Βασιλική Νευροκοπλή “Ο μικρός μονομάχος” Eκδόσεις: Πατάκη, σελίδες: 240
Γράφει η Κατερίνα Βιτζηλαίου (Instagram account: the.booklist_)
Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία του Αργύρη, ενός δεκατετράχρονου αγοριού που ζει ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς κόσμους. Από τη μία υπάρχει η καθημερινότητα του σχολείου, όπου νιώθει πίεση και δυσκολεύεται να εκφραστεί. Από την άλλη, υπάρχει ο ηλεκτρονικός κόσμος, μέσα στον οποίο αισθάνεται ελεύθερος και βρίσκει διέξοδο από όσα τον βαραίνουν.
Ο Αργύρης κουβαλά μέσα του μια πληγή που δεν έχει κλείσει: το διαζύγιο των γονιών του. Αν και έχουν περάσει πέντε χρόνια από τον χωρισμό τους, εκείνος δεν έχει καταφέρει να το κατανοήσει ούτε να το αποδεχτεί. Ζει με τη μητέρα του στην πόλη, ενώ ο πατέρας του έχει απομακρυνθεί και μένει στο χωριό με τη γιαγιά του Αργύρη.
Το βιβλίο προσεγγίζει με ευαισθησία το δύσκολο θέμα του διαζυγίου, φωτίζοντας όχι μόνο την πλευρά του παιδιού, αλλά και των γονιών. Μέσα από τη στάση του Αργύρη, βλέπουμε πώς ένα παιδί βιώνει τον χωρισμό: ως απώλεια, ως εγκατάλειψη, αλλά και ως κάτι που δεν μπορεί να ελέγξει. Την ίδια στιγμή, γίνεται φανερό ότι και οι γονείς αντιμετωπίζουν τις δικές τους δυσκολίες, παίρνουν αποφάσεις με πόνο καρδιάς και τύψεις και προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στο να μην πληγώσουν το παιδί τους αλλά και στο να μην καταπιέζονται οι ίδιοι.
Η πλοκή κορυφώνεται όταν μια εκτεταμένη διακοπή ρεύματος βυθίζει την πόλη και τη χώρα στο σκοτάδι. Η έλλειψη ρεύματος και νερού δημιουργεί μια δυστοπική κατάσταση που αλλάζει την καθημερινότητα όλων. Τα παιδιά, χωρίς κινητά και διαδίκτυο, χάνουν τον γνώριμο τρόπο ζωής τους και καλούνται να προσαρμοστούν σε μια νέα πραγματικότητα.
Αρχικά, αυτή η αλλαγή προκαλεί αμηχανία και δυσκολία, καθώς τα παιδιά δεν έχουν μάθει ποτέ ξανά να έχουν τόσο ελεύθερο χρόνο χωρίς τις οθόνες στη ζωή τους. Όμως σταδιακά, ο Αργύρης και οι φίλοι του ανακαλύπτουν νέους τρόπους να περνούν τον χρόνο τους. Παίζουν, συζητούν, εξερευνούν, ανακαλύπτουν, χτίζοντας ουσιαστικές σχέσεις που δεν βασίζονται στην οθόνη.
Εν μέσω αυτών των αλλαγών, ο Αργύρης ταυτόχρονα έρχεται αντιμέτωπος με τον εαυτό του. Οι σκέψεις και τα συναισθήματα που απέφευγε βγαίνουν στην επιφάνεια. Αναγκάζεται να αντιμετωπίσει τον πόνο του και να αντικρύσει κατάματα τα όσα τον πληγώνουν.
Επίσης στο ανάγνωσμα αναδεικνύεται η δύναμη της κοινότητας. Οι άνθρωποι χωρίς τις ανέσεις της σύγχρονης ζωής, έρχονται πιο κοντά, βοηθούν ο ένας τον άλλον και δημιουργούν δεσμούς αλληλεγγύης. Η ζωή στο χωριό προβάλλεται ως πιο ανθρώπινη, με σχέσεις βασισμένες στη φροντίδα και στην ουσιαστική επικοινωνία.
Το βιβλίο μεταδίδει πολλά σημαντικά μηνύματα. Τονίζει ότι η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας μπορεί να μας απομακρύνει από τον εαυτό μας και από τους άλλους. Αποδεικνύει πως όταν μειώνονται οι περισπασμοί, μπορούμε να ανακαλύψουμε τις δυνατότητές μας και τον εαυτό μας, καθώς και να συνδεθούμε αληθινά με τους γύρω μας.
Επιπλέον, αναδεικνύει τη σημασία της έκφρασης των συναισθημάτων. Όταν κάποιος βρίσκει το θάρρος να μιλήσει, να μοιραστεί και να εμπιστευτεί, τότε το σκοτάδι μέσα του αρχίζει να γίνεται φως.
Το βιβλίο επίσης δείχνει ότι, όταν υπάρχει διάλογος, μπορούν να γεφυρωθούν αποστάσεις και να επουλωθούν πληγές.
Η ιστορία του Αργύρη πιο είναι επίκαιρη από ποτέ. Αγγίζει θέματα όπως η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας, η οικογένεια, η εφηβεία, η απώλεια, η αγάπη και η ανάγκη για κατανόηση. Μέσα από μια απλή αλλά δυνατή αφήγηση, καταφέρνει να συγκινήσει και να προβληματίσει.
Πρόκειται για ένα αισιόδοξο και ουσιαστικό βιβλίο, που απευθύνεται όχι μόνο σε εφήβους αλλά και σε ενήλικες. Προσφέρει μια πολύτιμη ευκαιρία να δούμε οι γονείς τον κόσμο μέσα από τα μάτια των παιδιών, αλλά και τα παιδιά να κατανοήσουν καλύτερα τις δυσκολίες των γονιών. Μας τονίζει, ότι όλοι οι άνθρωποι έχουμε μέσα μας κρυμμένη δύναμη και πολλές δυνατότητες και στις δύσκολες στιγμές, μπορούμε να γίνουμε “μονομάχοι” και να παλέψουμε για τον εαυτό μας και τη ζωή μας.
Η συγγραφέας του, Βασιλική Νευροκοπλή γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε Παιδαγωγικά και Θέατρο στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Το πρώτο της βιβλίο για παιδιά με τίτλο «Αν τ’ αγαπάς, ξανάρχονται» (Εκδόσεις Λιβάνη, 2007) τιμήθηκε με το Βραβείο του Ελληνικού Τµήµατος της IBBY και με το Βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού Διαβάζω. Έκτοτε πολλά βιβλία της έχουν λάβει ελληνικές και διεθνείς διακρίσεις. Ενδεικτικά: Ο «Μικρός μονομάχος» (Εκδόσεις Λιβάνη, 2018, νέα έκδοση από τις Εκδόσεις Πατάκη, 2026) κέρδισε το Βραβείο του Ελληνικού Τµήµατος της IBBY. Το Πολιτιστικό Κέντρο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών την τίμησε για την πολυετή και ποιοτική προσφορά της στον χώρο του παιδικού βιβλίου.
Το παγκόσμιο συνέδριο εκδοτών των Ηνωμένων Βιβλικών Εταιριών (Σεούλ 2015) την τίμησε με το Διεθνές Βραβείο «Annie Vallotton» στην κατηγορία της Παιδικής Λογοτεχνίας για τη σειρά παραμυθιών Οι ιστορίες του Καλλίστρατου (Εκδόσεις Ελληνική Βιβλική Εταιρία, 2012-2015). Βιβλία της κυκλοφορούν στα αγγλικά, στα τουρκικά και στα κορεατικά.
