπό την επίδρασή του ήταν ένας πολύ σοβαρός λόγος για τον Μπρους να το αποφεύγει, τόσο αυτό όσο και τα ναρκωτικά. Εκείνο όμως που περισσότερο τον τρόμαζε ήταν η άλλη αρρώστια του πατέρα του: η κατάθλιψη. Και τη βίωσε και ο ίδιος. Κι αυτό το βίωμα το περιγράφει χωρίς καμία προσπάθεια να ωραιοποιήσει την κατάστασή του. Και για ακόμα μια φορά ευχαριστεί την Πάτι που τον κράτησε, τον τράβηξε έξω από το σκοτάδι, τον έσωσε. Παραδέχεται τις ψυχοθεραπείες, ομολογεί τη μακροχρόνια χρήση ψυχοφαρμάκων, χαίρεται που μπορεί πια να ζήσει χωρίς αυτά.
Ο Σπρίνγκστιν με την αυτοβιογραφία του μας προσέφερε ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο. Έντονα εξομολογητικό, με εμφανείς δόσεις λογοτεχνικότητας μάς παρουσιάζει τις σκέψεις του, τις ανησυχίες του, τα πιστεύω του. Είναι γραμμένο με αγάπη για τις μεγάλες του αγάπες: την οικογένειά του, τους φίλους του, τη μουσική. Παρέχει πολλές άγνωστες λεπτομέρειες για τα τραγούδια του, που τα καθιστούν ακόμα πιο όμορφα. Και ξαναδιαβάζεται πολύ ευχάριστα, έστω αποσπασματικά, ακούγοντας κάθε φορά τον σχετικό δίσκο. ΔΥΝΑΤΑ!
Τα παιδιά φέρνουν μαζί τους χάρη, τα δώρα της υπομονής, της υπέρβασης και της αναγέννησης, πολλές δεύτερες ευκαιρίες και μια αφύπνιση της αγάπης που υπάρχει στην καρδιά σου και είναι παρούσα στο σπίτι σου. Είναι ο Θεός που σου δίνει άλλη μια ευκαιρία…
Δεν έψαχνα για τεχνητά, χημικά διεγερτικά για να με βοηθήσουν να χάσω ή να βρω οτιδήποτε. Η μουσική θα με ανέβαζε όσο ψηλά χρειαζόμουν να φτάσω.
Η φιλοσοφία μας βασίζεται στην αρχή ότι βγάζουμε τον καλύτερό μας εαυτό – όλα όσα έχουμε μέσα μας- για να σου θυμίσουμε όλα όσα έχεις εσύ, τον δικό σου καλύτερο εαυτό.
[…] ζούσαμε στον πραγματικό κόσμο, όπου είχαμε βιώσει ότι τίποτα – ούτε όλη η αγάπη που υπάρχει στον παράδεισο του Θεού- δεν διαγράφει τη φυλετική ταυτότητα.
Οι δίσκοι μου είναι πάντα η φωνή ενός ανθρώπου που προσπαθεί να καταλάβει πώς μπορεί να εκφράσει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του.
Μπορεί να είμαστε μια σύντομη ανάσα της νύχτας και της μέρας, ένα απειροελάχιστο ίχνος της σκόνης και των άστρων, αλλά κρατάμε στα χέρια μας τον ήλιο που ανατέλλει.
Τιμούμε τους γονείς μας μεταφέροντας τα καλύτερα στοιχεία τους στα παιδιά μας και αφήνοντας πίσω τα υπόλοιπα. Τα καταφέρνουμε πολεμώντας και δαμάζοντας τους δαίμονες που τους νίκησαν και τώρα κατοικούν εντός μας.
Δεν υπάρχει καμία απόδειξη για την ύπαρξη της ψυχής, εκτός ίσως απ’ την ξαφνική απουσία της. Μια ανυπαρξία κάνει αισθητή την «παρουσία» της, καταλαμβάνοντας τη θέση της ζωής.
Η μελαγχολία δεν έρχεται καταπάνω σου με τα χίλια. Σε πλησιάζει έρποντας.
