Το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, το ΝΟΗΣΙΣ χαμηλώνει τα φώτα και ο θόλος του μετατρέπεται σε ένα μεγάλο οπτικοακουστικό πεδίο. Στο πλαίσιο του ΝΟΗΣΙΣ after dark – Cosmic Vibes, ο Αδάμ Σιάγας παρουσιάζει το Celestial, το project του Tengu ni naru που γεννήθηκε από μια απρόσμενη συνάντηση της ηλεκτρονικής μουσικής με τους ήχους του Διαστήματος.
Για τον ίδιο, το Tengu ni naru δεν ήταν ποτέ ένα project που χωρούσε εύκολα σε μία κατηγορία. Ήταν περισσότερο ένας χώρος ελευθερίας, μέσα στον οποίο μπορούσαν να συνυπάρχουν διαφορετικές μουσικές πλευρές του: abstract beats, lo-fi, hip hop, ambient, tribal techno και experimental ήχοι.
Η ιδέα για το Celestial ήρθε το 2021, μέσα στη δεύτερη καραντίνα. Τότε ο Αδάμ Σιάγας ήρθε σε επαφή με ηχογραφήσεις και sonifications πλανητών που είχε δημοσιοποιήσει η NASA.
«Εκείνη την περίοδο, μέσα στη δυστοπία και την αβεβαιότητα που βιώναμε, βρισκόμουν σε μια έντονη αναζήτηση νοήματος και νέων τρόπων να συνδεθώ με κάτι μεγαλύτερο από την καθημερινή πραγματικότητα», εξηγεί.
Οι ήχοι αυτοί έγιναν η πρώτη ύλη για μια σειρά νέων συνθέσεων. Όχι ως ένα απλό μουσικό background, αλλά ως ένας πραγματικός διάλογος με ένα υλικό που προέρχεται από κάτι σχεδόν αδιανόητα μακρινό.
Από τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα στη μουσική
Τα «ηχητικά δεδομένα» που χρησιμοποιούνται στο Celestial δεν είναι στην πραγματικότητα ήχοι όπως τους αντιλαμβάνεται το ανθρώπινο αυτί στο Διάστημα. Πρόκειται για ηλεκτρομαγνητικά και ραδιοκύματα που έχουν μεταφραστεί σε ακουστικό υλικό.
Άλλοτε ακούγονται σαν παλμοί, άλλοτε σαν βόμβοι, drones ή άτακτοι θόρυβοι.
Για κάθε τέτοιο υλικό, ο Αδάμ Σιάγας ακολούθησε διαφορετική συνθετική κατεύθυνση.
«Άκουγα το υλικό και αποφάσιζα αν θα το ακολουθήσω τονικά, ρυθμικά ή και με τους δύο τρόπους», λέει. Σε ορισμένες συνθέσεις ο αρχικός ήχος λειτουργεί σαν οδηγός, ενώ σε άλλες ενσωματώνεται τόσο βαθιά στη μουσική, ώστε ο ακροατής δύσκολα μπορεί πλέον να ξεχωρίσει πού τελειώνει το υλικό της NASA και πού αρχίζει η ανθρώπινη σύνθεση.
Synthesizers, effects, drum machines και modular modules μπήκαν στη διαδικασία, δημιουργώντας έναν ήχο που κινείται ανάμεσα στο ambient, το experimental και την ηλεκτρονική μουσική.
Και το ζητούμενο δεν ήταν ποτέ να «ακούγεται» ένας συγκεκριμένος πλανήτης.
Ήταν να φανεί τι μπορεί να συμβεί όταν κάτι που προέρχεται έξω από την ανθρώπινη εμπειρία συναντά μια προσωπική μουσική γλώσσα.
Το Πλανητάριο ως μέρος της σύνθεσης
Η παρουσίαση του Celestial στο Πλανητάριο δεν λειτουργεί απλώς ως μια συναυλία σε έναν εντυπωσιακό χώρο.
Ο χώρος γίνεται μέρος του ίδιου του έργου.
Ο Αδάμ Σιάγας θα βρίσκεται υποφωτισμένος, ενώ το κοινό θα παρακολουθεί καθιστό, με το βλέμμα στραμμένο προς τον θόλο και τις εικόνες του Διαστήματος.
«Το Celestial δεν δημιουργήθηκε με πρόθεση να οδηγήσει το κοινό στον χορό. Είναι μια μουσική που περισσότερο σε καλεί να παραμείνεις ακίνητος και να αφεθείς σε μια εσωτερική διαδρομή», εξηγεί.
Η εικόνα, ο ήχος και η ίδια η αρχιτεκτονική του Πλανηταρίου λειτουργούν έτσι σαν ένα ενιαίο σύνολο. Οι πλανήτες κινούνται πάνω από το κοινό, οι ήχοι που προέρχονται από το Διάστημα περνούν μέσα από την ηλεκτρονική μουσική και σταδιακά τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό γίνονται λιγότερο καθαρά.
Όπως το θέτει ο ίδιος, ίσως το πιο όμορφο στοιχείο αυτής της παρουσίασης είναι ότι «η μουσική δεν ακούγεται απλώς, αλλά βιώνεται μέσα σε έναν χώρο που από τη φύση του σε κάνει να κοιτάξεις ψηλά».
«Η μουσική προκύπτει από την ανάγκη έκφρασης και όχι από την ανάγκη ταξινόμησης»
Αν υπάρχει κάτι που χαρακτηρίζει το Tengu ni naru, είναι ίσως η άρνησή του να χωρέσει σε μια εύκολη ταμπέλα.
Ο Αδάμ Σιάγας χρησιμοποιεί ελεύθερα διαφορετικά είδη και ηχητικά εργαλεία, χωρίς να αισθάνεται την ανάγκη να αποφασίσει κάθε φορά αν αυτό που δημιουργεί είναι ambient, techno, experimental ή κάτι άλλο.
«Περισσότερο από ένα συγκεκριμένο μουσικό είδος, είναι μια πορεία αναζήτησης της αυθεντικότητας, μιας υγιούς μορφής έκφρασης και της μεταστοιχείωσης των εμπειριών σε ήχο», λέει.
Γνωρίζει ότι αυτό δεν είναι πάντα εύκολο σε μια μουσική βιομηχανία που χρειάζεται κατηγορίες, είδη και λέξεις-κλειδιά για να επικοινωνήσει ένα project.
Ο ίδιος αποκαλεί με χιούμορ αυτές τις ενδιάμεσες μουσικές «alternative σουφλέ»: πράγματα που δεν υπακούν εύκολα σε μία κατηγορία και απαιτούν από τον ακροατή μεγαλύτερη διάθεση εξερεύνησης.
Αλλά ακριβώς εκεί βρίσκεται για τον ίδιο και η ουσία.
«Ίσως τελικά το ζητούμενο να μην είναι να βρούμε την κατάλληλη ταμπέλα για τη μουσική, αλλά να δημιουργήσουμε μουσική που να είναι αρκετά αυθεντική ώστε να μην τη χρειάζεται».
Ένα ταξίδι προς τα μέσα
Παρότι το Celestial ξεκινά από πλανήτες, ηλεκτρομαγνητικά κύματα και εικόνες ενός αχανούς Σύμπαντος, ο τελικός του προορισμός είναι πολύ πιο κοντινός.
Ο ίδιος ο άνθρωπος.
«Η εμπειρία του Celestial είναι, για μένα, ένα ταξίδι προς τα μέσα», λέει ο Αδάμ Σιάγας.
Μέσα στο Πλανητάριο δημιουργείται ένα παράξενο παιχνίδι ανάμεσα στο «μέσα» και στο «έξω». Ο θεατής βρίσκεται μέσα σε έναν κλειστό χώρο, αλλά κοιτά ένα σύμπαν που μοιάζει άπειρο. Το βλέμμα πηγαίνει προς τα πάνω και προς τα έξω, ενώ η μουσική λειτουργεί προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση: προς τα μέσα.
Σε μια καθημερινότητα γεμάτη ειδοποιήσεις, πληροφορία και διαρκή κίνηση, αυτή η ακινησία αποκτά σχεδόν τη μορφή άσκησης.
Ή, όπως θα έγραφε ο ίδιος στη φανταστική του συνταγή:
Μία δόση Celestial.
Σκοτάδι.
Ακινησία.
Ήχος.
Βλέμμα προς τα πάνω.
Και λίγος χρόνος στο εδώ και στο τώρα.
Το Tengu ni naru – Celestial παρουσιάζεται το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, στις 20:30, στο Πλανητάριο του ΝΟΗΣΙΣ, στο πλαίσιο του Cosmic Vibes.
