Πριν από λίγες ώρες στον κινηματογράφο
Ολύμπιον, έπεσε επίσημα η αυλαία του 17ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ-Εικόνες του 21ου
αιώνα. Οι προβολές θα συνεχιστούν και σήμερα Κυριακή, όπου θα λήξει και
ουσιαστικά ο δεύτερος τη τάξη κινηματογραφικός θεσμός της πόλης.
Σε τόνους
ανάλογους με αυτούς της έναρξης κινήθηκε και η τελετή λήξης, με την
οικοδέσποινα Μάγια Τσόκλη να συνδέει την μεγάλη άξια των κοινωνικών μηνυμάτων
που προβάλλει το Φεστιβάλ σε συνάρτηση με την ιδιαιτερότητα της σημερινής
ημέρας (Παγκόσμια ημέρα κατά του ρατσισμού) και τον διευθυντή Δημήτρη Εϊπίδη να
εστιάζει στη μεγάλη αποδοχή του θεσμού, κυρίως από το νεανικό κοινό. “Πενήντα
χιλιάδες θεατές κατέκλυσαν τις αίθουσες μέχρι και σήμερα. Ίσως αυτό αποτελεί το
πιο αισιόδοξο μήνυμα, την πιο μεγάλη ανταμοιβή στους δύσκολους καιρούς που
ζούμε” είπε χαρακτηριστικά.
Η βραδιά συνεχίστηκε με την απονομή των
βραβείων. Λόγω έλλειψης διαγωνιστικού τμήματος, απονεμηθήκαν τα βραβεία κοινού
από τη Fisher (μέγα χορηγού και των δύο φεστιβάλ κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης), καθώς
και βραβεία σε συνεργασία με τη ΝΕΡΙΤ, τη Διεθνή Αμνηστία και το WWF. Επιπλέον απονεμήθηκαν τα
βραβεία της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου -τα επονομαζόμενα βραβεία Fipresci- στο καλύτερο ελληνικό
και ξένο ντοκιμαντέρ. Το σπουδαιότερο αποψινό βραβείο (το βραβείο κοινού για
μεγάλου μήκους ξένο ντοκιμαντέρ) απονεμήθηκε στο συγκλονιστικό “Βιρούνγκα”
του Ορλάντο
φον Άινζιντελ από τη Μεγάλη Βρετανία (ο οποίος
απεύθυνε ευχαριστήριο βιντεοσκοπημένο μήνυμα) , ενώ για ελληνική παραγωγή στην
ταινία “Παράδοξη Πατρίδα” σε σκηνοθεσία του γνωστού από την τηλεοπτική
εκπομπή “Αληθινά σενάρια” Νίκου Ασλανίδη.
Μετά την ολοκλήρωση της σεμνής τελετής, ο
λόγος πέρασε στις εικόνες με την προβολή
της -υποψηφίας για όσκαρ- μεγάλης νικήτριας του φετινού Φεστιβάλ.
Η διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος, της
άγριας ζωής και των Εθνικών Πάρκων, είναι μια βασανιστική, γεμάτη αντιξοότητες
καθημερινότητα. Όταν ειδικά πρόκειται για μια προστατευόμενη περιοχή της ήδη
αιματοβαμμένης χωράς της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κογκό, όσοι αναλαμβάνουν αυτο
το δύσκολο και επικίνδυνο εγχείρημα, είναι έτοιμοι χωρίς υπερβολή να θυσιάσουν
ακόμη και τη ζωή τους για τη ζωή της φύσης. Προβάλλοντας λοιπόν ταυτόχρονα το
καλύτερο, αλλά και το τρομακτικότερο της ανθρώπινης ύπαρξης το υπέροχο
δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ του Ορλάντο φον Άινζιντελ (με τον Λεονάρντο Ντι
Κάπριο στην παραγωγή) βυθίζεται βαθιά σε ένα αρρωστημένο δίκτυο δωροδοκίας,
βιας και διαφθοράς, που επιχειρείται να στηθεί γύρω από την εκμετάλλευση των
φυσικών πόρων του Διεθνούς -και προστατευόμενου- Εθνικού Πάρκου της Βιρούνγκα, πατρίδα εκτός άλλων και
των τελευταίων οχτακοσίων (!) ορεσίβιων γοριλλών του πλανήτη. Οι ταραγμένες
ζωές των κάτοικων της περιοχής, όπως και η αυταπάρνηση και το θάρρος των λίγων,
ιδεαλιστών φυλάκων δοκιμάζονται, καθώς πολλαπλές δυνάμεις συγκρούονται για τον
έλεγχο του πάρκου. Μεγάλες πολυεθνικές (όπως η αγγλική “Soco International”), αντάρτες που ζητούν
ποσοστά από μια πιθανή εξόρυξη πετρελαίου, ρατσιστές μεγαλοεπιχειρηματίες και
διεφθαρμένοι στρατηγοί, συνθέτουν ένα ζοφερό και απεγνωσμένο σκηνικό, εν μέσω
του οποίου βρίσκονται (μαζί και ο φον Άινζιντελ με την ομάδα του) οι
θαρραλέοι προστάτες του Πάρκου, της μεγαλύτερης βιοποικιλότητας της Γης, της
ίδιας μας της αξιοπρέπειας. Εναλλάσσοντας πλάνα φυσικής ομορφιάς που κόβουν την
ανάσα, με αποσπάσματα όμοια με ανταπόκριση πολεμικού ρεπορτάζ, ο σκηνοθέτης
παραδίδει στο έκπληκτο κοινό μια ταινία σοκ, που προκαλεί δέος, που μαγνητίζει
το βλέμμα, που εξοργίζει (καθώς γίνεσαι μαρτυράς ανυπολόγιστης καταστροφής) και
συγκινεί ταυτόχρονα. Το Πάρκο, καθώς το φιλμ εξελίσσεται, μοιάζει ολοένα και
περισσότερο με το τελευταίο οχυρό λογικής, αγάπης και ορθολογισμού, καθώς ο
κλοιός ολοένα και στενεύει, καθώς η οι φοβισμένοι γορίλες (“είναι απλά γαμημένες μαϊμούδες” αποκρίνεται
εμετικά κάποιος Ευρωπαίος μισθοφόρος) σφίγγουν τρυφερά στην αγκαλιά του τον
μοναδικό άνθρωπο που εμπιστεύονται. Ο ανθρώπινος δε θρήνος της ελεγειακής τελετουργίας ταφής, ενός πανέμορφου
μεγάλου αρσενικού (όμοιος σχεδόν σε όλα με αυτόν της κηδείας ενός εκ των
φυλάκων του Πάρκου) μένει ανεξίτηλα χαραγμένος στη μνήμη, όπως εξάλλου και το
ευγενικό, γεμάτο αγάπη και κατανόηση πρόσωπο του βασικού φροντιστή των
κατατρεγμένων ζώων. Κάποια στιγμή, ένας από τους δασοφύλακες, καθώς προσπαθεί
να στοχαστεί πάνω στα συντρίμμια της χτεσινοβραδινής επίθεσης, μονολογεί: “Δεν
είμαι τελικά και κάτι ιδιαίτερο”. Επιτρέψτε μας να διαφωνήσουμε. Έχοντας ακόμη
στα αυτιά σου το σπαρακτικό μουσικό θέμα (με τη φωνή του μεγάλου Σαλίφ Κεϊτά να
σπάζει τη σιωπή) δεν μπορείς πάρα να επιβεβαιώσεις ότι πρόκειται για ένα από τα
καλύτερα ντοκιμαντέρ της χρονιάς.
Θα επαναπροβληθεί την Κυριακή, 21 Μαρτίου
στις 20:30, στον κινηματογράφο Ολύμπιον
ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ 17ΟΥ ΦNΘ
***
ΤΑ
ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ 17ΟΥ ΦNΘ
ΒΡΑΒΕΙΑ ΚΟΙΝΟΥ FISCHER 2015
Βραβείο Κοινού που αφορά σε ταινίες άνω των 45’ απονέμεται:
i. Για ελληνική παραγωγή στην ταινία Παράδοξη
Πατρίδα σε σκηνοθεσία του Νίκου Ασλανίδη (Ελλάδα)
ii. Για ξένη παραγωγή («Βραβείο Κοινού
Πίτερ Ουιντόνικ») στην ταινία
Βιρούνγκα σε σκηνοθεσία του Ορλάντο φον
Άινζιντελ (Μεγ. Βρετανία)
Βραβείο Κοινού που αφορά σε ταινίες κάτω
των 45’ απονέμεται:
i. Για ελληνική παραγωγή στην ταινία Ολυμπία
σε σκηνοθεσία του Σταύρου Ψυλλάκη (Ελλάδα)
ii. Για ξένη παραγωγή στην ταινία Φλόγα σε σκηνοθεσία των Dress Code – Νταν Κόβερτ και Αντρέ Αντρέεφ, (ΗΠΑ-Βουλγαρία)
ΒΡΑΒΕΙΑ FIPRESCI
Η φετινή κριτική επιτροπή της FIPRESCI απαρτίζεται από τους:
Μάσιμο Λέκι –Πρόεδρος (Ιταλία)
Γιοάνα Πάβλοβα (Βουλγαρία)
Μο Άμπντι (Μεγάλη Βρετανία)
Κίρστεν Κίνινγκερ (Γερμανία)
Τζία Γιοβάνη (Ελλάδα)
και απονέμει τα Βραβεία FIPRESCI
i. Για ελληνική παραγωγή στην ταινία Αρκαδία
χαίρε του Φίλιππου Κουτσαφτή (Ελλάδα)
ii. Για ξένη παραγωγή στην ταινία Κάθε
πρόσωπο έχει όνομα σε σκηνοθεσία του Μάγκνους Γκέρτεν (Σουηδία)
ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑΣ
Η φετινή κριτική επιτροπή για το βραβείο
της Διεθνούς Αμνηστίας που απονέμεται σε ταινία της ενότητας «Ανθρώπινα
Δικαιώματα», απαρτίζεται
από τους Κατερίνα Καλογερά (Πρόεδρος της Διεθνούς Αμνηστίας – Ελληνικό Τμήμα), Μαριάννα
Λεονταρίδου (μέλος της Διεθνούς Αμνηστίας – Ομάδα Θεσσαλονίκης, υπεύθυνη για το
ετήσιο Κινηματογραφικό Αφιέρωμα για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα), Ζωή
Μαυρουδή (σκηνοθέτιδα, δημιουργός του ντοκιμαντέρ Ruins / Ερείπια), Γιώργο
Ρούσσο (δημοσιογράφος, υπεύθυνος της κινηματογραφικής στήλης του www.tvxs.gr) και
Παναγιώτη Δενδραμή (μέλος της Διεθνούς Αμνηστίας, κινηματογραφιστής).
Το βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας
απονέμεται στο ντοκιμαντέρ Ασήμι στο νερό, αυτοπορτρέτο της Συρίας σε
σκηνοθεσία Οσάμα Μοχάμεντ και Ουϊάμ Σιμάβ Μπεντιρξάν (Γαλλία-Συρία)
ΒΡΑΒΕΙΟ WWF
Η φετινή κριτική επιτροπή για το βραβείο
της WWF που απονέμεται σε ταινία της ενότητας «Περιβάλλον», με θέμα το
περιβάλλον και την αμφίδρομη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, απαρτίζεται από
τους Γιώργο Βελλίδη (Επικεφαλής τμήματος μάρκετινγκ WWF Ελλάς), Ιάσωνα Κάντα (Υπεύθυνος
Τύπου WWF Ελλάς) και Αλέξανδρο Κανδαράκη (συνεργάτης επικοινωνίας WWF Ελλάς).
Το βραβείο της WWF απονέμεται στην ταινία Βιρούνγκα σε σκηνοθεσία του Ορλάντο
φον Άινζιντελ (Μεγ. Βρετανία)
ΒΡΑΒΕΙΟ DOCS IN PROGRESS
Το βραβείο Docs in Progress 2015 της
Αγοράς του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης είναι χορηγία της εταιρίας post-production
2|35 και μεταφράζεται σε 15.000 ευρώ σε υπηρεσίες.
Την φετινή κριτική επιτροπή για το
βραβείο απαρτίζουν οι: Πίτερ Χάμιλτον (documentary television.com, ΗΠΑ), Μαντλέν
Αβραμούσις (ARTE, Γαλλία), Αλέξανδρος Χριστογιάννης (ΟTE TV, Ελλάδα).
Το βραβείο απονεμήθηκε ομόφωνα στην
ταινία:
Ο πιο μακρύς δρόμος, εταιρία παραγωγής:
Stefi & Lynx, σκηνοθεσία: Μαριάννα Οικονόμου, παραγωγή: Δάφνη Πανοπούλου, συμπαραγωγή:
Taavi Vartia (Taavia Productions), με την υποστήριξη: ΝΕΡΙΤ (Ελλάδα/ Φινλανδία).
Το σκεπτικό της επιτροπής: «Οι
δοκιμασίες των κεντρικών χαρακτήρων, δυο νεαρών αντρών, μας συγκινούν και
αποκαλύπτουν το ταλέντο της σκηνοθέτιδος η οποία άγγιξε τις καρδιές μας. Το
υλικό που είδαμε αποτυπώνει με εντιμότητα το ανθρώπινο πρόσωπο μιας σύγχρονης
τραγωδίας πολέμου, μετανάστευσης και κρίσης της ευρωπαϊκής κοινωνίας».
ΒΡΑΒΕΙΟ EDN
Το καθιερωμένο
βραβείο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ντοκιμαντέρ (EDN), το οποίο τιμά πρόσωπα και
οργανισμούς από την Ευρώπη με μεγάλη συνεισφορά στον τομέα του ντοκιμαντέρ, απονεμήθηκε
φέτος στον Caspar Sonnen, new media coordinator του IDFA
και επιμελητή του DocLab του IDFA (Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ)
