Η σειρά που έκανε το χάος τηλεοπτικό θέαμα επιστρέφει σε μια σεζόν που δεν μπορεί πια να διαχωρίσει τη μυθοπλασία από την πραγματικότητα. Η 7η Οκτωβρίου γίνεται το τραύμα πάνω στο οποίο χτίζεται η πιο σκοτεινή επιστροφή του Ντορόν.
Προσοχή: ακολουθούν spoilers για την 5η σεζόν.
Υπάρχουν σειρές που παρακολουθούν την πραγματικότητα από απόσταση. Και υπάρχουν σειρές που, κάποια στιγμή, αναγκάζονται να τη συναντήσουν κατά μέτωπο. Το «Fauda» ανήκει πλέον στη δεύτερη κατηγορία.
Η πέμπτη σεζόν της ισραηλινής σειράς δεν είναι απλώς άλλη μία ιστορία με μυστικές επιχειρήσεις, τρομοκρατικές οργανώσεις, διπλές ταυτότητες και τον Ντορόν Καβίλιο να κινείται μόνιμα ένα βήμα πριν από τον θάνατο. Είναι μια σεζόν που κουβαλάει πάνω της το βάρος της 7ης Οκτωβρίου 2023 και προσπαθεί να απαντήσει σε κάτι πολύ πιο δύσκολο από το «ποιος είναι ο εχθρός;».
Τι συμβαίνει στους ανθρώπους που έχουν περάσει τη ζωή τους πολεμώντας;
Και τι μένει από έναν άνθρωπο όταν η αποστολή τελειώσει, αλλά ο πόλεμος συνεχίζεται μέσα του;
Από τη Μασσαλία στην 7η Οκτωβρίου
Η ιστορία ξεκινά αρκετά χρόνια μετά τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου. Ο Έλι, ακόμη βυθισμένος στο πένθος και τον θυμό, μαθαίνει ότι μέλος της επίλεκτης δύναμης Nukhba της Hamas βρίσκεται στη Μασσαλία.
Δεν πηγαίνει εκεί για να κάνει απλώς τη δουλειά του. Πηγαίνει για εκδίκηση.
Ο Ντορόν ακολουθεί, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι ο Έλι είναι έτοιμος να αφήσει τη λογική στην άκρη. Μαζί τους θα βρεθεί και ο Steve και, όπως πάντα στο «Fauda», μια επιχείρηση που μοιάζει αρχικά ελεγχόμενη σύντομα ξεφεύγει. Στην καρδιά της υπόθεσης βρίσκεται ο Saïd Al-Khatib και ένα νέο σχέδιο μεγάλης τρομοκρατικής επίθεσης.
Το γνώριμο παιχνίδι αρχίζει ξανά. Μόνο που αυτή τη φορά οι κανόνες έχουν αλλάξει.
Και μετά έρχεται η 7η Οκτωβρίου
Τα επεισόδια 7 και 8 είναι εκεί όπου το «Fauda» σταματά για λίγο να είναι αυτό που γνωρίζαμε.
Η αφήγηση γυρίζει πίσω στην 7η Οκτωβρίου. 6:29 το πρωί. Ρουκέτες στον ουρανό. Άνθρωποι που τρέχουν. Το Nova Festival. Αυτοκίνητα που προσπαθούν να ξεφύγουν. Και μια χώρα που μέσα σε λίγες ώρες αντιλαμβάνεται ότι ο μηχανισμός που υποτίθεται πως θα την προστάτευε έχει καταρρεύσει. Ο Ντορόν και ο Steve βρίσκονται μέσα στο χάος, προσπαθώντας να σώσουν ανθρώπους. Δεν υπάρχει εδώ η γνώριμη αίσθηση ότι οι «καλοί» έχουν τον έλεγχο. Οι δύο άνδρες είναι εξίσου χαμένοι με τους ανθρώπους που προσπαθούν να προστατεύσουν.
Και αυτό είναι ίσως το πιο τρομακτικό στοιχείο αυτών των επεισοδίων. Όχι η βία. Η αίσθηση της εγκατάλειψης.
Οι άνθρωποι περιμένουν τους στρατιώτες να έρθουν. Κάποιος πρέπει να έρθει. Κάποιος πρέπει να ξέρει τι συμβαίνει. Αλλά κανείς δεν ξέρει.
Το πραγματικό πεδίο μάχης είναι μέσα στο σπίτι
Η σεζόν έχει μερικές από τις πιο δύσκολες σκηνές της όχι στους δρόμους, αλλά μέσα σε ένα ασφαλές δωμάτιο.
Η οικογένεια του Έλι κρύβεται στο mamad, μαζί με έναν μουσουλμάνο γείτονα. Έξω βρίσκονται οι τρομοκράτες.
Μια πόρτα. Λίγος χρόνος. Καπνός. Και η απόφαση αν θα μείνεις κλεισμένος ή θα βγεις έξω. Το «Fauda» ξέρει πολύ καλά πώς να χτίζει αγωνία. Αυτή τη φορά, όμως, η αγωνία δεν μοιάζει με τηλεοπτικό παιχνίδι. Ειδικά όταν γνωρίζεις ότι παρόμοιες στιγμές έζησαν πραγματικοί άνθρωποι. Η σειρά δεν χρειάζεται να δείξει τα πάντα. Μερικές φορές αρκεί μια πόρτα που καίγεται. Ένα βλέμμα. Ένας άνθρωπος που δεν προλαβαίνει να φτάσει στην οικογένειά του. Και η αίσθηση ότι η ζωή μπορεί να αλλάξει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Ο Ντορόν δεν είναι πια ο ίδιος
Το ενδιαφέρον της πέμπτης σεζόν βρίσκεται τελικά λιγότερο στους τρομοκράτες και περισσότερο στον ίδιο τον Ντορόν. Ο ήρωας που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε να επιβιώνει από τα πάντα αρχίζει να εμφανίζει ρωγμές.
Η μνήμη του επιστρέφει αποσπασματικά. Το σώμα του βρίσκεται στις αποστολές, αλλά το μυαλό του παραμένει κολλημένο στην ημέρα της επίθεσης. Σε κάποια στιγμή μαθαίνουμε ότι μετά την 7η Οκτωβρίου πέρασε μέρες καθισμένος κάτω από ένα δέντρο, χαμένος μέσα στο σοκ. Είναι μια εικόνα που συμπυκνώνει ολόκληρη τη σεζόν.
Ο Ντορόν μπορεί να επιβιώσει από μια σφαίρα. Μπορεί να επιβιώσει από ένα βασανιστήριο. Μπορεί να επιβιώσει από μια έκρηξη. Αλλά μπορεί άραγε να επιβιώσει από όσα έχει δει;
Η Mélanie Laurent φέρνει ένα διαφορετικό πρόσωπο
Η παρουσία της Mélanie Laurent είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες προσθήκες της σεζόν. Η Γαλλίδα ηθοποιός, που πολλοί θα θυμούνται από το «Inglourious Basterds», υποδύεται την Anne Aubert, τη σύζυγο ενός τρομοκράτη.
Η ηρωίδα της ξεκινά από τη θέση της γυναίκας που πενθεί έναν νεκρό σύζυγο. Η θλίψη μετατρέπεται σε θυμό και ο θυμός σε εκδίκηση. Σταδιακά, όμως, αναγκάζεται να αντιμετωπίσει την πραγματική εικόνα του ανθρώπου που έχασε. Η Laurent παίζει χαμηλόφωνα. Δεν χρειάζεται να φωνάξει για να δείξει την οργή της. Και στις σκηνές της με τον Raz υπάρχει μια ενδιαφέρουσα συμμετρία: δύο άνθρωποι που έχουν χάσει, δύο άνθρωποι που θέλουν να εκδικηθούν, δύο άνθρωποι που κάποια στιγμή πρέπει να αποφασίσουν αν θα συνεχίσουν να ζουν μέσα στην απώλεια.
Εκεί που το «Fauda» δυσκολεύεται
Η πέμπτη σεζόν είναι δυνατή, αλλά δεν είναι αψεγάδιαστη.
Οι χαρακτήρες της ισραηλινής πλευράς έχουν σαφώς μεγαλύτερο βάθος από τους αντιπάλους τους. Κάποιοι από τους τρομοκράτες παραμένουν περισσότερο λειτουργίες της πλοκής παρά πραγματικοί χαρακτήρες.
Και ενώ η σειρά προσπαθεί να εξηγήσει τα κίνητρά τους, συχνά σταματά λίγο πριν από το σημείο που θα μπορούσε να ανοίξει μια πιο ουσιαστική συζήτηση για την ιδεολογία, τη ριζοσπαστικοποίηση και τον μηχανισμό που μετατρέπει έναν άνθρωπο σε φορέα βίας.
Είναι ένα από τα σημεία όπου το «Fauda» παραμένει περισσότερο θρίλερ παρά πολιτικό δράμα. Και ίσως αυτή να είναι και η μεγαλύτερη αδυναμία του.
Το χάος συνεχίζεται
Παρά τις αδυναμίες, η σειρά αποκτά όλο και μεγαλύτερη ένταση όσο προχωρά. Οι επιχειρήσεις γίνονται πιο επικίνδυνες, οι χαρακτήρες πιο απελπισμένοι και η γραμμή ανάμεσα στην αποστολή και την προσωπική εκδίκηση όλο και πιο λεπτή. Και μέσα σε όλα αυτά, υπάρχουν μικρές στιγμές που θυμίζουν γιατί το «Fauda» λειτουργεί τόσο καλά. Ένα βλέμμα. Ένα αστείο ανάμεσα σε δύο φίλους. Ένας στρατιώτης που, παρά τον τραυματισμό του, βρίσκει ακόμη τη δύναμη να χαμογελάσει. Γιατί πίσω από όλη αυτή τη βία υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν να κρατήσουν κάτι από την κανονική τους ζωή. Κι αυτό κάνει τις απώλειες να πονάνε περισσότερο.
Το «Fauda» δεν μιλά τελικά για τους ήρωες
Από την πρώτη του σεζόν, το «Fauda» έπαιξε με μια δύσκολη ιδέα: η διαφορά ανάμεσα στην εκδίκηση και τη δικαιοσύνη δεν είναι πάντα τόσο καθαρή όσο θα θέλαμε. Στην πέμπτη σεζόν αυτή η ιδέα γίνεται ακόμη πιο έντονη. Ο Ντορόν γνωρίζει ότι κάποια στιγμή θα υπάρξει μια αποστολή από την οποία δεν θα επιστρέψει.
Το έχει αποδεχτεί. Το ερώτημα είναι αν μέχρι τότε θα έχει απομείνει κάτι από τον άνθρωπο πίσω από τον στρατιώτη. Ο Lior Raz δίνει ίσως την πιο ώριμη ερμηνεία του ως Ντορόν. Δεν χρειάζεται μεγάλους μονολόγους. Το πρόσωπό του αρκεί. Πόνος, ενοχή, θυμός, αποφασιστικότητα – όλα περνούν από τα μάτια του.
Και κάπου εκεί βρίσκεται η ουσία της πέμπτης σεζόν. Το «Fauda» δεν είναι πλέον μόνο μια σειρά για το κυνήγι τρομοκρατών. Είναι μια σειρά για το τι αφήνει πίσω της η βία. Για το τραύμα που δεν τελειώνει όταν τελειώσει η μάχη. Για ανθρώπους που δεν μπορούν να επιστρέψουν στην προηγούμενη εκδοχή του εαυτού τους.
Και για έναν κόσμο όπου το «χάος» δεν είναι πια απλώς μια λέξη που χρησιμοποιούν οι ήρωες όταν μια αποστολή πηγαίνει στραβά. Είναι η νέα πραγματικότητα. Και ίσως γι’ αυτό, πέντε σεζόν μετά, το «Fauda» εξακολουθεί να έχει λόγο ύπαρξης.
