γράφει ο Τάσος Γέροντας
Ιωάννα Μπουραζοπούλου «Φτερούγες κι οπλές στο αστικό δάσος». Εκδόσεις Καστανιώτη 2026.
320 σελίδες σε ελαφρύ, οικολογικό χαρτί, με άψογη επιμέλεια, με εξαιρετική σελιδοποίηση, εκτύπωση με ευμεγέθη γραμματοσειρά και βιβλιοδεσία με σκληρό, χαρτόδετο εξώφυλλο και με κουβερτούρα. Πανέμορφη η παράσταση του εξωφύλλου!
Σπονδυλωτή μυθογραφία χαρακτηρίζεται το βιβλίο. Μετά την ανάγνωση των πρώτων σελίδων γίνεται φανερός ο λόγος. Αυτό το βιβλίο είναι επετειακό. Περιλαμβάνει τις αποδράσεις της Αστροχελώνας των Ινδιών κατά τα τελευταία είκοσι χρόνια. Η ίδια θα διαλέξει ποιες αποδράσεις θα βάλει και πώς θα τις πλέξει σε ένα πλήρες υφαντό. Η Υφάντρα θα διορθώσει το τελικό Υφαντό. Ο Ορνιθόρυγχος της ζήτησε να το ετοιμάσει. Της είπε να διαλέξει μόνον αποδράσεις, επειδή ο ίδιος έχει ήδη εκδώσει όλες τις μέχρι τότε εξερευνήσεις της.
Μπερδευτήκατε;
Αστροχελώνα είναι η συγγραφέας του βιβλίου. Ορνιθόρυγχος είναι ο εκδότης της, Θ. Καστανιώτης. Αποδράσεις είναι τα διηγήματα, οι μικρές ιστορίες που έγραφε όλα αυτά τα χρόνια, παράλληλα με τα μυθιστορήματα, τα οποία είναι οι εξερευνήσεις.
Η Αστροχελώνα των Ινδιών κατοικεί σε έναν αραμπά, τον οποίο σέρνει ένα βόδι. Ζει σε ένα δάσος με πλούσια πανίδα. Όλα τα πλάσματα είναι σαν κι αυτήν, εξερευνητές. Το καθένα εξερευνά τη φύση για διαφορετικά ευρήματα: μυστήριο, νουάρ, φαντασία, τέτοια πράγματα. Η ζωή στο δάσος στο διάστημα 2005-2025 μοιάζει εν πολλοίς με τη δική μας ζωή κατά το ίδιο διάστημα. Κρίση, φτώχεια, μνημόνια, πανδημία, πόλεμος, αναταραχή παντού. Παρακολουθούμε τα τεκταινόμενα σε κάποιες εποχές αυτής της εικοσαετίας. Και κάθε φορά, για κάποιον λόγο, η Αστροχελώνα θα κληθεί να γράψει μια ιστορία. Συνήθως θα της οριστεί το θέμα από κάποιον άλλον.
Δεκαεννέα αποδράσεις σχηματίζουν τον κορμό. Οι δεκαεπτά είχαν δημοσιευθεί σε κάποιο μέσον, μία είχε γραφτεί αλλά έμεινε για χρόνια αδημοσίευτη και μία, η τελευταία, γράφτηκε γι’ αυτό το βιβλίο.
Οι συζητήσεις που προκάλεσαν αυτές τις αποδράσεις (πραγματικές σε μεγάλο βαθμό), καθώς και οι αποδράσεις καταπιάνονται με εξαιρετικά και πολύ σοβαρά θέματα, όπως η Λογοτεχνία, η θέση της γυναίκας, το μίσος και η ανακύκλωσή του, πώς εισπράττεται η Τέχνη, η αλλοτρίωση με τη δουλειά, η κρυμμένη ενοχή, το Θέατρο, γυναικεία κακοποίηση και εκδίκηση, άνθρωπος και τεχνητή νοημοσύνη στο μέλλον.
Στο βιβλίο εμφανίζονται, προφανώς μεταμορφωμένοι, αρκετοί γνωστοί συγγραφείς. Κάποιους τους αποκαλύπτει η συγγραφέας στις σημειώσεις (για παράδειγμα η Τιτίνα Δανέλλη), κάποιους ένας προσεκτικός παρατηρητής ίσως αναγνωρίσει (λόγου χάριν Τεύκρος Μιχαηλίδης).
Μικρές ιστορίες που όμως μεταδίδουν εξαιρετικά παραστατικά το μήνυμα της συγγραφέως και πολύ αριστοτεχνικά ενώνονται σε μία ιστορία στο Δάσος της Ζωής. Οι ιστορίες, οι «αποδράσεις», δείχνουν πώς εξελίχθηκε η γραφή της Μπουραζοπούλου με τον χρόνο, φανερώνουν το εύρος των θεμάτων της, αποκαλύπτουν το αστείρευτο ταλέντο της να πλάθει μύθους για κάθε θέμα. Το μαγευτικό όμως σ’ αυτό το βιβλίο είναι ο μοναδικός τρόπος, με τον οποίο ένωσε όλες αυτές τις τόσο διαφορετικές ιστορίες. Ένας τρόπος που επιβεβαιώνει αυτό που είχα γράψει στο παρελθόν: όταν διαβάζεις Μπουραζοπούλου, το μόνο που μπορείς μετά βεβαιότητος να περιμένεις είναι πως θα διαβάσεις κάτι που δεν το περιμένεις.
Το ξεκίνησα ένα μεσημέρι και το τελείωσα το επόμενο πρωί. Κατά την ανάγνωσή του γέλασα, βούρκωσα, θύμωσα, προβληματίστηκα, θορυβήθηκα. Και θαύμασα. Για μια ακόμα φορά.
Σπεύσατε!
«Κάναμε έξωση στους δύο ομοφυλόφιλους του ρετιρέ, που έδειχναν ανυπόφορα ευτυχισμένοι, προκαλώντας το κοινό αίσθημα.»
«Αν πάψουμε να αναζητούμε το αξιοθαύμαστο, τότε σίγουρα θα μας καταπιεί ο κουρνιαχτός.»
«Διανύουμε την Ανθρωπόκαινο εποχή και μπορεί η Γη να υπερθερμαίνεται, αλλά οι καρδιές μας εύκολα παγώνουν.»
