HomeCinemaΟ Εξώστης στις Κάννες – Radiance ή...

Ο Εξώστης στις Κάννες – Radiance ή Aνάμεσα στην ομορφιά και τον θάνατο


Ο πρώτος χαρακτηρισμός που δώσαμε σχεδόν ομόφωνα οι θεατές στην ταινία της με το που ολοκληρώθηκε η προβολή της, ήταν «χλιαρή» καθώς οι προηγούμενες δουλείες της σκηνοθέτιδας Naomi Kawase την ξεπερνάνε κατά πολύ. Η προηγούμενη το ΑΝ, που προβλήθηκε και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 2016, είχε αποσπάσει το βραβείο Un Certain Regard (2015) – ήταν μια υπέροχη ταινία που μιλούσε για την ποίηση μέσα στην ζωή. Το Radiance από την άλλη, είναι μια άρτια αισθητικά ταινία με υψηλού επιπέδου τεχνικά και καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά, με μια μεγάλη δόση ποίησης και ομορφιάς, η οποία όμως πάσχει στους χαρακτήρες και στο σενάριο.

Η ταινία λοιπόν, Radiance, πραγματεύεται την σχέση της φαντασίας και της μνήμης μέσα από δύο ανθρώπους που παλεύουν να αποδεχτούν τις ταυτότητες τους: την Μισάκο, η οποία γράφει το voice over για υπάρχουσες ταινίες με σκοπό να προβληθούν σε κοινό με προβλήματα όρασης και τον Νακαμόρι, έναν μεσήλικα πρώην διάσημο φωτογράφο που επιβλέπει την δουλειά της και που στο πέρασμα της ταινίας χάνει ολοένα περισσότερο την όρασή του. Και η δύο τους είναι αγγιστρωμένοι στην μνήμη του, καθώς ο Νακαμόρι περιφέρει παντού την άχρηστη πια φωτογραφική μηχανή του λέγοντας «είναι η καρδιά μου » ενώ η Μισάκο κουβαλάει την φωτογραφία του δικό της πατέρα ο οποίος την είχε εγκαταλείψει στην παιδική της ηλικία ενώ ταυτόχρονα η μητέρα της, με Αλτσχάημερ, είναι κολλημένη στο παρελθόν, περιμένοντας την επιστροφή του.

Στο πρόσωπό του Νακαμόρι η Μισάκο βρίσκει την πατρική φιγούρα που της λείπει.

Στα θετικά της ταινίας, η Kawase χρησιμοποιεί με υπέροχο τρόπο την μουσική του πιάνου, αυτού του οργάνου μοναδικά συνδεδεμένου με την φαντασία και την μνήμη, τα δύο επίπεδα της ταινίας, μουσική διακριτική η οποία τονίζει συναισθηματικά την ταινία χωρίς να επιβάλετε. Η φαντασία πρωταγωνιστεί καθώς καθώς ολόκληρη η ταινία είναι μια προσπάθεια ανάπλασης του κόσμου στο μυαλό ενός ανθρώπου που χάνει την όραση του. Το καλύτερο μέρος της ταινίας είναι οι περιγραφές των τυφλών μελών της επιτροπής που προτείνουν διορθώσεις στην Μισάκο όπου τα λόγια τους περιγράφουν πόσο δυνατή μπορεί να γίνει η φαντασία των ανθρώπων με προβλήματα όρασης ώστε να αναπλάσουν τις εικόνες του κινηματογράφου στο μυαλό τους με ποιητικό τρόπο. Η Kawase παρουσιάζει την λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην περιγραφή και την φαντασία, ουσιαστικά δείχνοντας την ανάγκη δημιουργίας μιας νέας γλώσσας που να συνδέει τους ανθρώπους με προβλήματα όρασης με τον κινηματογράφο.

Ενδιαφέρον νοηματικά είναι το παιχνίδι της φωτογραφίας της Dodo Arata η οποία πηδάει διαρκώς ανάμεσα σε πολύ κοντινά πορτραίτα, πρόσωπα σε θολό φόντα και σε γενικά πλάνα τοπίων, δέντρων, θάλασσας, ουρανού και βουνών. Το παιχνίδι αυτό τονίζει την τυφλότητα που διαπραγματεύεται η ταινία καθώς πηδάμε και εμείς από πολύ συγκεκριμένες εικόνες με πληροφορίες μονάχα τα πρόσωπα, σε εξαιρετικά τοπία, θυμίζοντας μας την ομορφιά του να βλέπεις μια εικόνα στο μεγαλείο της.


«Κάποιες φορές θέλεις να ζήσεις και πεθάνεις, ενώ άλλες είσαι αναγκασμένος να ζήσεις ενώ εύχεσαι να πεθάνεις»


Σε αντίθεση με το ΑΝ που οι χαρακτήρες είχαν απλά κίνητρα (να μαγειρέψουν ένα τέλειο ψωμί με φασίλια) που επέτρεπαν να δούμε την υλοποίηση της ποίησης μέσα στην ζωή, στο Radiance είναι πιο πολύπλοκοι από ότι χρειάζεται και τα πολλά επίπεδα τους η Kawase δεν καταφέρνει να τα συνδέσει αρμονικά. Η πρωταγωνίστρια μοιάζει με παιδί, φαίνεται μόνιμα αδύναμη να ακολουθεί τις καταστάσεις, περιμένοντας μόνιμα μια επιστροφή του πατέρα της ενώ ο Νακαμόρι παίρνει την θέση της πατρικής φιγούρας. Οι δύο ιστορίες, ενώ προχωράνε παράλληλα, με έναν υποβόσκον ερωτισμό μιας κοπέλας με τον «πατέρα» της χάνουν το βάθος τους με την υλοποίηση του ερωτισμού αυτού στην σκηνή του φιλιού. Και από εκεί και μετά η ταινία για το υπόλοιπο 1/4 που μένει, γίνεται χλιαρή. Τα επίπεδα των χαρακτήρων γίνονται επιφανειακά και η ιστορία προχωρά με γρήγορους ρυθμούς, απλά για να έρθει στο τέλος της και να προτείνει μια λύση: μια συμβολική συμφιλίωση της Μισακο με την εξαφάνιση του πατέρα της, και του Νακαμόρι με την νέα του τυφλή ταυτότητα σκορπίζοντας τα φαντάσματα του παρελθόντος, επιλέγοντας την ζωή και ερχόμενοι στο φως.

Ο χαρακτήρας του Νακαμόρι είναι ενδιαφέρον καθώς μιλάει για την μοναξιά ενός καλλιτέχνη που παύει να ασκεί την τέχνη του, οπότε και χάνει τον εαυτό του– σε μια εξαιρετική ερμηνεία του Nagase Masatoshi. Όμως, η εικόνα ενός κοριτσιού –έρμαιο των πατρικών αντρικών φιγούρων είναι έως και ενοχλητική. Η Μισάκο παραμένει ανενεργή περιμένοντας την λύση από τον Νακαμόρι ο οποίος δηλώνει στο τέλος πως θα έρθει εκείνος να την βρει αν και τυφλός οπότε μπορεί να σταματήσει να τρέχει. Η Μισάκο δεν επιλέγει, αντίθετα, άλλοι επιλέγουν για αυτήν σε όλη της την ζωή και αυτό, ως κοινό, δεν μπορούμε να το δεχτούμε ως λύση.

Τα φαντάσματα του παρελθόντος των δύο χαρακτήρων παραμένουν αβέβαια χωρίς να κόβουν βαθιά μέσα στην ανθρώπινη ψυχή και έτσι λείπει η δυναμική των χαρακτήρων και η γοητεία τους προς το κοινό. Μένει η ομορφιά των φράσεων, οι εικόνες, η δύναμη της φαντασίας που μπορεί να αναπαράγει τις εικόνες του κινηματογράφου στον νου των τυφλών και η ομορφιά σαν μόνιμη λύση, η τάση προς το φως.

Related stories

5+1 ταινίες με την Catherine O’Hara (εκτός του Ηοme Alone) που πρέπει να δεις

Η Catherine O’Hara ήταν αστεία, παρατηρητική, ήταν ηθοποιός χαρακτήρων...

Σοκ στο Χόλιγουντ: Νεκρή η Catherine O’Hara, η αξέχαστη μαμά του Home Alone

Απέκτησε παγκόσμια αναγνώριση από τον ρόλο της μαμάς του...

Ρίτσαρντ Γκιρ: Επιστρέφει στη μικρή οθόνη

Ο Ρίτσαρντ Γκιρ εντάσσεται στο καστ της νέας μίνι...