Υπάρχουν αριθμοί που δεν αφορούν απλώς στατιστικές. Περιγράφουν το πώς αλλάζει ένας τόπος, πόσο μεγαλώνει ο πληθυσμός του και τι μέλλον αφήνει πίσω του. Στη Μακεδονία, τα τελευταία χρόνια, αυτή η αλλαγή γίνεται ολοένα και πιο έντονη.
Νέα έκθεση του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών καταγράφει μια μεγάλη υποχώρηση των γεννήσεων από το 2009 έως το 2024, με τη Μακεδονία να βρίσκεται ανάμεσα στις περιοχές που πιέζονται περισσότερο. Σε οκτώ περιφερειακές ενότητες, ανάμεσά τους και η Θεσσαλονίκη, η μείωση των γεννήσεων ξεπερνά το 45%.
Στην Κεντρική Μακεδονία, οι Σέρρες, η Θεσσαλονίκη, το Κιλκίς, η Ημαθία και η Πιερία εμφανίζουν ιδιαίτερα έντονη πτώση. Ακόμη πιο δύσκολη είναι η εικόνα στη Δυτική Μακεδονία, όπου Γρεβενά, Κοζάνη και Καστοριά καταγράφουν μείωση άνω του 50% μέσα στην ίδια 15ετία.
Και ίσως ο πιο χαρακτηριστικός αριθμός να έρχεται από τις Σέρρες και τα Γρεβενά: για κάθε παιδί που γεννήθηκε το 2024, έφυγαν από τη ζωή τουλάχιστον 3,5 άνθρωποι. Η αναλογία αυτή αποτυπώνει με τον πιο απλό τρόπο το βάθος της δημογραφικής πίεσης.
Σε πανελλαδικό επίπεδο, οι γεννήσεις έχουν πέσει από περίπου 148.000 κατά μέσο όρο στα τέλη της δεκαετίας του ’70 σε μόλις 67.000 το 2024-2025. Την ίδια στιγμή, η ηλικία στην οποία αποκτούν οι γυναίκες το πρώτο ή τα παιδιά τους έχει μετακινηθεί σημαντικά, από τα 26,2 στα 32,2 χρόνια.
Υπάρχουν, ωστόσο, και λίγες περιοχές που κινούνται αντίθετα. Από τις 74 περιφερειακές ενότητες της χώρας, μόλις πέντε – Θήρα, Μύκονος, Κως, Νάξος και Ρέθυμνο – είχαν το 2024 περισσότερες γεννήσεις από θανάτους. Στη Σαντορίνη, μάλιστα, αντιστοιχούν περίπου δύο γεννήσεις για κάθε θάνατο.
Η εικόνα συνολικά είναι σαφής: η Ελλάδα γίνεται μια χώρα με λιγότερα παιδιά και μεγαλύτερο μέσο όρο ηλικίας. Και στη Μακεδονία, οι αριθμοί δείχνουν πως αυτή η αλλαγή δεν είναι πλέον κάτι μακρινό ή θεωρητικό. Είναι ήδη κομμάτι της καθημερινότητας των πόλεων και των χωριών της.
