Από τον Γιώργο Καρακασίδη
Η διάσημη ρήση του Φρέντρικ Τζέιμσον, «είναι ευκολότερο να φανταστούμε το τέλος του κόσμου παρά το τέλος του καπιταλισμού», μέσα στην αιχμηρότητά της, προκαλεί ένα αίσθημα ανακούφισης. Στους θιασώτες του καπιταλισμού. Αυτούς που, όταν πρωτοπήραν ένα φτυάρι, μπορεί να μην μπορούσαν να προβλέψουν τις συνέπειες δραστηριοτήτων όπως η εξόρυξη πετρελαίου. Τα εγγόνια τους, όμως, όπως ο πρωταγωνιστής Ντιγκερ, έχουν πλέον όλα τα πειστήρια ότι μετρούν αντίστροφα για το τέλος της ανθρωπότητας. Είναι πολλά, όμως, τα λεφτά που απλώνονται γύρω από τη γεωπολιτική σκακιέρα για να τους νοιάξει το μέλλον των επόμενων γενιών. Εδώ κοτζάμ πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί να γίνει πιόνι. Και μοιάζει να παίζει tetris με παγοκρηπίδες έτοιμες να λιώσουν.
Κατά κάποιο τρόπο, ζούμε το θέατρο του παραλόγου. Το θέατρο που οδήγησε στα Όσκαρ τον Ινιάριτου με το “Birdman” του 2014 και εξακολουθεί να τον γοητεύει. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το θέατρο της σάτιρας.
Είναι έξυπνο το τέχνασμα της ταινίας. Αν και η αποκάλυψη γίνεται σχετικά νωρίς, παραμένει έξυπνο. Είναι όμως και υπερβολικά εκκωφαντικό. Θα πει κανείς, αυτός δεν είναι ο στόχος της σάτιρας; Να βροντοφωνάξει μπας και ξυπνήσει ο κόσμος; Δεκτό, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι χρειάζεται να γίνει μπανάλ και γκροτέσκο. Ο Adam McKay πέρασε το μήνυμα στο “Don’t Look Up”, με τέτοιο τρόπο χωρίς να το επισκιάσει. Ο Σουηδός Ρούμπεν Έστλουντ, παρά κάποιες χοντροκομμένες στιγμές των βραβευμένων στις Κάννες ταινιών του, κατάφερε να κρατήσει μια ισορροπία στο σύνολό τους.
Θα μου πεις, τι κατάφερες εν γένει με την ευρωπαϊκή «φινέτσα»; Πάλι δεν επικρατεί η αμερικανική ηγεμονία; Αυτή που εκφράζεται και μέσα από τους υποστηρικτές του Make America Great Again, οι οποίοι φαίνεται να μην χαμπαριάζουν από κλιματική κρίση. Έλα όμως που η ταινία δεν κατάφερε να προσελκύσει το αμερικάνικο κοινό, όπως μαρτυρά η εισπρακτική της αποτυχία στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Τι κι αν ολόκληρος Τομ Κρουζ τσαλάκωσε την εικόνα του; Το μήνυμα, αν και υπερφίαλο, έχει καλές προθέσεις. Φαίνεται όμως να μη βρίσκει τον σωστό αποδέκτη. Κι εμείς παραμένουμε (κινηματογραφικοί) θεατές.
